Bloedinzamelactie trekt recordaantal donoren aan

"Een Vlaming op drie weet niet hoe bloed te geven"

De afgelopen week doneerden 2350 studenten bloed op de inzamelpunten. Daarmee zijn studenten goed vertegenwoordigd in de statistieken. "Ze zijn een erg dankbare groep," vertelt Rode Kruismedewerkster Nele de Vos. "Vanaf de leeftijd van 25 jaar zien we een serieuze terugval in onze donorstatistieken, en dan vooral bij vrouwen."

Christoph Meeussen

De voorbije week organiseerden Medica en Landbouwkring in samenwerking met het Rode Kruis Vlaanderen de halfjaarlijkse Bloedserieusactie. Bedoeling is om zo veel mogelijk studenten aan te sporen bloed te komen geven. De verwachtingen werden volgens het Rode Kruis meer dan ingelost. Bijvoorbeeld maandag daagden een 80-tal mensen meer op dan de verwachte 510. In totaal werden, met inbegrip van de giften in het transfusiecentrum zelf, meer dan 2350 donaties geteld.

Tien dagen

Wie wou weten wat er met diens bloed gedaan werd, kon afgelopen weekend de labo's bezoeken waar de zakken worden geprepareerd. De zakken komen allemaal in het Bloedtransfusiecentrum op Gasthuisberg terecht, waar in een centrifuge zo snel mogelijk de rode bloedcellen van het plasma gescheiden worden. Het eerste wordt gebruikt voor mensen die veel bloed verloren na bijvoorbeeld een ongeluk. Het plasma helpt onder andere mensen met brandwonden, leukemiepatiënten of mensen met een verzwakt afweermechanisme. Bovendien wordt ook een deel naar de farmaceutische industrie gebracht om er geneeskundige toepassingen mee te ontwikkelen. Verder worden soms ook nog bloedplaatjes afgescheiden. Deze kunnen ingezet worden om mensen met stollingsstoornissen hulp te bieden.

Aidstest

Het centrum test intussen de bloedstalen, die overigens van heel Vlaanderen hier terechtkomen, meteen op allerlei zaken. Stelt men afwijkende bloedwaarden zoals een ijzertekort vast, dan wordt de donor daarvan op de hoogte gesteld, maar wordt de gift niet geweigerd. Dat gebeurt uiteraard wel als een infectueuze ziekte als aids, syfilis of hepatitis B of C wordt vastgesteld. Bij de infectieziekten wordt dan nog tot vijf keer extra getest - ook door een extern orgaan, het Tropisch Instuut - om zeker geen vergissingen te maken, maar als de diagnose positief blijft, wordt de huisarts gecontacteerd en wordt de donor uitgenodigd voor een gesprek. Een laatste controle die de bloedstalen ondergaan is de bloedgroepbepaling. Hoewel die in je leven nooit verandert, test men elke gift opnieuw "om zeker geen diesel in een benzinewagen te gieten," grapt de medewerkster.

Noodzaak

Geruchten als dat er plots te veel bloed zou zijn dat bijgevolg zou moeten worden weggegooid, steken soms de kop op, maar blijken onwaar. De Vlaamse bevolking heeft per week ongeveer tussen de 2000 en 2500 giften nodig. Dat komt ongeveer overeen met wat Bloedserieus oplevert. "Op zo'n momenten schroeven we de andere acties terug, want spijtig genoeg blijft bloed maximaal 42 dagen houdbaar, niet overdreven lang dus. Door de andere acties te verminderen zorgen we dat er geen overschot is. Dat zou overigens deontologisch erg incorrect zijn."

Onderzoek

De problematiek van de houdbaarheid is wat het Rode Kruis tot continue actie drijft. Een eenmalige actie helpt goed om op korte termijn de reserves vlot aan te vullen, maar de organisatie maakt duchtig werk om een soort van constante in de aanvoer te krijgen. Om dat te realiseren liet het Rode Kruis recent nog onderzoeken welke bevolkingsgroepen nog veel potentieel kennen. "We zien dat achttien- tot vijfentwintig-jarigen erg goed bloedgeven - iets waar studenten bijvoorbeeld middels deze acties een flink aandeel in hebben. Maar zodra zij gaan trouwen, bouwen en hun kinderen opvoeden, wordt het voor hen vaak erg moeilijk," weet de Vos, "maar er zijn nog honderden andere redenen waarom iemand geen bloed kan geven. Dingen als een simpele verkoudheid, een recente tatoeage of een reis naar Afrika, zorgen er allemaal tesamen voor dat op een gegeven moment nog geen drie procent van de bevolking bloed mag geven. Daarbij komt nog dat zelfs de trouwe donoren gemiddeld geen vier keer, maar wel twee keer per jaar bloed komen geven. Er is dus steeds nood aan een structurele instroom."

Plasma geven

Hoewel plasma in de laboratoria gemakkelijk uit het bloed kan worden gehaald, kan het ook rechtstreeks van de donor worden afgetapt. Daarvoor moet je wel naar het centrum omdat men daar de machines heeft. Zo haalt men het bloed uit het lichaam, wordt tegelijk het plasma eruitgefilterd en pompt men de rest meteen terug in het lichaam, en dat via dezelfde naald. Deze manier van transfusie is heel wat minder bekend, maar ze helpt ook heel wat mensen.
Het voordeel van deze manier van doneren is dat je dit om de twee weken kan doen, en niet slechts vier keer per jaar, zoals bij de normale bloeddonatie het geval is. Je mag ze ook combineren, met een maximum van dertig giften per jaar.

Wie meer wil weten over bloed- en/of plasmadonatie kan terecht op de website: www.rodekruis.be