SKaGen herneemt debuut 'IO' in STUK

Beter een echte vrijpartij

"We laten onze toeschouwers anderhalf uur aan een stuk schateren van het lachen." Dat moet ongetwijfeld de achterliggende idee geweest zijn van de jongens (en het meisje) van SKaGeN. In de ziekenhuiskomedie 'IO' razen ze van begin tot einde en vuren ze het ene mopje na het andere af. Je bent voor of je bent tegen.

Jeroen Deblaere

Het uitgangspunt van het toneelstuk is in elk geval erg goed gevonden. Breng wat dokters, verplegers en een sexy stagiaire bijeen in een kleine ruimte - er zijn verbouwingswerken aan de gang - en zie wat er gebeurt. Het speeloppervlak werd bewust erg klein gehouden, waardoor de toeschouwers meteen de beslotenheid en de drukte voelen. De spelers zitten bij wijze van spreken op de schoot van het publiek.

Drift

De plot zit vrij eenvoudig in elkaar, in die zin dat er eigenlijk geen echt verhaal aanwezig is. Meer willen de makers van het stuk een sfeer overbrengen dan dat ze een begin, midden en einde willen neerzetten. Men heeft de schadelijke gevolgen van stress proberen uit te vergroten en op een humoristische wijze proberen te vertolken. In het stuk wordt getoond hoe normale, rationele mensen - medici zijn het typevoorbeeld van rationaliteit - ten onder gaan aan stress en hoe hun irrationele kant, hun dwangmatig gedrag en driften de overhand nemen in zo'n situatie. Het grote minpunt van het toneelstuk is eigenlijk dat het niet goed genoeg is. De acteurs - ze zijn niet voor niets geschoold in de opleiding van Dora Van der Groen - hebben ongelooflijk veel talent dat ze niet kwijt kunnen door de structuur van het toneelstuk. De onderliggende gedachte van het stuk is namelijk dat de stress, die toch het thema van dit stuk uitmaakt, op alle mogelijke manieren aan het publiek overgebracht moet worden. Dat resulteert in een niet-aflatend salvo van grappige situaties en mopjes. Talloze keren 'ontploft' een personage van de stress.

Zoiets ondergraaft de kracht van de komedie, omdat een goede komedie werkt met spanningsbogen. Er is nood aan opbouw en aan een hoogtepunt, maar een komedie heeft evenzeer nood aan momenten van ontspanning, momenten waarin de acteurs op en meer ingetogen manier spelen en opnieuw wortels aanreiken voor grappen die kunnen ontploffen tijdens een nieuw hilarisch hoogtepunt. Niet zo voor SKaGen. Vanaf het begin staan de acteurs zonder enige aanleiding te schreeuwen. Zelfs de stagiaire verknalde haar sexy uitstraling door met veel te lage en luide stem in het rond te roepen. Daarenboven zorgt het fragmentarische karakter van het geheel - het stuk is een aaneenschakeling van onverbonden scènes - ervoor dat de grappen vaak uit het niets komen. Zonder enige aanleiding barst iemand in woede uit en zonder aankondiging kust het hoofd van de dienst cardiologie twee dokters op de mond. Sommige situaties zijn natuurlijk erg grappig, maar een aaneenrijging van geïsoleerde moppen kan op den duur ook ergerlijk zijn en verraadt misschien ook enige onkunde van de schrijvers van het stuk.

Porno

Eveneens zonder aanleiding - en bijzonder voorspelbaar, trouwens - verschijnt er plots een stukje porno op de typische kleine ziekenhuismonitoren waarmee het decor is uitgerust. Het is het typevoorbeeld van hoe dit toneelstuk omgaat met humor en spanning. De spelers rijgen het ene hoogtepunt na het andere aan elkaar, zonder even de tijd te nemen om het publiek diep in de ogen te kijken. Liever ramt men de toeschouwer de ene mop na de andere door de strot. Beter hadden de schrijvers zich laten inspireren door een échte vrijpartij, met verschillende climaxen, maar ook met rustpauzes en een aantal momenten om op adem te komen.