Nederlandse rockband Di-rect speelt "Tommy"

Neergang in den vreemde

Dinsdag 10 maart presenteerde de Nederlandse rockband Di-rect in de stadsschouwburg een adaptatie van Tommy, de rockopera van The Who. Het vaak onbegrepen meesterwerk uit 1969 is vertaald het Nederlands en vertelt het verhaal van de flipperkast-messias Tommy.

Remy Amkreutz

Een grote band in Nederland, grotendeels onbekend in België: Di-rect. Gitarist Frans 'Spike' van Soest lijkt het dinsdagavond niet te deren. Al na amper een minuut probeert hij het publiek te bespelen. Voor de pauze slagen hij en zijn minder prominent aanwezige bandleden echter niet in dit opzet. Hoewel het verhaal bevreemdend is - Tommy ziet als jongetje zijn vader de minnaar van zijn moeder vermoorden en raakt verdwaald in een trauma - kijken de toeschouwers apathisch toe. Pas na de pauze, wanneer Tommy uitgroeit tot een messias door zijn flippertalent, wordt er voorzichtig geapplaudisseerd en krijgt de band zelfs een, weliswaar door henzelf gevraagde, staande ovatie.
Het publiek lijkt te wachten op een musical, maar krijgt iets heel anders voorgeschoteld. De melange van wensen lijkt te contrasteren met de eenduidigheid van het optreden: rock op toneel. De oudere fans van The Who, nu gekleed in pak en bijbehorend attachékoffertje, kijken afwachtend toe. Het explosieve gitaarspel van Spike en het drumwerk van Jamie Westland kunnen de vergelijking met hun evenknieën van The Who doorstaan en zij dragen dan ook de voorstelling. Zanger Tim Akkerman daarentegen lijkt zich iets te zeer in te leven en staat haast timide op het podium.

Geforceerd

Pinball Wizard Koning Flipper - zijn de teksten gelardeerd met geforceerd gerijm ("Hoe moet hij gered/Zonder heilsgebed?") en gezochte alliteraties ("Maak het je maar makkelijk, makker!"). Zinsneden als "bezoek de bezielde zoektocht" komen over als rijmelarij en leiden zodoende de aandacht af van het verhaal zelf. Ook doen sommige vertalingen de wenkbrauwen minstens fronsen: "You know her daddy gave her magic/I can tell by the way she walks" werd "Haar pa had toverchromosomen/Zelfs een rashomo wordt bekeerd".
Op de muzikale uitvoering valt daarentegen weinig af te dingen. Gecontroleerd, soms op het routineuze af, wordt de rockopera ge-bracht door een band die normaliter te vinden is op festivalpodia. Hoewel het theater niet de juiste biotoop voor Di-rect lijkt te zijn, is het optreden toch verdienstelijk. Spike, die met zijn vertolking van de sadistische neef Nico het verhaal tot leven laat komen, is hier verantwoordelijk voor. Tim, voor de pauze haast ondergesneeuwd, weet zelfs de barrière tussen de band en het publiek te slechten. Dat hij hiervoor wel van het podium af dient te komen en over stoeltjes moet klimmen doet niet ter zake.
Enkele dagen later zitten we voor het televisiescherm. Nog voordat het beeld is verschenen klinkt de journaalstem: "Zanger Tim Akkerman van de rockgroep Direct verlaat na de lopende theatertournee de band." In alle haast is die morgen een persconferentie belegd, alwaar Tim mededeelde dat zijn muzieksmaak is veranderd. Op de vraag waarom juist de beslissing kenbaar wordt gemaakt volgt geen antwoord.