Opening Afrika Filmfestival: over kunst na de kolonies

Beeld zoekt koloniaal geweten

12 March 2016
Artikel
Vrijdag opende het Afrika Filmfestival met een conferentie over hoe de koloniale herinnering aanwezig blijft in onze beeldcultuur. De namiddag kreeg niet altijd de diepgang die het had kunnen hebben.

Volgens curator Guido Convents is dit debat over ons koloniaal verleden nodig om de simpele reden "dat niemand anders het doet. Je moet de context geven, zodat mensen ook weten waarom we die films tonen."

Als eerste mag de Burundees-Belgische kunstenaar Aimé Ntakiyica een aantal werken komen voorstellen. Met veel flair en humor geeft Ntakiyica een interessante uitleg bij zijn foto's en installaties. Jammer is wel dat er daarna niet meer op zijn kunst wordt teruggekomen. Het duurt tot het vragenrondje tot zijn werk gekaderd wordt in het bredere geheel.

Daarna geeft Convents nog even uitleg over het festival in het algemeen. Hierbij staat hij ook weer stil bij het festival van 2010. Toen verbood de Belgische regering de vertoning van de film Lumumba van Raoul Peck, anders zou het festival zijn subsidies verliezen. De zaak ligt Convents duidelijk nog steeds zwaar op de maag.

"Studenten komen alleen als het moet voor de les"

Guido Convents

Daarna is het de beurt aan jonge wolf Matthias de Groof om zijn kennis over Patrice Lumumba’s aanwezigheid in de Afrikaanse film te etaleren. De Groofs intrigerende verhaal over de vermoorde Congolees, die vaak wordt voorgesteld als eeuwige duivel, heilige of gewetenschopper, gaat echter wat de mist in door het al te strakke tijdschema van de avond. Kreeg de jongeman wat meer tijd, dan zou zijn spreken als enige van de namiddag het eigenlijke onderwerp benaderen: kan kunst een koloniaal geweten schoppen?

Brave bevestiging

Dat geweten begint alleszins te knagen bij de volgende spreker. Noël Salazar beschrijft hoe de Maasai in Tanzania worden uitgebuit om hun koloniale beeld te vertolken, zodat westerse toeristen hun beeld van het wilde Afrika braaf bevestigd zien. Speer in de hand, laken rond het lichaam gewikkeld en nummers van The Lion King zingend, voeren de Maasai nauwkeurig een droom van een neokoloniale choreografie uit.

De vraag of die droom gecounterd kan worden in de films van Britse zwarte filmmakers als Steve McQueen of John Akomfrah, blijft helaas onbeantwoord in de al te opsommende lezing van Lizelle Bisschoff.

En de opkomst van de studenten? "Die hebben andere interesses," verzucht Convents. "tenzij de prof zegt dat een film behoort tot examenstof. Dan komen ze allemaal." Het Afrika Filmfestival loopt nog tot 26 maart.

KADER

Het Afrika filmfestival, dat al aan zijn 21ste editie toe is, wil een internationaal platform bieden voor Afrikaanse kwaliteitsfilms. Het festival loopt dit jaar van 11 tot 26 maart in verschillende Leuvens filmzalen.

Het Afrika filmfestival, dat al aan zijn 21ste editie toe is, wil een internationaal platform bieden voor Afrikaanse kwaliteitsfilms. Het festival loopt dit jaar van 11 tot 26 maart in verschillende Leuvens filmzalen.