Beeldenstorm: Edouard Rémy

Het enige stukje Horta in Leuven

De standbeelden van Leuven hebben meer te bieden dan een artistieke streling voor het oog. Achter vele beelden zit een interessant verhaal of een onverwachte geschiedenis. Deze week het beeld van een wilde weldoener die rijk werd door godbetert stijfsel aan de man te brengen: Edouard Rémy.

Eric Laureys

Wie ons kan vertellen hoe je van rijst stijfsel maakt, wint een pot gel. Edouard Rémy wist eind negentiende eeuw wel hoe dat moest en stond algauw zelf stijf van het geld. "Zijn fabriek aan het kanaal in Wijgmaal werd één van de eerste multinationals," vertelt Dirk Baro. Baro is stadsgids in Leuven en notoir Rémykenner. "Ook al was Edouard Rémy een rijk liberaal gemeenteraadslid in Leuven, toch had hij een erg sociale kant. Hij bekostigde rust-, wees- en badhuizen en hield ervan bekend te staan als de wilde Leuvense weldoener," aldus Baro.
Na 's mans dood in 1896 wilde de stad Rémy postuum eren door een beeld te bestellen. De toen al bekende architect Victor Horta kreeg hiertoe de opdracht. Hij ontwierp het beeld als een vereringstafereel van Rémy. Hoog verheven op een sokkel wordt hij aanbeden door het gewone volk. Een afsluiting in art nouveau markeert de grens van dit kleine Rémyheiligdom met het Hooverplein. Dit enige stukje Horta in Leuven ziet er nu jammer genoeg uit alsof het geen ene strenge winter meer zou kunnen overleven.

Studentengrappen

Jan Staes, een kranige zeventigplusser en zelfverklaarde kenner van menig Leuvense stadslegende, denkt niet dat er veel sappige verhalen rond dit beeld zweven. "Het is wel zo dat de figuren uit de beeldengroep vaak getooid worden met rode sjaaltjes. Het is goed mogelijk dat het om protestacties gaat van linkse bewegingen. Rémy was tenslotte een kapitalist in hart en nieren," vertelt Staes. "Soms hangen er ook blauwe sjaaltjes of heeft onze vriend Rémy een bierglas op het hoofd staan. Studenten halen er dus ook graag een grap mee uit," betreurt de stadskenner.
"Wist je trouwens dat er al een tijdje sprake is in de gemeenteraad om het Hooverplein opnieuw aan te leggen?" vertrouwt de man ons toe. "Het zijn altijd dezelfde pleinen en straten die goed onderhouden worden. Het feit dat Rémy's beeld daar staat, speelt natuurlijk ook mee," aldus nog Jan Staes.
Wij vroegen enkele van die studenten op een natte donderdagnacht naar hun mening over het beeld. "Wie die groene pé is? De paus zeker". Onder het ledigen van zijn pint lalt de wilde gokker het tantum ergo en begeeft zich richting Ladeuzeplein. De meeste studenten hielden het op Herbert Hoover zelf. Over de esthetische kwaliteiten van de beeldengroep was er wel unanimiteit: lelijk. En veel te groen en kitscherig. Als we vertellen dat Victor Horta het geheel ontworpen heeft, horen drie studentinnen het in Keulen donderen: "Victor wie?" Edouard Rémy mag dan al veel goeds gedaan hebben voor Leuven, bij de studenten brengt dit weinig tot geen animositeit teweeg.
In Wijgmaal staat ook een beeld van de filantroop-industrieel. Dat blijkt een kopie te zijn van een ouder beeld. Het origineel staat bij een West-Vlaamse verzamelaar die niet van plan is zijn Rémybeeld opnieuw te verkopen.