Procedure en tijdschema rectorsverkiezingen

Op een dag vind je de job van je leven

Toen de Inrichtende Overheid in december besloot om het mandaat van rector Vervenne niet te verlengen, was er chaos en onzekerheid in alle sectoren van de universiteit over hoe, waar en wanneer er nu verkiezingen zouden komen. Het mandaat van de huidige bestuursploeg loopt immers deze zomer af.

Roel Moeurs

Er is de afgelopen maanden en weken veel gedebatteerd over hoe de rectorsverkiezingen nu exact moeten verlopen. Denk maar aan het afgeschoten voorstel om kandidaten eerst te screenen door een select comité, of aan het afhaken van professor Jo Tollebeek wegens de te korte periode om effectief campagne te voeren.
Dit alles mondde uit in het bijzonder verkiezingsreglement dat de Bijzondere Universiteitsraad (BUR) op 17 februari laatstleden goedkeurde, waarin zowel procedure als tijdschema in vervat zaten. Kandidaat-rectoren konden zich tot vorige week maandag, twee maart, bekend maken bij professor-emeritus Roos, voorzitter van de Raad van Bestuur en van de Verkiezingscommissie.

Concreet werd het reglement qua voordrachten behouden, waardoor de vier gedeclareerde kandidaten dan toch niet eerst voor een selectiecommissie moeten verschijnen, maar meteen kunnen beginnen met het verzamelen van handtekeningen. Deze handtekeningen zijn noodzakelijk om aan te tonen dat de kandidaat gedragen wordt door de universitaire gemeenschap. Elk van de 1540 stemgerechtigde leden van de universitaire gemeenschap kan maximaal twee kandidaten steunen. Iedere kandidaat moet op zijn beurt dan weer 90 handtekeningen van stemgerechtigden verzamelen, waarvan telkens minstens twintig uit elk van de drie groepen - Humane Wetenschappen, Biomedische Wetenschappen en Wetenschap & Technologie).

Strijd

De kandidaten hebben hiervoor nog twee weken tijd. Tegen 20 maart moeten ze de handtekeningen verzameld hebben en bepaalt de kiescommissie wie er effectief kandidaat is. Op dat moment kan de eigenlijke verkiezingsstrijd losbarsten. En dit voor welgeteld zes weken lang.
Op dinsdag 5 mei is het dan zover en zal de eerste stemronde plaatsvinden. Elk van de 1540 stemgerechtigden zal dan zijn of haar stem kunnen uitbrengen op één van de kandidaten - in de veronderstelling dat er meerdere kandidaten overblijven na de voordrachtsprocedure. 's Avonds zal er meteen bekend gemaakt worden of iemand een absolute meerderheid bereikt heeft, wat in dit geval 771 stemmen betekent. Indien dit niet het geval is zal er een tweede stemronde ingericht worden.
In deze tweede ronde mogen de twee kandidaten die het meeste stemmen hebben behaald altijd meedoen. Mogelijkerwijs kan er op dit punt ook nog een derde kandidaat meedoen wanneer deze, samen met de vierde kandidaat meer stemmen haalde dan de eerste.

Stemmen


Op vrijdag 8 mei vindt de tweede stemronde plaats. Hier is het niet meer nodig om een absolute meerderheid van het totaal aantal stemgerechtigden te halen, maar enkel van het totaal uitgebrachte stemmen, onthoudingen meegerekend.

Indien niemand dit aantal bereikt, vindt op 15 mei een derde stemronde plaats. Een kandidaat is verkozen als hij de meerderheid van de uitgebrachte stemmen weet te vergaren. Onthoudingen worden ditmaal niet meer meegerekend.

Indien een van de kandidaten tijdens een van deze rondes verkozen wordt, worden na het bekendmaken van het resultaat de BUR en de Inrichtende Overheid samengeroepen. Deze organen dragen dan samen de nieuwe rector voor en bevestigen hem.