Splinter: zeg nooit zomaar 'advertentie'...

Gericht politiek adverteren: nuttig, maar gevaarlijk

17 oktober 2018
Splinter
Auteur(s): Aaron Roelants
‘Data-analyse’ en ‘Artificiële Intelligentie’, termen u waarschijnlijk niet onbekend, duiken steeds vaker op in de wereld van de politiek, omdat ze nieuwe mogelijkheden van campagne voeren bieden.

Die mogelijkheden worden ongeremd gebruikt door een groeiend aantal politici om hun boodschap op een efficiënte en doelgerichte manier bij het juiste publiek te krijgen. Niet iets wat je op het eerste vlak zou verwachten, als je politici tekeer hoort gaan tegen de commercialisering van dergelijke tools door onder andere tech-giganten zoals Google, Facebook, Instagram en Twitter. Hypocrisie? Of gewoon een gebrek aan transparantie?

Met de gemeenteraads- en provincieverkiezingen achter de rug, en op voorwaarde dat u de laatste weken actief bent geweest op sociale media, is het u wellicht opgevallen dat er plots een opmerkelijk aantal ‘posts’ over politieke partijen en figuren op uw scherm verschenen. Wat bevestigt dat politici er niet vies van zijn, ondanks de publieke aversie omtrent de wanpraktijken die ermee gepaard gaan. Ondanks de incoherentie tussen woord en daad wat betreft politieke marketing, ben ik nog steeds overtuigd dat het gebruik ervan zeker geen slechte zaak hoeft te zijn. Doelgericht adverteren zorgt er immers voor dat de informatie op de juiste plaats terechtkomt. Zo krijgt een dierenvriend mogelijk advertenties van een bepaalde partij over hun standpunt inzake dierenrechten terwijl een frequent fietser door dezelfde partij wordt ingelicht over het mobiliteitsbeleid.

Toch zijn er vanzelfsprekend ook grenzen. Grenzen die niet altijd gerespecteerd werden in het verleden. Kijk maar naar Cambridge Analytica en de Trump-campagne, waar de data van gebruikers zonder toestemming werd gebruikt voor electorale doeleinden. Ik denk dat als de transparantie rond gerichte [politieke] communicatie zou toenemen, die communicatie een voordeel zou kunnen zijn voor iedereen. Bijvoorbeeld om de juiste boodschap tot bij de juiste doelgroep te brengen.

Risico lopen we vooral als de politici die gerichte boodschappen gaan aanpassen aan het doelpubliek. Zo wordt het heel gemakkelijk om halve waarheden of zelfs flagrante leugens de wereld in te sturen om extra stemmen te winnen. En de kans dat een kritisch oog deze boodschappen onder de loep kan nemen is klein, wat logisch is, als je werkt met doelgericht adverteren.

In deze situatie zijn duidelijke regels en afspraken zeker geen overbodige luxe. Ik denk bijvoorbeeld aan het verplicht opstellen van een lijst met alle gebruikte advertenties door politieke partijen of het invoeren van andere preventieve controlemaatregelen. In ieder geval is er op dit moment een duidelijk gebrek aan controle en een overvloed aan hypocrisie, wat ervoor zorgt dat data-analyse en AI al snel een negatieve connotatie krijgen. 

Zodra de transparantie rond gericht adverteren toeneemt en er oplossingen gevonden worden voor de eerder vermelde problemen, zouden deze tools immers de ideale manier kunnen zijn om verkiezingsbrochures en papieren advertenties uit de brievenbussen te houden. 


De 'Splinter' vertegenwoordigt de mening van de auteur, deze mening wordt niet gedragen door de redactie.