Filmfirmament

The Boy In The Striped Pyjamas

De film werpt een licht op de Nazi-concentratiekampen, gezien door de ogen van een Duits jongetje. The Boy In The Striped Pyjamas, gebaseerd op de gelijknamige bestseller van John Boyne, begeleidt de kijker langzaam naar het einde en laat hem daar verdwaasd en verloren achter.

Mathias Vanden Borre

Steekkaart


Regie: Mark Herman
Cast: Asa Butterfield, Amber Beattie, Jack Scanlon, Rupert Friend
Duur: 94 minuten
Release: 29/04/2009
Kort: De holocaust door een kinderbril
Het verhaal speelt zich af in Nazi-Duitsland ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, meer bepaald de tijdsspanne waarin het de Nazi's nog voor de wind ging en waarin het trieste gebruik van concentratiekampen toenam. De openingsscènes leggen de focus op Berlijn. Het achtjarige jongetje Bruno moet verhuizen omdat zijn vader promotie heeft gemaakt in het leger en wordt aangesteld als kampcommandant van een niet nader genoemd concentratiekamp. Bruno moet hierdoor zijn vrienden achterlaten en verhuist naar een grote villa niet ver van het concentratiekamp, waarvan hij aanvankelijk denkt dat het een boerderij is.

Schmuel

Het verhaal kabbelt rustig voort en zo passeren enkele personages de revue. Bruno komt in contact met een Joodse huishulp, de lijfwacht van zijn vader, een onderwijzer en zijn zus. Kleine Bruno blijkt een echte avonturier en op een van zijn omzwervingen ontmoet hij het kleine Joodse jongentje Schmuel, dat gevangen zit in het concentratiekamp. Er ontstaat al gauw een vriendschap en deze beïnvloedt de verdere gebeurtenissen.

Naïef

Bruno's jeugdige onschuld en de kinderlijke blik werden duidelijk gebruikt om deze film een specifieke invalshoek te geven. Het is als het ware of we, over de schouder van de kleine Bruno kijkend, binnenkomen in een wereld waarin de complexe en harde realiteit door Bruno's naïviteit op een andere manier wordt bekeken. Dat is meteen het grootste pluspunt van The Boy In The Striped Pyjamas. Een van de donkerste bladzijden uit de menselijke geschiedenis bekijken door een kinderbril werkt zeer confronterend.

Achilleshiel

Jammer genoeg wekt deze naïviteit ook enkele vragen op en vormt het tevens de Achilleshiel van deze film. Soms lijkt het of er een filter wordt getrokken over de gruwelijke feiten. Er wordt geselecteerd in beelden en de meest confronterende gebeurtenissen worden nauwgelet buiten het gezichtsveld gehouden. Op deze manier werkt de ietwat rozige interpretatie van de geschiedenis averechts en kunnen we ons de vraag stellen of een kinderlijke benadering van de Holocaust wel moreel gewichtig genoeg is.
Het verhaal, zoals verteld in de film en het boek, neemt soms ook een loopje met de historische feiten. Zo hadden bijvoorbeeld Joodse kinderen geen enkele overlevingkans in de concentratiekampen. Films zoals The Pianist, Schindler's List en La Vita è Bella vertellen ook het verhaal van de Holocaust, maar - ons inziens - op een meer beklijvende en indringende manier.
Het einde van deze film, zonder al te veel te willen verklappen, vormt uiteindelijk toch het voornaamste argument waarom deze film uiteindelijk niet als 'naïef' kan worden bestempeld. Een goede film die door zijn specifieke invalshoek echter zijn eigen beperkingen afbakent.