Leuvense cultuursector reageert voorzichtig positief op subsidieadviezen

"Maak je geen illusies, dit is niet de uitslag"

07 mei 2016
Artikel
Onlangs werd de advieslijst van de subsidieronde voor de periode 2017 tot 2021 bekend gemaakt. Daarin doet Leuven het beter dan vroeger. Toch waarschuwt de sector voor te enthousiaste reacties.

"Het is niet omdat de adviezen overkomen als gunstig voor Leuven, dat dat ook in realiteit zo zal zijn," waarschuwt schepen van cultuur Denise Vandevoort (sp.a). Ook Steven Vandervelden, algemeen directeur van kunstencentrum STUK, is voorzichtig: "Het is een advies. Er zijn nog geen knikkers uitgedeeld. Dit zal niet de uitslag zijn, daar moet je je geen illusies over maken."

Eind juni zullen de effectief toegekende werksubsidies bekend worden gemaakt. Er is echter een probleem. De commissie heeft een groter bedrag geadviseerd dan er financiële middelen voor handen zijn. "Er is aangegeven dat er 86 miljoen beschikbaar is, maar er is geadviseerd voor 106 miljoen," verklaart Vandervelden. "Als die 20 miljoen weer afgetrokken wordt, dan is het terug naar af."

"Adviezen geven een richting aan, maar uiteindelijk beslist de minister van cultuur (Sven Gatz, Open VLD, red.)," legt Vincent Van den Bossche, spreidingsverantwoordelijke bij theater- en dansgezelschap fABULEUS, uit.

"Waar gaat hij dat geld vandaan halen"

Denise Vandevoort, schepen van cultuur

Ook Vandevoort vraagt zich af waar minister Gatz dat geld vandaan zal halen: "Over de manier waarop hij de adviezen wel of niet gaat kunnen volgen, maken we ons nog de meeste zorgen. Waar gaat hij dat geld vandaan halen. Die bezorgdheid hebben we overgebracht aan de minister en het kabinet."

"Wij hebben ook het raden naar de toekomst," valt Mike Naert, algemeen directeur bij het Depot bij. "Er is het scenario dat iedereen inlevert, maar ook dat bepaalde organisaties gewoon alles kwijtraken."

Historische rechtzetting

Toch benadrukt het Leuvense cultuurveld dat een hoger toegekend bedrag wel een logische correctie zou zijn van de huidige situatie. "Er is die beroemde lijn van de kunstsubsidies," schetst Vandervelden. "Daarbij zijn Vlaams- Brabant en Limburg altijd benadeeld geweest ten opzichte van de andere provincies. Dat heeft onder andere ook te maken met het simpele feit dat de provincie Vlaams- Brabant nog maar bestaat sinds 1995."

" De inhaalbeweging die nu bezig lijkt, is gewoon een terechte rechtzetting"

Vincent Van den Bossche, fABULEUS

"Er is ook het historische natuurlijk, " haakt Van den Bossche in. "Er is een boom geweest van straffe gezelschappen zoals Rosas in de jaren '80. Wij zitten in Leuven echter toevallig met een aantal huizen die pas sterk opkwamen toen het geld al min of meer verdeeld was."

Volgens hem is de inhaalbeweging die nu bezig lijkt dan ook een terechte rechtzetting. Ook Vandervelden beaamt dat: "Ik denk dat iedereen het erover eens is dat er een enorme kwalitatieve en kwantitatieve groei is geweest de voorbije vijftien jaar."

"Je moet echter heel behoedzaam omgaan met cijfers," nuanceert hij wel. "Het is niet zo dat wij een echt grote stijging maken. Het is vaak gewoon herzetten van waar de gelden komen." De provincies zullen namelijk vanaf 2017 geen culturele subsidies meer uitdelen. Het provinciale budget blijft wel behouden, maar zal door een andere instantie worden verdeeld, waarschijnlijk de overheid.

"Wij kregen verhoudingsgewijs redelijk veel geld van de provincie," verklaart Vandervelden. "Dat valt nu weg. Dat wordt deels gecompenseerd via de Vlaamse Gemeenschap, maar dat zie je niet in de cijfers." Naert valt hem hierin bij: "Het is niet meer dan normaal dat Leuven hier toch een vooruitgang maakt, anders zou het evenwicht helemaal kapot gemaakt worden."

De verhouding met de andere provincies blijft dus volgens Vandevoort - ondanks dat de adviezen er op papier wel goed uitzien - ongeveer dezelfde: "92 procent blijft ten westen van Brussel en Antwerpen, en 8 procent in Vlaams- Brabant en Limburg."

Compagnie Tartaren

De meeste projecten en gezelschappen gaan er dan wel op vooruit, soms blijven de beloofde middelen te beperkt. Bijvoorbeeld voor het theatergezelschap Compagnie Tartaren, dat vooral inzet op kunstparticipatie met mensen uit meer sociaal kwetsbare situaties. "Het toegekende bedrag is beneden alle verwachtingen," reageert Wim Oris van Compagnie Tartaren. "Ons grote sociale aspect wordt blijkbaar niet gehonoreerd."

"Participatie is nochtans één van de vijf functies van het Kunstendecreet," verwondert Oris zich. "Er moet blijkbaar nog een lange weg afgelegd worden voor het besef van wat goede kunstparticipatie is echt doordringt."

Ook Vandevoort verbaast zich over het lage bedrag dat aan de compagnie is toegekend: "Zij hebben participatie nochtans echt in hun functie opgenomen," valt ze bij. "Dan merken we dat het beloofde bedrag toch niet voldoende is om hier een goede werking uit te bouwen."

"Als de overheid heel de maatschappij wil betrekken met kunst, dan is het ook hun verantwoordelijkheid om daar juiste keuzes in te maken," besluit Oris.

"Zonder subsidies is er geen Depot"

Mike Naert, directeur van het Depot

Door de 20 miljoen die nog gezocht moet worden, bestaat bovendien het risico dat Tartaren zijn subsidies volledig kwijt raakt. "Subsidies zijn nochtans fundamenteel voor ons," benadrukt Oris. "Wij zijn een kleine organisatie en het is voor ons veel moeilijker een groeiparcours af te leggen. Het is heel erg nagelbijten nu."

Ook de toenemende administratieve taken wegen door: "Wij hebben de werklast van grotere organisaties, maar zijn een veel kleiner gezelschap. Uiteraard is het dan een grotere inspanning om dat dan even correct te doen als anderen."

Noodzaak tot subsidie

Naert stelt met klem: "Subsidies zijn cruciaal. Ze zijn een motor. Wij hebben wel eigen inkomsten, maar kunnen die alleen verwerven doordat wij via subsidies een basis leggen voor onze vaste kosten. Anders zouden we nog geen tiende van onze werking overhouden. Zonder subsidies is er geen Depot."

Dat bevestigt ook Van den Bossche: "Subsidies zijn nodig. Als die er niet zouden zijn, moet je andere keuzes maken die de artistieke waarde geleidelijk naar beneden halen."

"Ja, wij zijn op zoek naar alternatieven," zegt Vandervelden op zijn beurt. "Hoe meer, hoe beter, en wij kijken naar veel verschillende invalshoeken. Bijna de helft van onze middelen zijn eigen inkomsten. Maar je hebt ook subsidies nodig om aan de zoektocht naar eigen inkomsten te beginnen, zeker in onze erg innovatieve sector."

Hetzelfde klinkt bij het Depot: "Wij maken geld dankzij de subsidies. Zo ontwikkelen wij activiteiten die ook heel veel eigen middelen generen. Er gaat minstens twee keer zoveel terug naar de staat dan dat wij ontvangen."

Van den Bossche reageert nog: "maar de noodzaak aan inbreng door de overheid geldt eigenlijk voor haast elk bedrijf. Volvo krijgt ook veel subsidies, alleen heet dat dan investeringen door de overheid."

De adviezen die nu gepubliceerd zijn, zijn een overzicht van de 302 kunstenorganisaties die werden beoordeeld omdat ze een meerjarige werksubsidie hadden aangevraagd onder het Kunstendecreet voor de periode 2017-2021. Op basis van deze lijst zal minister van Cultuur Sven Gatz (Open Vld) gesprekken voeren met de betrokken organisaties. Eind juni 2016 wordt vervolgens definitief beslist over de bedragen.

Voor Leuven is het STUK geadviseerd voor een bedrag van 2 miljoen euro, het Depot voor 400 000 euro, Cie Tartaren voor 150 000 euro, fABULEUS voor 750.000 euro, Museum M voor 560.000, het Nieuwdstedelijk voor 1,213 miljoen euro, festival van Vlaanderen 350.000, Huelgas Ensemble 290.000 euro, Matrix voor 150.000, PSALLENTES voor 93.000 euro, Stad en Architectuur 139.000, Werktank 125.000 euro, La Petite Bande geen.

Het Kunstendecreet regelt de subsidietoekenning van de professionele kunsten in Vlaanderen. De afdeling Kunsten van het Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media staat in voor de uitvoering hiervan. In 2013 werd een nieuw decreet gestemd door het Vlaamse parlement.

Gerelateerde Artikels