Raymond van het Groenewoud

"I'm no American, I'm a Vlaming"

Vrijen, sporten en optreden. Voor die drie zaken tekent Raymond van het Groenewoud eeuwig als het moet. De eerste twee zaken vermijdt hij op het podium, voor het laatste kon u vorige maandag terecht in Doc's Bar. Het is er niet groot, doch geknipt voor het nieuwe concept dat de man momenteel uittest.

Herlinde Hiele & Christoph Meeussen

Veto: Waarom geeft u uitzonderlijk dit concert voor deze gelegenheid?
Raymond van het Groenewoud: «We spelen al lang met de idee om een soort rock te spelen met een erg sober gezelschap, nu met twee gitaristen, een bas en drummer. Vanwege onze grote honger om te spelen en de specifieke vraag ernaar, besloten we erop in te gaan. Het viel overigens gemakkelijk te linken aan een tweede optreden.»

Romance

Veto: U heeft honger?
van het Groenewoud: «Ja, er is veel zin om op een heel bestudeerde manier die zogenaamde rockbezetting te hanteren. Als je goed let op de wisselwerking tussen de instrumentalisten, zie je dat dat goed gaat. Soms voel ik me net als zo'n laboratoriumgast. We zouden dan als gasten van zestien jaar er alles uit kunnen rammen, maar toch spelen we vrij beredeneerd. Op repetities althans, want op het podium hoeven mensen niet te kijken naar laboratoriumgasten.»
Veto: Doen in de sobere bezetting de gewoonlijke bandleden mee?
van het Groenewoud: «Dat is een andere romance in het verhaal. Na talloze projecten begin ik te ontdekken dat ik graag iets wil om op terug te vallen voor de rest van mijn leven. Je kan zoiets niet bestellen, maar het is een visioen. De bassist en de drummer willen alvast wel mee op de reis.»
«Ik kan ook thuis bij mijn piano zitten wachten op liedjes tot aan een optreden, maar dan is de natuurlijkheid van dat procedé verloren. De bassist en de drummer zeggen: "We zullen zorgen dat we uw 400 liedjes kennen en dan zullen we vrij zijn." Dat zijn dan al drie mensen. Dan denk ik dat we eventueel nog wel flexibel zijn naar de vierde man, dat is dan meestal een solist. Zo'n droom werk ik momenteel uit, maar het is er een van lange adem.»

Zo lekker

Veto: Is het mogelijk om al die 400 nummers om te zetten naar rock?
van het Groenewoud: «Het is rock tussen aanhalingstekens. De instrumentatie associeer je met rock, maar voor de rest zullen de interpretaties verschillen. Het nummer Het is zo lekker, catalogeer ik als amateur als salsa, maar we geraken ermee weg en dat vind ik interessant. Het is voor mij een droom om verschillende grenzen te doorbreken en niet enkel datgene te spelen wat er van de instrumenten wordt verwacht. Al zijn dat maar gedachten.»
Veto: Is dat een doorbreken van grenzen doorbreken à la Frank Zappa?
van het Groenewoud: «Ik zag hem een keer met flink wat mensen, maar hij speelde wellicht ook wel met een kleinere bezetting. Zappa speelde wellicht meer met moeilijke structuren en voornamelijk door zijn vele solo's. Dat doe ik zelf niet, gewoon omdat ik de capaciteiten er niet voor heb. Ik probeer mijn projecten zo te houden dat ik lijk te kunnen soleren.»
Veto: U maakt het uzelf niet gemakkelijk door steeds uw muziek heruit te vinden en niet terug te vallen op wat u al bereikte.

Visioenen

van het Groenewoud: «Nee, maar dat komt door visioenen hé. Je hebt daar last van of niet, en ik heb er last van. Al is dat een valse manier om het negatief uit te drukken, want ik ben er natuurlijk blij mee en probeer droom per droom ook wel waar te maken. Dat in de wetenschap dat nooit 100 % lukt, maar het is leuk om te leven.»
«Overleven is ook belangrijk, maar dat is al sinds 1977 geen probleem, waardoor ik er ook niet te veel angsten rond heb. Dat helpt ook hoor. Hoe zeggen ze dat weeral? "De vrees bewerkstelligt het gevreesde." Dat vind ik een zeer mooie zin, een boutade. En nogmaals, daar heb ik dus geen last van. Ik heb zelfs een behoorlijke portie zelfvertrouwen: "Ik ga nu weer iets anders doen en daarmee zal ik wel niet alleen komen te staan in de wereld."»
Veto: Is dat dan geen angst van u?
van het Groenewoud: «Net niet. Ik bedoel dat ik geen angst heb of weinig angsten denk te hebben, want ik weet dat dat afremt. Ik ken ook de verhalen die me duidelijk worden gemaakt door andere mensen, dat die eigenlijk toch dit of dat willen doen, maar dat ze het dan toch niet doen want "wie weet wat de mensen zouden zeggen". Het aloude verhaal eigenlijk. Ik heb ooit nog zo'n schoonfamilie gehad: "wat zullen de mensen zeggen?" Als je daarmee zit, geraak je niet uit de startblokken.»
Veto: Hebben beginnende muzikanten vandaag meer angst, denkt u? Had u die vroeger?
van het Groenewoud: «Beginnen is moeilijk. De universele stelling zegt dat er niemand is die op u wacht, er is niemand die naar u uitkijkt. De mensen verrast doen opkijken is dan ook aartsmoeilijk.»
Veto: Gaat u in deze veranderende wereld overigens een nieuwe Weg met Amerika schrijven?
van het Groenewoud: «Stel u voor! Nee, voorlopig speel ik het zelfs niet meer. Daarvoor swingt het niet genoeg. Als ik te lang moet werken om iets goed te krijgen, dan laat ik het soms gewoon liggen. Het is wel grappig dat je dat zegt, want ik ben ook nog naïef genoeg om te geloven in een evolutie die er met de nieuwe president kan zijn.»
«Het is allemaal symboliek ook, mijn tekst is geen absolute weergave van de absolute werkelijkheid. Het is meer een sfeertekening waarmee ik me amuseer. Er zijn wel dingen die ik staande hou, maar het zou nu minder gepast zijn. Onlangs vond ik nog volgende werktekst terug: "Because I'm no second rate English man, because I'm no American, I'm a Vlaming" (lacht). Het was zo grappig dat ik er iets mee moest doen, iets dat misschien ook beter houdbaar is dan wat ik toen heb gesteld.»
«Ik zit in een omgeving waar iedereen denkt dat hij cool is door het woord cool te zeggen. Overal is een Angelsaksische invloed, via de computertaal of via de reclametaal, allemaal slogans. oneliners, ook weer zo'n woord. Niet dat dat niet mag, maar ik vind de verhouding zo slecht en dat durft mij wel eens storen. Het is erg triest in Vlaanderen wanneer iemand naar z'n identiteit zoekt via een andere identiteit. Wanneer je het anders wil doen, ben je voor je het weet de rechtse, geitenwollensokkendragende Vlaming en dan denk je ook: "Laat maar, dat is me allemaal te bagger." De wereldeconomie kan ik niet adequaat bespreken maar intuïtief voel ik wel dat het niet enkel de Amerikanen zijn bij de twaalf rijksten ter wereld, maar ze zitten er wel bij. Alles willen regelen, macht hebben. Naar de letterlijkheid is het dom om dat lied Weg met Amerika te noemen, maar ik had eens zin om me zo te smijten.»
Veto: U spreekt ook van een onevenwichtige balans tussen het Engels en het Nederlands?
van het Groenewoud: «Ik ervaar dat als verstikkend en zo modieus. Tom Barman bijvoorbeeld, die - dacht ik - via zijn vader Engelse roots heeft. Alles wat naturel is herken je natuurlijk wel, maar alles wat poseren is, zoals iemand die zichzelf sociaal een plaats wil geven door middel van modemiddelen zoals het nonstop gebruiken van het Engels - dat vind ik zo arm.»
«Iedereen mag natuurlijk zijn zin doen maar ik mag dan ook eens zeggen "Jongens, ik krijg er een punthoofd van".Dat slecht Engels herken ik trouwens ook. In mijn generatie keken we veel naar westerns, zo tussen 6 en 14 jaar, waarna we dan cowboys speelden, zo met pistolen. Daar is niets op tegen, maar je bent natuurlijk geen echte cowboy. Ik vind dat net hetzelfde. Wanneer je daarna naar plaatjes luistert en je wilt alleen maar zo zijn dat je er zelfs je moedertaal voor verlaat, dan wil je ook zo iemand zijn. Ze zouden je uitlachen als je op je achttiende op een paard door de stad rijdt en pangpang zegt, godzijdank. Maar dat gebeurt niet wanneer je "I don't care" zingt vanaf je eerste liedje op het podium. Dat is zogezegd alternatief.»

Klootjesvolk

«En dat vind ik ook triestig, iemand die zich afkeert van de mainstream die heet dan alternatief. Dat was altijd het rotte in mijn leven. Mijn ouders waren politiek links maar dan merkte ik dat daar ook een verlangen naar uniformiteit uit voortkomt dat zelfs nog fanatieker aanwezig is dan bij de mainstream. Je denkt zogezegd kritisch na maar dan bleek dat je maar op één manier kritisch kon nadenken, namelijk zoals de rest van de groep. Daarvan heb ik veel meer hartzeer gehad dan van het zogenaamd domme klootjesvolk, die hebben minder dat fundamentalistische, die zijn onschuldiger. Zij kijken naar Blokken, nog naar een tv-show en gaan slapen. Zij leven en laten leven. Wat een thema's! (lacht).»
Veto: U spreekt van eeuwige vermoeidheid?
van het Groenewoud: «Vrijen, sporten en optreden, daar kan je me eeuwig op afsturen, maar van alles wat daarbuiten valt, zou ik soms het liefst op bed gaan liggen. Mensen vragen me hoe ik dan bijvoorbeeld zeven uur lang op de Gentse feesten optreed. Ik denk dat ik onbewust energie opspaar om te vrijen, te sporten en voor optredens (lacht).»
Veto: In het liftboypakje dat u vaak aanhebt, lijkt u inderdaad onvermoeibaar.
van het Groenewoud: «Dat noem ik de Bart Peeters in mij die is opgestaan. Het is een concept zoals een ander, maar ik wist wel dat als ik er aan begon, ik er verder mee moest en het doen verkopen. Het is leuk om te doen, wellicht ook als het voorbij is, maar voorlopig zien we wel.»
Veto: Over wereldeconomie gesproken: u heeft een liedje aan Bart Peeters weggegeven omdat het voor u te vrolijk was?
van het Groenewoud: Ik had dat lied een periode gespeeld en ik vond het toevallig terug op een rest-cd, met een aantal nummers die ooit niet op een plaat pasten en toen ik het hoorde dacht ik dat het iets voor Bart zou kunnen zijn. Ik heb het dan vrijblijvend naar hem opgestuurd en hij beaamde. Hij was ook verbijsterd dat ik het niet zelf deed en dat ik het gewoon weggaf (lacht).

WILSKRACHT

Veto: Maar het was te vrolijk voor u?
van het Groenewoud: Ik heb er m'n plezier mee gehad maar ja, dat is nu zo. In 1992 speelde ik het drie jaar lang en daarna hoefde het voor mij niet meer, zo zijn er nog wel wat.
Veto: Hebt u met Hannelore Bedert ook niet een nummer opgenomen?
van het Groenewoud: Het staat wel op haar cd, maar ik denk dat Hannelore het niet op single wilde uitbrengen. Dat vind ik trouwens wel bij haar passen, het getuigt van een gezonde wilskracht dat ze dat niet doet want dan zou ze me ook praktisch moeten bellen om te vragen of ik mee in zee wil voor dat project. Het is duidelijk tweestemmig, met mijn herkenbare stem erbij. Dus als ze daarop zou mikken en het moet live worden opgevoerd dan zou ik er elke keer moeten bij zijn, zo lijkt het toch. Het past wel bij haar artistiek karakter dat ze het zo bekijkt, het verwondert me niet.