Ze zijn er niet om sympathiek te zijn

Waardig priester worden

Voor mensen met een roeping is er een nieuw adres, zo melden ons sloganeske affiches her en der verspreid in Leuven. Wie priester wil worden, kan surfen naar www.priester.be. Duidelijker kan het niet, denken we spontaan. De mensen achter de website zijn echter niet wie we spontaan zouden verwachten.

Sven Vannecke
De belangrijkste persoon van de website is een 'Eerwaarde Heer Herroelen'. Men noemt hem het liefst 'meneer pastoor', zo blijkt. De man wil dus mensen tot 'waardige priesters' opleiden. Geen 'priester Emiel' of gewoon 'Emiel', maar 'meneer'. Een waardig priester is een 'meneer'. "We zijn er niet om sympathiek te zijn, maar om het woord Gods te verkondigen", verklaart Herroelen op de website.
    We maken op deze site kennis met een domein in Overijse. Een oud kloostercomplex is gerenoveerd en bemand met een korps dat priesterkandidaten op een degelijke manier wil begeleiden. Deze opleiding is duidelijk een nieuw initiatief, een alternatief op de bestaande priesteropleiding, namelijk het priesterseminarie dat elk bisdom heeft. 'Meneer pastoor' rekruteert in Vlaanderen via de gewone publiciteitskanalen: advertenties in kranten, affiches, enzovoort.

Verwarring

    Wat is er dan verkeerd met de bestaande seminaries? Herroelen wil dat priesters niet worden misleid door nieuwe kerkbeelden. Priesters moeten de heilige mis opdragen en de sacramenten bij de mensen brengen. In de bestaande opleidingen worden priesterkandidaten in verwarring gebracht. Men wil te sterk ingaan op maatschappelijke tendensen. Herroelen wil de aandacht van de jongeren met een roeping richten op de traditie, het evangelie en het gezag van Rome. De bestaande opleidingen willen te dicht bij de wereld staan.
    Het probleem ontstaat al veel vroeger volgens Herroelen: in het gewone onderwijs loopt het al fout. De jongeren worden er niet meer geconfronteerd met de katholieke leer, maar veeleer met seksualiteit en nu zelfs ook met homoseksualiteit.
    De priesterseminaries doen er nog een schepje bovenop. Er wordt nagedacht over een 'lekenkerk', een kerkbeeld waarin getrouwde mannen en zelfs vrouwen heel wat taken van de gewijde priester kunnen overnemen. Het kerkbeeld van Herroelen daarentegen, vertrekt vanuit de hiërarchie, vanuit het priesterschap en legt eigenlijk weinig contact met de basis.
    Verder besteedt men te weinig aandacht aan het Latijn, zodat jonge priesters de liturgie automatisch volks en toegankelijk willen maken. Herroelen vertelt in een interview in De Standaard over Latijn in de liturgie het volgende. "Dat de kerkgangers het niet begrijpen, is geen argument. Ze verstaan niet alle woorden, maar ze weten waarover het gaat, zoals een orgelwerk van Bach." De bestaande opleidingen zijn te modern opgevat. Weg met 'Kom Schepper Geest' en gewoon weer 'Veni Creator Spiritus'.

Heidens

    Deze priesteropleiding wil het duidelijk anders aanpakken. De gemeenschap heet Christus Sacerdos en behoort tot de ultraconservatieve strekking binnen het katholicisme. Het is dan ook weinig verrassend dat men bijvoorbeeld een figuur als bisschop Léonard van het bisdom Namen aantrekt, die bekend staat om zijn conservatieve visie.
    "Vandaag schijnt in ons land het heidens ongeloof de bovenhand te hebben", schrijft Herroelen in het blad van de gemeenschap. Een sterke devotie voor Onze-Lieve-Vrouw, een grote bewondering voor paus Johannes Paulus II, het dagelijks bidden van de rozenkrans, de aanbidding van de heilige hostie, het bidden van litaniegebeden: dit zijn de middelen die Christus Sacerdos inroept om zich te verzetten tegen de wereld die zelfs gelovigen op het verkeerde spoor lijkt te zetten. Veel gelovigen zien immers een uitdaging in de veranderde samenleving en in een bescheiden kerkgemeenschap.
    Christus Sacerdos denkt er duidelijk anders over: geen verdrukte Kerk geleid door leken maar een sterke Kerk met heilige priesters. Er klinkt een weemoed, een heimwee naar de tijd waarin alles duidelijk was. De katholieke Kerk moet haar centrale plaats herstellen, dat is het Leitmotiv. Dit is een heel andere opvatting dan het beleid dat door de bisschoppen wordt gevoerd.

Organisaties

    Een niet onbelangrijke vraag is dan ook de volgende. Men biedt een opleiding van verschillende jaren aan, met een intensieve begeleiding, maar waarvoor? Waar kunnen deze priesters aan de slag? Ook niet onbelangrijk: wie zal ze tot priester wijden? Het is immers de gewoonte dat de bisschoppen instaan voor de opleiding van hun priesters. Daarnaast zijn er kloosterorden die een eigen priesteropleiding voorzien, maar ook onder die noemer valt Christus Sacerdos niet.
    Deze opleiding is niet verbonden aan een bisdom of een orde en heeft dus in feite geen statuut. Het is bijgevolg onwaarschijnlijk dat deze jongeren in de bisdommen benoemd worden. Of krijgen ze een taak binnen de conservatieve organisaties in Vlaanderen? Een organisatie als Rent a Priest, die dan weer uitmunt in vooruitstrevendheid, slaagt er immers ook in om zelfstandig te werken voor de eigen doelgroep. Maar als Christus Sacerdos een eigen koers wil varen, dan gaat men in tegen de bisschoppen en is de trouw aan de paus en de traditie natuurlijk verbroken. Dit zou een heel flagrante overtreding van de eigen principes betekenen.
    De site heet dan wel www.priester.be, ze gaat evenwel over een wel heel specifiek soort van priesterkandidaten. Op de site zien we een vrij verrassende foto van de kapel. Deze is tot in de details in haar oorspronkelijke pracht hersteld. Ze is misschien zelfs iets te oorspronkelijk hersteld: er is immers geen altaar te vinden dat gericht is naar het volk. Het enige altaar dat er staat, is het oorspronkelijke, dat nog dateert van in de tijd dat priesters met de rug naar de mensen stonden. Het lijkt dus aannemelijk dat men er de mis viert zoals dat gebeurde vóór het Tweede Vaticaans Concilie, namelijk een mis met wierook en gezangen, Latijn en sacraliteit en met de rug naar het volk. Christus Sacerdos is hoe dan ook een uiterst traditionalistische gemeenschap.

Plantjes

    De opleiding bestaat uit een voorbereidend jaar, gevolgd door een filosofische en een theologische studie. Op zich is dat niet verschillend van de gewone priesterseminaries, alleen lijken de vakken 'Latijn' en 'Katechismus' de behoudsgezinde inslag een beetje te verraden. Ook het dagschema is grotendeels hetzelfde. Er wordt 's morgens, 's middags en 's avonds samen gebeden en dagelijks eucharistie gevierd. Het dagelijks bidden van de paternoster is dan weer een eigen inbreng.
    De website maakt het allemaal heel aantrekkelijk. De jongens hebben taken als de afwas doen, de plantjes water geven, klusjes opknappen in de tuin. Bijna hoor je een vogeltje fluitend bezingen dat Christus de Koning van het heelal is.
    Met dit streepje cynisme belanden we dan bij diepgaande vragen over de plaats van godsdienst in de samenleving. Moet de Kerk centraal staan? Is er nog een levende Kerk mogelijk wanneer leken geen verantwoordelijkheid kunnen opnemen? Herroelen lijkt terug te willen naar een tijd van zekerheden. Daarmee speelt hij in op een bestaande tendens bij nogal wat mensen: het zoeken naar houvast, naar iets dat onveranderlijk vaststaat.
    In een samenleving waarin de mens vrij is om keuzes te maken, kan de vrijheid als een bedreiging aangevoeld worden. Men is angstig om verkeerde beslissingen te nemen en kiest voor zekerheden, voor wat klaar en duidelijk is. De vraag is dan: wat als men voorbij de begoten plantjes en de paternosters kijkt en ook daar de onzekerheid weer gaat toeslaan? Teruggaan in de tijd is moeilijk te verwezenlijken middenin een tijd die vooruitgaat. Zelfs in een rusthuis blijft de tijd nooit stil staan...

Muisklik

    Christus Sacerdos staat in een gespannen houding tegenover de wereld, maar gaat tegelijkertijd heel ver mee in de voordelen die de maatschappij biedt. Reclame wordt gevoerd via affiches en het Internet. Het lijkt vreemd aangezien reclame en Internet uitgerekend dé gelegenheden zijn waarbij mensen in contact komen met erotiek en commercie.
    Het zijn overigens dezelfde middelen die Rent a Priest altijd al gebruikte. Je bent bijna letterlijk op een muisklik van God verwijderd. Deze laatste organisatie is echter van nature op consumptie gericht: doopsel, huwelijk of relatiezegen gebeuren er op aanvraag, uitgewerkt volgens de smaak en overtuiging van zij die een beroep doen op de priester.
    De twee organisaties liggen onoverbrugbaar ver van elkaar verwijderd. Christus Sacerdos staat voor traditie, Rome en het celibaat, terwijl Rent a Priest zich precies omwille van die argumenten heeft losgetrokken uit de katholieke Kerk. En toch gebruiken ze dezelfde middelen om bekendheid te verwerven.
    Het blijft een merkwaardig verschijnsel. Het is dus tóch waar: Gods wegen zijn ondoorgrondelijk! Maar hoe zegt men dat ook weer in het Latijn? Het zal waarschijnlijk weer veel mooier klinken...
Website priesteropleiding Christus Sacerdos: www.priester.be


"We zijn er niet om sympathiek te zijn, maar om het woord Gods te verkondigen"



Bijna hoor je een vogeltje fluitend bezingen dat Christus de Koning van het heelal is



--- Sluit dit venster ---