Op een perskonferentie in Gent nam de Werkgroep Asiel en Uitwijzing vorige week donderdag stelling in tegen het rapport van de kommissie-Vermeersch. De kommissie boog zich in opdracht van minister van Binnenlandse Zaken Luc Van den Bossche (SP) vooral over het onder dwang uitwijzen van vluchtelingen. De kommissie bestaat uit professoren uit Gent, Antwerpen en Brussel en wordt geleid door professor-emeritus Etienne Vermeersch. Volgens de academici is het rapport politiek oppervlakkig en akademisch belachelijk. Van enig struktureel nadenken over het asielbeleid is er geen sprake.
In het persbericht dat de werkgroep donderdag verstuurde, hekelden de professoren dat de kommissie een ruimere en kritische visie op het asielbeleid volledig uit de weg is gegaan. Een evaluatie van de uitvoering van de uitwijzingspolitiek moest het stellen zonder enig struktureel nadenken over het asielbeleid zelf. Centraal in het rapport staat de problematiek van geweld veroorzaakt en uitgevoerd door de asielzoekers, wat wordt aangeduid als een "hinderpaal voor de efficiëntie van de uitwijzingsprocedure". De werkgroep vraagt zich af hoe het komt dat professoren zich laten gebruiken als "schaamlap" voor het asielbeleid. Professor Martin Commers is woordvoerder van de professoren-werkgroep en licht hun ongenoegen over het rapport Vermeersch toe.
Veto: De opdracht van de kommissie-Vermeersch was toch op zich al heel beperkt. Kan men het hen verwijten dat zij geen globale visie hebben ontwikkeld?
Martin Commers: «Je zou toch op zijn minst even moeten aanstippen waar dit asielbeleid in de toekomst moet toe leiden, alvorens je spreekt over deportaties. En zelfs als de minister aan je vraagt om 'enkel de deportaties te legitimeren', kan je je opdracht toch interpreteren zoals je dat wil. Er moet uiteraard een beleid zijn. Maar dit is louter achter de kont lopen van de minister. Alvorens je zegt dat er geen alternatief is voor dit asielbeleid, moet je dat eerst bewijzen.»
Veto: Ondertussen zou volgens Vermeersch de publieke opinie toch achter het regeringsbeleid staan en niet gediend zijn met een toestroom van vluchtelingen. Er zouden xenofobe reakties kunnen ontstaan. Is het dan inderdaad niet utopisch of zelfs immoreel om per se nu een alternatief te propageren?
Commers: «Als Vermeersch die mening is toegedaan, geeft hij toe dat wij Hitler moeten steunen. Als op een bepaald moment zeventig procent van de Duitsers op Hitler stemt, kunnen wij dan nog van mening verschillen? Vermeersch justifieert met deze redenering de machtsovername van de nazi's. Als het Vlaams Blok ook zeventig procent van de stemmen haalt in Antwerpen, moet ik dan als Antwerpenaar zeggen dat ik me niet meer kan verzetten? En waar haalt hij de wijsheid vandaan dat de mensen kompleet racistisch zouden worden? Heeft hij de sociologen en kriminologen geraadpleegd? Ik heb trouwens niet gelezen in het rapport dat zij een onderzoek hebben gedaan naar de publieke opinie. Dat er geen echte deskundigen mee hebben gewerkt aan de kommissie uit zich in allerlei bemerkingen over zwartwerk en kriminaliteit. Ik vind het zwartwerk ook een kwaal, maar de jaarlijkse ontduiking van zesduizend miljard belastingsgeld is een nog grotere kwaal. En dan is er nog die manifeste kriminalisering van de vreemdelingen. Deze kommissie is een onding. Zij gebruiken politieke argumenten. Dit verslag is een politiek rapport, van de dienstmaagden van Vande Lanotte en Van den Bossche om het beleid van de SP -- die bang is voor zijn kiezers -- te justifieren. En als deze partij nu eens uiterst rechts wordt, moeten wij dan gaan volgen met argumenten als 'de bevolking wil het'?»
Veto: Wat moet dan de houding van de akademici zijn?
Commers: «Academici moeten niet aan politiek doen. Vermeersch doet dat wel door achter de kont aan te lopen van een minister. Deze kommissie had geen dubbel spel moeten spelen, om achteraf dan in de media te gaan pronken. Via onderzoek en goede argumentatie moet men proberen toelichtingen te geven bij de mogelijkheden van een beleid, maar geen legitimatie.»
Veto: Als de regering haar asielbeleid minder streng maakt, opent dit dan niet de deur voor een geweldige stroom vluchtelingen?
Commers: «Het punt is niet dat wij ons beleid minder of meer repressief moeten maken. We moeten een beleid hebben dat mensen sociaal-ekonomisch ter hulp snelt. Dat betekent bijvoorbeeld ingaan tegen de orders van het IMF (Internationaal Muntfonds, nvdr) en de Wereldbank en gedragskodes opleggen aan de bedrijven. En die belachelijk lage 0,7 procent van het BNP kan om te beginnen eens vermenigvuldigd worden met tien. Trouwens, wat maakt het tenslotte nou uit om hoeveel vluchtelingen het gaat. We hebben tenslotte zesduizend miljard belastingsontduiking die we kunnen aanboren. Italië heeft enkele maanden geleden driehonderdduizend vluchtelingen geregulariseerd. Is het land er soms aan tenonder gegaan?»
Veto: Wat gaat de werkgroep konkreet doen?
Commers: «Wij zullen trachten zoveel mogelijk academici te bereiken om samen binnen een afzienbare tijd met een alternatief rapport af te komen.»