Stanislas tekent biografie van Hergé

De klare lijn van een arrivist

In vijftig- en zestiger jaren was de biografie een belangrijk genre binnen het stripverhaal. Auteurs zoals Jijé beten zich de tanden stuk op de stichtende levensverhalen van mensen als Don Bosco en Baden Powell. Ergens aan het eind van de jaren zestig ging het dan plots bergaf met dit genre, blijkbaar had de jeugd meer aan de lichtende voorbeelden van Jimi Hendrix en John Lennon. Daarmee leek het verschijnsel stripbiografie voor altijd begraven te zijn. Tot onlangs een striptekenaar Stanislas, een Parijse dertiger, en een aantal van zijn vrienden uitpakten met De avonturen van Hergé.

Veto: De publikatiedatum van het album werd verschillende keren vooruit geschoven. Vanwaar zoveel vertraging?
Stanislas: «Reporter, de uitgeverij die zich met dit album in het avontuur heeft gestort, is klein. Financieel zijn er niet zoveel mogelijkheden als bij grotere uitgevers, maar we hebben er het maximum uitgehaald. Eén van de remmende faktoren is dat ik natuurlijk mijn boterham moet verdienen en dus doe ik ook ander tekenwerk. Erg boeiend, maar het vertraagt het maken van een strip. Een grotere moeilijkheid was echter dat zo'n heel kleine uitgever elk probleem op zijn eentje moet zien op te lossen: de uitgave van een boek, het maken en het verspreiden.»
Veto: Was het een bewuste keuze om het album -- zowel de Nederlandstalige als Franstalige versie -- bij een kleine uitgever te laten verschijnen?
Stanislas: «Die keuze is de mijne niet geweest. De biografie was oorspronkelijk het idee van één van de senaristen, Fromental. Hij is op zoek gegaan naar een uitgever en een tekenaar, maar vond die niet onmiddellijk. Uiteindelijk belandde hij bij Reporter-uitgever Yves Boniface, aan wie het boek is opgedragen. Deze kontakteerde een tekenaar die geknipt was voor de job, en zo zijn ze dan bij mij terechtgekomen. Bocquet werd er ook bij betrokken. Hij is bevriend met Fromental en ze werken vaak samen aan senario's, onder andere voor de televisie.»

Passie

Veto: Het is je eerste album dat in het Nederlands verschijnt. Jouw andere werk, Victor Levallois (Viktor Vallei), werd ons aangekondigd bij Big Balloon, maar het is nooit verschenen. Hoe komt dat?
Stanislas: «Victor was mijn eerste reeks. Het is 'mijn' reeks die ik samen maak met de senarist Rullier. Ik ben heel erg gehecht aan die man, hij is gepassioneerd en samen zouden we nog heel wat albums kunnen maken. Het principe is heel eenvoudig: je volgt een personage vanaf de oorlog tot vandaag. Het einde van onze eeuw is immers heel rijk zowel op historisch, sociaal als kultureel vlak. Het personage moet al die periodes moet doorlopen en evolueren door de tijd heen. Een heel opwindende ervaring en tegelijkertijd een mooi avontuur.»

«De eerste twee delen werden uitgegeven bij Humanoïdes Associés. Toen ik aan het derde deel bezig was, kregen ze financiële problemen. Ze hebben toen de niet goed verkopende reeksen afgestoten, waaronder Victor Levallois. Ik vind dat ze zich daarin hebben vergist, want als je met een serie begint, moet je op z'n minst wachten tot het vierde of het vijfde album vooraleer je weet of het iets kan worden of niet. Waarom het nooit in het Nederlands is verschenen moet je eigenlijk aan de uitgever vragen. Les Humanoides hebben nooit echt geloofd in Victor, maar er is een grote kans dat de serie zal worden verdergezet bij uitgeverij Reporter.»
Veto: Vanwaar uw fassinatie voor Hergé en de klare lijn?
Stanislas: «Als kind las ik natuurlijk Kuifje, ik heb er altijd van gehouden. In mijn adolessentie heb ik ook Jo, Suus en Jokko en Quick en Flupke heel gepassioneerd gevolgd. Alles wat Hergé gemaakt heeft, liet zijn stempel na op mij. Door Kuifje heb ik de stripwereld leren kennen die zoveel gevarieerder en rijker is. Ik heb zowat alle stijlen gelezen: Robbedoes, realistischer werk, strips voor volwassenen, moeilijkere verhalen. Het is een heel rijk universum, maar Hergé blijft een heel belangrijke invloed op mij hebben. Ik hou vooral van de eerste helft van zijn werk, daarna heeft hij zich met te veel medewerkers omringt. Ze maakten iets té perfekt werk zodat de ziel er een beetje uit ging.»

Idool

Veto: Waarom maakte de mens Hergé, of Georges Rémi, indruk op u?
Stanislas: «Er zijn kinderen die filmakteurs of zangers als idool hebben, bij mij was dat Hergé. Ik ging niet zo ver om zijn poster op mijn kamer te hangen, maar als ik hem zag op teevee was ik toch altijd onder de indruk. Toen Tintin et moi van Numa Sadoul verscheen, was ik nog vrij jong, toch heb ik dat boek verslonden. Ik ontdekte op die manier wie Hergé was. Niet lang daarna ontdekte ik dat de tekenaar zelf het verhaal bewerkt had. Later zijn er andere biografieën gekomen -- zoals die van Assouline -- en konden we een goed beeld krijgen van de mens Hergé, met zijn kwaliteiten maar ook met zijn gebreken.»
Veto: Heb je er bewust voor gekozen een vrij neutrale biografie van Hergé te maken?
Stanislas: «De auteurs houden allemaal van Hergé, we weten dat hij fouten heeft gemaakt zoals ieder mens dat al eens doet. We wilden noch zijn goede noch zijn slechte kanten benadrukken. Het is een verhaal over iemand die leefde voor zijn werk. Hij was een arrivist, zoals zoveel van de grote kulturele persoonlijkheden, of het nu om John Lennon, Picasso of Simenon gaat. De term arrivist is misschien een beetje pejoratief, hij was iemand die er gewoon alles voor deed om te slagen. Zijn omgeving gebruikte hij als het hem uitkwam, anders liet hij hen aan de kant staan. Hij heeft zich tijdens zijn jeugd ingelaten met ekstreem rechts en maakte tijdens de oorlog een grote fout. Ik denk dat hij gewoon jong was en dat er in zijn omgeving gevaarlijke en fascistoïde elementen rondliepen. Hij gebruikt die entourage omdat hij zijn werk wou publiceren. Dat kon in de Vingtième Siècle en tijdens de oorlogsperiode in de gestolen Le Soir

Rechts

«Waarschijnlijk had hij niet hetzelfde gedaan als de kranten zich in kommunistische handen bevonden, omdat Hergé zich toch rechts konservatief opstelde. Hij heeft misschien zijn ogen gesloten voor het fascistische karakter van bepaalde personen, daarover wil ik niet oordelen, ik heb die periode niet meegemaakt. Ik voel me in verlegenheid gebracht als mensen hem onmiddellijk veroordelen, het is veel ingewikkelder dan gewoon te zeggen dat hij een verschrikkelijke kollaborateur was. Ik hoop maar dat als ik in die periode geleefd had dat ik aan de goeie kant, die van de verzetstrijders zou gestaan hebben, je weet het natuurlijk niet. Voor jongeren hing het van zovele zaken af naar welke kant de balans doorsloeg. Het is een heel delikate materie. Veel hangt van je opvoeding af. Hergé heeft de slechte kant gekozen, maar dat maakt hem niet zijn hele leven een verschrikkelijke fascist.»
Veto: De mite van Hergé bestaat dus niet, hij is een gewoon mens zoals iedereen?
Stanislas: «Ja, gelukkig maar. Dat is eigen aan een biografie, het leven van een mens vertellen zoals het is geweest. Hij was Kuifje niet, hij heeft zijn kwaliteiten en gebreken, hij bedroog zijn vrouw, hij maakte slechte politieke keuzes en hij hield van geld. En dat is maar goed ook. Kuifje zelf is immers maar een heel saai personage. Als Hergé hem niet omringd had met allemaal mensen met gebreken, zouden de avonturen helemaal niet hebben aangesproken.»

Tsjang

Veto: Je hebt grote thema's gekozen in het leven van Hergé: het sukses van Kuifje, de ontmoeting met Tsjang en zijn passie voor moderne kunst. Stanislas: «Hergé's leven begint in 1914 en het stopt in 1980, dat is een te lange periode om van A tot Z te vertellen. Daarom vertellen we kleine anekdotes uit die korte twintigste eeuw. We hebben gekozen voor zaken die sympathiek zijn om te vertellen vanuit ikonografisch standpunt, vanuit het decor, vooral het visuele gaf dus de doorslag. Hergé leefde in een heel interessante tijd en beleefde nogal wat het vertellen waard. De kleine Chinees Tsjang in het decor van Brussel in de jaren dertig is een heel dankbaar onderwerp, Hergé en de moderne kunst, met zijn vrouwen Germaine en Fanny -- altijd heel leuk om te tekenen -- in Amerika met de Indianen, daarmee kun je een interessant verhaal maken.»

Veto: Hebt u veel opgezocht of hebben daar de senaristen voor gezorgd? Het station van Leuven is bijvoorbeeld heel herkenbaar.
Stanislas: «Het decor en de dokumentatie, ook de kostuums uit de verschillende periodes zijn zeer belangrijk. Die heb ik proberen te achterhalen uit oude films en foto's. Ik heb alle plaatsen die Hergé bezocht heeft in de mate van het mogelijke proberen terug te vinden. Ik woon zelf in Parijs, België is gelukkig niet ver. We hebben dan ook heel wat fotoreportages gemaakt van het Jubelpark en de tipische Brusselse straatjes.Toen ik wist dat de senaristen van plan waren om een scène in het station van Leuven te vertellen, heb ik de stad zelf komen ontdekken. Ik heb heel veel foto's genomen van het station om een realistisch beeld te kunnen weergeven. Naar Zwitserland of Amerika ben ik niet gereisd, dat was te ver. Die lakunes heb ik proberen op te vullen met foto's en materiaal uit boeken. Soms vond ik helemaal niets, dan heb ik maar mijn fantasie gebruikt. Zo is het hotel aan het meer van Genève eigenlijk een huis van bij mij in de buurt. Op die manier trek ik mijn plan.»

Molensloot

Veto: Heeft de Stichting Molensloot -- die de rechten op de Kuifjemerchandising bezit -- al gereageerd?
Stanislas: «Iemand van de Stichting heeft ons opgezocht toen we met het boek bezig waren omdat zij erop moeten toezien dat het beeld van Hergé en zijn erfgenamen op een respektvolle manier wordt behandeld. We hebben hen gezegd dat ze het eindresultaat wel zouden zien in de boekhandels. Dat zullen ze ondertussen al wel gedaan hebben en er is geen reaktie gekomen. Ik hoop vooral dat Fanny, de weduwe van Hergé, niet ontgoocheld is in datgene wat wij verteld hebben. We zullen wel zien. Het is een niet-geautoriseerde biografie, ze hebben niet tegengewerkt, maar ook niet meegewerkt. Nadeel daarvan is dat we geen toegang hadden tot origineel beeldmateriaal over Hergé, maar daar staat tegenover dat we ons ding konden doen zonder rekening te moeten houden met strikte voorschriften. En dat is natuurlijk wel leuk.»
Kris Peeters
m.m.v. Koen Leemans



Inhoud