Van 'Home Congolais' tot Pangaea 2.0

Pangaea huldigt vernieuwde locatie met blik op het verleden

18 October 2017
Artikel
Pangaea werd afgelopen vrijdag na lange renovaties feestelijk heropend. Daarbij werd discussie niet geschuwd: een panel wierp zijn blik op het koloniaal verleden van het gebouw, toen 'Home Congolais'.

Pangaea reborn

Het intercultureel ontmoetingscentrum heropende feestelijk afgelopen vrijdag 13 oktober. Na lange renovatie kunnen studenten en personeel er opnieuw vertoeven, aan lage prijs iets drinken of eten en elkaar ontmoeten. Pangaea wil in eerste plaats een thuis zijn voor internationale studenten, maar wil ook uitdrukkelijk een brug slaan tussen iedereen. Op een tijdlijn met foto’s, krantenknipsels en affiches zie je dat ze dat al langer probeert te zijn. Maar het gebouw begon eigenaardig met een ander doel en dat was de aanleiding van de avond.

Na sfeervolle muziek en een gedicht van Hector Zanvo, bracht professor Emmanuel Gerard een historische schets van de plaats. De locatie op de huidige campus van Sociale Wetenschappen heette bij ontstaan ‘Home Congolais’, en was bedoeld als studentenresidentie voor kinderen van de Belgische kolonialen. Een van de zwarte bladzijden van de Belgische geschiedenis kleeft dus aan deze muren, tot aan het koloniaal mozaïek op de vloer bij de hoofdingang toe. Dit verleden werpt duidelijk vragen op, ook voor de toekomst van het centrum.

Geschoolde Afrikanen kennen Europa vrij goed, terwijl wij soms bitter weinig over hen weten.

Om hier een antwoord op te bieden, wisselde een vijfkoppig panel in het Engels van gedachten. Antropoloog Stella Okmwa leidde het gesprek, geflankeerd door voorzitter van de Vlaamse Jeugdraad Nozizwe Dube, professor Idesbald Goddeeris (historicus en slavist), doctorandus filosofie en feminist Ashika Singh en onze eigen Eva Sevrin, journalist bij Veto. Als inleiding tot het thema van het gesprek vertoonden ze op groot scherm een fragment uit de film Lumumba, waar de notoire speech van koning Boudewijn en Lumumba’s verontwaardigde antwoord in herinnering werd gebracht. Het contrast van deze twee stemmen bood een goed uitgangspunt voor het thema 'We have to decolonize our mind'.

Paradoxen verzoenen

Want Afrika heeft politiek zijn dekolonisatie gehad, maar in ons collectief geheugen leven koloniale patronen verder. Het panel stemde in met Gerard over de oorsprong van het gebouw, en de tegenstelling met de huidige, positieve invulling van Pangaea als intercultureel ontmoetingscentrum. Okmwa vroeg daarna naar de meningen over integratie en migratie.

Dube haalde de anekdote boven dat ze in Zimbabwe van kinds af Dickens las en verhalen over sneeuw kende. Geschoolde Afrikanen kennen Europa vrij goed, wil ze hiermee aantonen. Terwijl wij soms bitter weinig over hen weten. Migranten moeten vaak ‘te veel inspanning leveren’ daarin. Dit komt ook terug in het debat over gruwelen in de Congo. Het komt traag op gang in België. ‘Er is zeker verbetering, maar deze komt te laat en is ook te weinig’, zei professor Goddeeris. Toch is het 'als sneeuw verkopen aan eskimo’s', want deze boodschap deelde het panel met een publiek dat hier al van overtuigd is. Veel Belgische studenten waren inderdaad niet aanwezig ondanks de grote opkomst.

There is a danger in a single story

Wat zijn de mogelijke oplossingen? Daar kwam de discussie amper aan toe. Toch hadden ze goede suggesties. Het model van Pangaea kan een voorbeeld zijn als plaats om tot gesprek te komen. Daarnaast horen alle professoren ten minste drie maanden in het Zuiden ervaring op te doen. Het centrum nodigt studenten uit om hun project mee verder uit te bouwen. Daarvoor organiseert Pangaea regelmatig ‘speakers corners’ over actuele onderwerpen. Misschien kan dit een aanleiding zijn om een eenzijdig verhaal te herschrijven tot echte dialoog.