Woelig halfjaar in notendop

De wervelstorm van de K.U.Leuven

Aan het begin van het academiejaar scheen er, op een economisch en politiek crisisje na, niets aan de hand te zijn. Zes maanden later staat de universiteit op stelten en heeft ze een rectorsverkiezing voor de boeg. Wat is er in de tussentijd in godsnaam gebeurd? Een kort overzicht.

Simon Horsten

De laatste jaren onder de vorige rector, André Oosterlinck, werden gekenmerkt door talloze hervormingen en aanpassingen in en rond de universiteit. Een daarvan was de inkorting van het rectorsmandaat: Oosterlinck zelf mocht nog tweemaal vijf jaar de plak zwaaien aan de K.U.Leuven, zijn opvolger zou het moeten doen met een termijn van vier jaar die na een evaluatie met dezelfde duur verlengd kon worden. Tot voor enkele maanden werd die evaluatie niet gezien als een groot obstakel: ze zou de rector eventueel kunnen bijsturen en de vinger leggen op de blinde vlekken van zijn functioneren, maar een niet-verlenging van het mandaat verwachtte niemand.

Bui

Enter de Bijzonder Universiteitsraad (BUR), het orgaan waarin de Academische Raad en de Raad van Bestuur verenigd worden, maar dan zonder het College van Bestuur, dus de rector en zijn ploeg. De BUR had de taak vóór het einde van het vierde mandaatsjaar de rector te evalueren, maar was vrij een eigen werkwijze vast te leggen. De voorbereidingen daarvoor begonnen al aan het einde van vorig academiejaar.
Op 3 september keurde de BUR de te volgen procedure goed: een commissie bestaande uit drie leden moest op evenveel maanden tijd een rapport schrijven over rector Vervenne, gebaseerd op gesprekken met zo veel personen als hen goeddunkte.
In tussentijd werd niet gecommuniceerd over de procedure; ook de rector zelf was een communicatiestop opgelegd over de evaluatie. Veto bracht wel wekelijks een deel-evaluatie uit rond een bepaald thema, maar deed dit op basis van eigen interviews.
In de wandelgangen werd in de loop van de evaluatie alsmaar duidelijker dat de bevoegde commissie haar taak 'zeer ernstig' nam. Begrijp: ze zou niet terugschrikken voor een negatief advies over Vervenne.
De rector zelf voelde de bui hangen, maar ging niet in op de herhaalde pogingen van verschillende tenoren die hem tijdens diverse informele ontmoetingen trachtten te overtuigen zijn mandaat in te leveren nog voor het rapport af zou zijn. Zo zou hij relatief 'ongeschonden' nieuwe verkiezingen kunnen uitschrijven. Vervenne weigerde. En zo viel op 3 december de bom.

Deining

Exact drie maanden na het aanvatten van de evaluatie las de commissie, voorgezeten door Jef Roos, het evaluatierapport voor op een vergadering van de BUR. Het rapport werd nooit in papieren of digitale vorm verspreid en het blijft dus gissen naar de precieze inhoud ervan. Wel is duidelijk dat de algemene toon negatief was. Zo maakte de laatste zin, die eindigde met de woorden (...) adviseren wij het mandaat van de rector (...) niet te verlengen' heel wat indruk. Vervolgens stemden de leden van de BUR, met het gekende gevolg: men volgde het advies van de evaluatiecommissie.
De Inrichtende Overheid, zeg maar de algemene vergadering van de universiteit, die als enige de bevoegdheid heeft een rector aan te stellen of te ontslaan, stuurde later die dag een bericht aan alle personeelsleden en studenten met de boodschap dat Vervennes mandaat niet verlengd zou worden na 31 juli 2009.
Was het de maanden daarvoor betrekkelijk stil geweest bij een groot deel van de academische gemeenschap, nu ontstond er grote deining. Enkele jonge professoren startten een internetpetitie op om hun "verontwaardiging over deze gang van zaken te uiten." Meer dan drieduizend mensen tekenden het steunregister, waaronder een ruime helft van het zelfstandig academisch personeel.
Ook in de nationale media reageerde men heftig, zowel in artikels als in ingestuurde brieven en opiniestukken. Begin januari richtte Bert Cornillie, een van de initiatiefnemers van de internetpetitie, een blog op "voor bijdragen en discussies over het beleid en de rectorverkiezing aan de K.U.Leuven."

Dijk

De BUR had zichzelf ondertussen wel met een hoop werk opgezadeld: je kan geen rector de laan uitsturen zonder een nieuwe verkiezing uit te schrijven. Daarvoor moest de normale procedure, die zich over een heel academiejaar uitstrekt, ietwat compacter worden gemaakt. Eén van de voorstellen die de BUR lanceerde, lokte opnieuw veel reactie uit: men wilde potentiële kandidaten 'screenen' alvorens hen toe te laten tot de rectorsverkiezing.
Opnieuw werd een petitie opgericht en trokken heel wat academici aan de alarmbel, wat onder meer uitmondde in protestbrieven. Jef Roos, voorzitter van de Raad van Bestuur, de BUR, de evaluatie- én de verkiezingscommissie, trok samen met rechtendecaan Paul Van Orshoven langs de faculteiten om het voorstel te verdedigen. Dat bracht echter weinig zoden aan de dijk: na een afkeurend advies van de Academische Raad besliste op 17 februari de Raad van Bestuur de screening te laten varen en het te houden op een vereenvoudiging van de vroegere procedure.
En zo bevindt de universiteit zich nu in het kalme oog van de storm: de heibel van de voorbije maanden ligt achter ons, de eigenlijke campagne begint pas op 20 maart. Benieuwd hoeveel brieven, petities, blogfora, discussies, debatten en opiniestukken die zal opleveren.

www.kuleuven.be/rectorverkiezing

kuleuvenna2008.wordpress.com