Bert Van Gorp en ContreCoeur spelen thuis in CC Leuven
Glazen huid en grijze haren
Wat wordt er van dansers op leeftijd? Simone Forti (64), Diana Payne (71)
en Louis Ziegler (50) hebben alvast de wijsheid van het monopoly-lot
onder de knie en houden van Matisse. Maar vooral: ze dansen samen met de
Leuvense choreograaf en kersverse veertiger Bert Van Gorp en zijn
gezelschap ContreCoeur. Als er geen benen breken, deze week te zien in de
Leuvense Schouwburg.
Het fijne aan Van Gorp's L'avenir est à la tendresse kan
niet in de eerste plaats de verwijzing naar de katastrofale millenniumbug
zijn, zoals de voorbespreking wil doen geloven. Ook rekwisieten als de
dobbelstenen uit het monopolyspel en de prentbriefkaarten van kunstenaar
Henri Matisse ontkomen ternauwernood aan de scepsis van de kijker. Die
kijker wordt wel bewogen door de oudere dansers die elk hun eigen verhaal
en rijke verleden in beweging brengen. Alsof ze je voor willen zijn,
warmen de dansers al op wanneer de toeschouwer plaatsneemt. En inderdaad:
zij dansten al toen de gemiddelde student zich nog ergens ter hoogte van
het niets bevond.
Anekdote
Misschien eerst de anekdote, Van Gorp kan dat ook niet laten. Aan een
ronde tafel met seventies-staanlamp -- de laatste is gevonden in 't Spit
in Kessel-lo -- wordt monopoly gespeeld. Het spel met de kanskaarten
zorgt voor grapjes (Payne krijgt de tweede prijs in de
schoonheidswedstrijd -- improvisatie -- ga drie plaatsen terug) en vooral
een rode draad. Dobbelstenen, werkelijk in alle formaten, moeten het lot
van het leven verbeelden. Drie televisieschermen en een kamera laten
random shots toe. Je hoort monologen en interviews met de dansers
en ziet diaprojekties. Hier gaat niet het niet om de dans op de vulkaan,
wel om de dans aan de rand van de chaos.
Wie echter recht wil doen aan de identiteit die de danser in de loop
der jaren heeft opgebouwd, krijgt veelzijdig bewegingsmateriaal. Van Gorp
en Ziegler, samen het heerschap van het gezelschap, zijn niet vies van
een fikse pas op de dancefloor. Zij zorgen voor wind en snelheid.
De Amerikaanse Simone Forti van haar kant, historisch gezien de
'belangrijkste' dame van het gezelschap, lijkt in een mystiek evenwicht
tussen het barende leven en de brekende dood te dansen en beweegt
letterlijk in slow motion.
Monopoly lijkt trouwens verdacht veel op de task
improvisations waarvoor Forti bekend staat. Improvisatie staat hier
binnen een duidelijk afgebakende opdracht, in dit geval de spelregel. De
frêle Diana Payne suggereert aanvankelijk een ontwapenend
qui-vifje. Grappig ook, wanneer ze haar klassieke balletbewegingen
opvoert, kompleet met jurk én sigaret. De mooie slotscène
doet het oog opnieuw glijden naar Payne, die zich dan verschuilt in een
stapel scharlaken kussentjes. Even later sluit ook het licht. Tot zover
de anekdote.
Oorsprong
Sören Kierkegaard schreef het ooit nogal plechtig: "De tijd
heeft zijn rechten doen gelden; hij heeft iets weggeroofd van de eerste
gelukkige toevalligheid of het toevallige geluk van haar jeugdigheid".
Wat hier opging voor de vierendertigjarige Luise Heiberg, van 1830 tot
1845 de meest gevierde aktrice van Denemarken, geldt ook voor de dansers.
Wie kan zich immers geen schalkse Simone Forti en een jeugdige Louis
Ziegler voorstellen? De oudere danser met al zijn ervaring weet dat de
tijd heel wat van zijn of haar frisse oorspronkelijkheid heeft
ontfutseld. Het danspodium is, een uitzondering niet te na gesproken,
inderdaad vooral voorbehouden aan het fysiek sterke en jonge lichaam.
Toch is er aan de andere kant het groeien in ervaring en eigenheid
ondanks de vraatzucht van de tijd. De adolessent mag dan wel jeugd en
leeftijd meehebben, gebrek aan rijpheid heeft hij of zij tegen, aldus nog
Sören Kierkegaard.
Van Gorp en de zijnen dansen inderdaad met hún lichaam, zelfs
met glazen huid en grijze haren. Forti en Ziegler zijn postmoderne
dansers, Payne is veeleer klassiek geschoold. Van Gorp tenslotte brengt
ook zijn verhaal (en multimediakit) binnen. Ieder heeft zijn identiteit,
en dat wordt onder stoelen noch banken gestoken. Dat het resultaat door
de grote input bij momenten verwarrend en onsamenhangend kan zijn --
monopoly noch Matisse geven een afdoend houvast-- is hier slechts
bijzaak. Punt is dat ouderdom geen krisis hoeft te blijven. Ouder worden
kan integendeel een metamorfoze blijken die de danser steeds jeugdiger en
oorspronkelijker maakt. En dan kan de toekomst zich als tederheid
openbaren. Zij is immers niet anders dan menselijk.
'L'avenir est à la tendresse' van Bert Van Gorp/ContreCoeur vzw
kan je zien op woensdag 8 december om 20 uur in de Schouwburg,
Bondgenotenlaan 21. Info en reservatie: 016/22.21.13.
Bejaarden met begeleider
Inhoud