Europese Kopstukken: Saïd El Khadraoui (sp.a)

Het Europa van de concrete projecten

Saïd El Khadraoui is jong, knap en hij wil wat. In de eerste plaats het leven van de 500 miljoen inwoners van de Europese Unie verbeteren. En later eventueel burgemeester worden van Leuven, als Tobback er het bijltje bij neerlegt. Wij spraken af met de man die zijn veelbelovende diplomatencarrière liet voor wat ze was om aan politiek te gaan doen: want als Tobback je roept, moet je komen.

Herlinde Hiele & Eric Laureys

Veto: U bent de poulain van Louis Tobback. Gaat u hem opvolgen?
Saïd El Khadraoui: «Het zou een grote eer zijn om dat te mogen doen maar ik heb het gevoel dat Louis nog in topvorm is en nog een aantal jaren burgemeester zal zijn. Het is zeker zo dat het een moeilijke opdracht zou zijn om een monument als Louis op te volgen, al zijn de fundamenten wel gelegd. Een eerste voorwaarde is om intern steun te vinden, alsook mensen die voor je willen vechten. Dan moet je een visie ontwikkelen op de toekomst van deze stad en ten slotte daarmee de kiezer overtuigen.»
Veto: U zat ook even in de Kamer. Zijn Kamer en Europees Parlement te vergelijken?
El Khadraoui: «Het grote verschil is dat je in het Europees Parlement veel vrijer bent en meer verantwoordelijkheden krijgt. In de meeste andere parlementen bestaat er een systeem van meerderheid en oppositie. Als je in de meerderheid zit moet je gewoon meestemmen met de massa. In de oppositie kan je dan weer zeer actief zijn; je voorstellen worden toch nooit gerealiseerd. Dat kan zeer frustrerend zijn. In het Europees Parlement is er een andere dynamiek. Het is een puur democratisch parlement, na verkiezingen worden er geen coalities gevormd. Dossier per dossier en amendement per amendement kunnen er andere bondgenootschappen gevormd worden.»
«Bijvoorbeeld in het dossier rond het Europese wegenvignet ben ik rapporteur. Als rapporteur ben je de trekker, diegene die de boel in gang zet en meerderheden zoekt.»
Veto: Wat houdt dat wegenvignet exact in?
El Khadraoui: «Het voorstel komt er op neer dat we de lidstaten toelaten een slimme kilometerheffing in te voeren. De kleine revolutie houdt in dat we vrachtwagens ook willen laten betalen voor de zogenaamde externe kosten die zij teweegbrengen, zoals lawaai en vervuiling. Het geld dat we zo verzamelen moet geherinvesteerd worden in duurzaam transport. Als we dit niet zouden doen, rijden we ons helemaal vast. Dan evolueren we hoe langer hoe meer naar een onleefbare samenleving.»
Veto: Wat vindt u van het idee van de supertrucks? Meer vervoeren, minder ritten.
El Khadraoui: «Ik ben daar absoluut tegen. Het zou een oplossing kunnen zijn voor gebieden waar weinig mensen wonen. In ons geval heb je om de twee kilometer een afrit op de autostrade. Er is nu een proefproject maar ik denk niet dat dat de richting is die we moeten uitgaan. We moeten evolueren naar een systeem waar de vervuiler betaalt. Een systeem waar we economische prikkels geven aan de sector om over te schakelen naar het spoor en de binnenvaart. Ook kustvaart is een reële optie. Je zet honderden vrachtwagens op een boot in Zeebrugge en vaart er dan mee naar Spanje. Zo doorkruisen die vrachtwagens niet langer Frankrijk en België om naar pakweg Bilbao te rijden. Er zijn nog tal van maatregelen te bedenken en er is nog veel werk aan de winkel.»
Veto: Wat heeft Europa op transportvlak voor studenten betekend?
El Khadraoui: «Veel, want studenten zijn zeer regelmatige gebruikers van het openbaar vervoer en de vliegsector. De passagiersrechten zijn een groot dossier. Als je vliegtuig geschrapt wordt, krijg je een vergoeding, logies en een vervangvlucht. Bij verkoop van vliegtickets op internet, moet de juiste prijs zichtbaar zijn vanaf het begin. Dat hebben we geregeld.»
«Ik ben nu bezig rond stedelijke mobiliteit. Er zijn zeer veel steden die op een vernieuwende en goede manier hun stad proberen te veranderen door de mobiliteit aan te pakken. De auto wordt verbannen en openbaar vervoer en de fiets aangemoedigd. In Stockholm bijvoorbeeld worden maandelijks 5000 gebruikers van het openbaar vervoer geïnterviewd met het oog op verbetering van de dienstverlening. Geweldig toch? In Londen is er de congestion charge, die alle automobilisten moeten betalen om de stad binnen te mogen. Met de opbrengst kan je andere projecten financieren.»
Veto: In de jaren na de oorlog kon Europa de burgers emotioneel raken als vredesproject. Nu niet meer.
El Khadraoui: «Toch wel. Je merkt dat wanneer er crisissen zijn. Wat we nu gedaan hebben - of net niet gedaan hebben - na de crisis, is een gemiste kans in die optiek. De Sarkozy's en de Merkels van deze wereld hebben de reactie op de crisis te veel naar zich toegetrokken. Het waren zij die stonden te blinken voor de camera's. Dat is vooral de schuld van Europees Commissievoorzitter Barroso, eigenlijk een tamme gans. Hij moet het algemeen belang van Europa verdedigen, maar dat blijkt helemaal niet uit zijn acties. Ik kan me levendig voorstellen dat de mythische Commissievoorzitter Delors dat niet gedaan zou hebben, hij zou zelf actie ondernomen hebben.»
Veto: Hebt u schrik onder de voet gelopen te worden door de grote kanonnen Dehaene en Verhofstadt?
El Khadraoui: «Hoegenaamd niet. Als je die twee bij elkaar zou zetten voor een debat, kom je bedrogen uit: ze zullen min of meer hetzelfde zeggen over Europa. De discussie gaat niet over wie nu de beste ex-eerste minister van België mag zijn. De discussie gaat over de richting die Europa uit moet.»
Veto: Heeft de sp.a wel een sterk Europees boegbeeld?
El Khadraoui: «Wel, Kathleen Van Brempt zal die rol op haar zeer charmante manier invullen. Het is net onze sterkte dat wij niet lijken op Dehaene of Verhofstadt. We komen juist met heel concrete en ambitieuze voorstellen, die aantonen waar we naartoe willen gaan. Een laatste voorbeeld is de Noordzeering. Dat is een project waarin we een windmolenpark in de Noordzee willen aanleggen om zo onze energieafhankelijkheid te verminderen, iets wat de burger op termijn zal merken. Dat is voor mij het Europa van de concrete projecten.»