Gaza

"Kolonialisme en racisme"

De crisis in Gaza is bijzonder actueel. Charles Ducal, een dichter die enkele jaren geleden de Herman De Coninckprijs won, schreef samen met Lucas Catherine het boek 'Gaza, Geschiedenis van een Palestijnse tragedie."

Eric Laureys

Veto: Hebt u dit boek met z'n tweeën geschreven?
Charles Ducal: «Eigenlijk niet. Lucas en ik hebben elk ons ding gedaan. Het is de uitgever die mijn gedichten complementair achtte met een boek over de geschiedenis van Israël en Palestina.»
Veto: Vanwaar de drang om deze gedichten te schrijven?
Ducal: «De inspiratie kwam vooral door een boek: "De etnische zuivering van Palestina" door Ilan Pappé, een Israëlische historicus, die beschrijft hoe in '48 de Israëlische geweldmachine over de Palestijnse dorpen en steden is geraasd. Dat heeft me zeer aangegrepen. Ik vind het voor mezelf als schrijver een belangrijke stap. Ze worden op dit moment in het Engels vertaald. Ik zou ze namelijk zo ruim mogelijk willen laten lezen, liefst tot in Palestina.»
Veto: Het is een behoorlijk militant boek geworden.
Ducal: «Het boek toont aan hoe een volk het slachtoffer is geworden van kolonialisme en racisme. Ik denk dat de waarheid daarbij niet in het midden ligt, alsof het om twee kemphanen gaat met ieder hun gelijk en hun ongelijk. Die houding neem je ook niet aan ten aanzien van nazi's en joden tijdens de Tweede Wereldoorlog. De machtsverhouding is zeer vergelijkbaar, denk ik.»
Veto: Is dat niet een gratuite parallel die helemaal niet opgaat? Wat je ook vindt van Israël, je kan toch niet zeggen dat dat hetzelfde is als wat de nazi's deden?
Ducal: «Natuurlijk is het niet hetzelfde. Israël heeft geen vernietigingsindustrie opgezet om een volk fysiek te liquideren, maar toch zijn er parallellen. Dat beweert ook Hajo Meyer in "Het einde van het Jodendom". En de man heeft enig recht van spreken, hij is een overlevende van de Holocaust. Zoals de joden inferieur en te veel waren voor de nazi's waren de Palestijnen dat ook voor de zionisten. De vernietiging van de Palestijnse samenleving steunt op hetzelfde rabiate racisme, het had in hun ogen niks crimineels.»
Veto: Wat bedoelt u met de vernietiging van de Palestijnse samenleving? Is dat niet te sterk uitgedrukt?
Ducal: «Ik vrees van niet. Om het conflict te begrijpen moet je het terugvoeren tot zijn oorsprong: het zionistisch project om een joodse staat te stichten in Palestina eind negentiende eeuw. Zionistische leiders hebben hun bedoelingen vaak genoeg openlijk geuit. De Palestijnen dienden te worden verdreven om plaats te maken voor joodse kolonisten. Dat is gebeurd via het opkopen van grond, maar vooral via geweld. Het hoogtepunt van de terreur tegen de Palestijnen is uiteraard de Nakba van '47-'48, toen 418 dorpen van de kaart werden geveegd en een half miljoen mensen uit hun woonplaats verdreven. In 1967 veroverde Israël Gaza en de Westbank. Waar staan we, wat die gebieden betreft, vandaag? De Westbank is na 40 jaar kolonisering herleid tot een aantal geïsoleerde snippers, omsingeld door Israëlische kolonies en checkpoints, waar een normale samenleving door de bezetter onmogelijk wordt gemaakt. Gaza is een met prikkeldraad omgeven concentratiekamp, waar ook vóór de oorlog al vier op vijf Palestijnen onder de armoedegrens leefden. De vernietiging van de Palestijnse samenleving is, vrees ik, gewoon de kern van de zaak.»
Veto: Is Hamas dan geen onderdeel van het probleem? Zij schieten raketten af die het dagelijks leven rondom Gaza verlammen.
Ducal: «Dat Israëlische burgers bang zijn voor hun veiligheid is begrijpelijk. Voor hen is Hamas evident een reëel probleem. Maar hierbij twee bedenkingen. Eén: Israël heeft Gaza niet de oorlog aangedaan om die ouders hun veiligheid te garanderen, maar om terreur te zaaien onder de Palestijnen. De aard van de operatie laat daar geen twijfel over bestaan. Twee: de raketten komen uit het kamp van de slachtoffers van de Israëlische uithongeringspolitiek. Hoe ver ik ideologisch van Hamas af sta, ook zij belichamen op dit moment de Palestijnse weerstand. Vergeet ook niet dat tachtig procent van de bevolking in Gaza vluchteling is, de raketten gaan richting hun gestolen grond en vernielde woonplaatsen. In onze eigen geschiedenis vinden we het verzet tegen de nazi's toch ook niet immoreel?»
Veto: Maar daar maken we toch ook een onderscheid? Geweld tegen Duitse soldaten vinden we min of meer normaal maar als Dresden, waar enkel burgers woonden, met de grond gelijk wordt gemaakt, vinden we dat immoreel. Geldt hetzelfde dan niet voor Hamas, dat aanslagen pleegt tegen burgers?
Ducal: «Dat is waar. Ik vind dat Hamas beter zou stoppen met aanslagen tegen burgers, al is het maar omdat het de Palestijnse zaak in diskrediet brengt in de publieke opinie. En natuurlijk is het immoreel burgers te viseren. Maar laten we de verhoudingen niet scheeftrekken. Het aantal Israëlische burgerslachtoffers is om te beginnen bijzonder klein tegenover het aantal Palestijnse burgerslachtoffers. En bovendien voert de Israëlische politiek al een eeuw lang een genadeloze oorlog tegen een burgerbevolking. Het is niet Hamas dat de oorlog bij de burgerbevolking heeft gebracht.»