G20-top in Pittsburgh

"Het maakt niet uit wie de beslissingen neemt"

Vorige week in Pittsburgh viel het doek over de G8. Het clubje van de acht rijkste landen gaf openlijk toe dat ze niet meer representatief zijn om de wereldeconomie te bestieren. Een geopolitieke aardverschuiving à la Sumatra die ze tot hier in Leuven voelen.

Zoë Schreurs & Ide Smets

De Groep van Acht of G8 is een intergouvernementeel forum van acht vooraanstaande industriële staten. Doordat het economisch sterke staten zijn kunnen ze het zich permitteren om overleg te plegen over hoofdzakelijk financiële onderwerpen en de afgelopen jaren ook meer en meer politieke issues en milieuthema's. De laatste jaren echter was de opmars van groeilanden als China, Brazilië en India niet meer te miskennen. Ze vertegenwoordigen niet alleen miljarden mensen, in tegenstelling tot de leden van de G8, maar ook hun economische groeicijfers leggen ondertussen gewicht in de schaal op wereldvlak. Vooral dat laatste gaf natuurlijk de doorslag om het economische zwaartepunt nu ook institutioneel zowel oost- als zuidwaarts te verplaatsen.

De invloed en rijkdom van Europa staan dus met andere woorden onder druk. Hoe u het ook draait of keert: de wereldorde wordt door deze beslissing grondig door elkaar geschud. Volgens Nino Bosteels van Comac had de G8 geen andere keuze: "De G8 boet de laatste tijd aan macht in mede door de economische crisis en moest er dus wel andere bijlaten. Vele landen hadden er tien procent macht en dat is daarenboven geen gezonde situatie. Mochten ze trouwens nog lang gewacht hebben, zouden de huidige nieuwe leden wel hun eigen organisatie hebben opgericht. Dan zat de G8 met nog een groter probleem. Wie heeft er trouwens beslist wie de nieuwe leden zijn? Er kan niets veranderen zolang de machthebbers kiezen wie wat mag beslissen."

Ook Nick Roskamps, lid van het Liberaal Vlaams Studentenverbond (LVSV) is sceptisch over deze evolutie: "Dit is enkel een positieve ontwikkeling als het leidt tot meer vrijhandel, iets wat nodig is om uit de crisis te komen. Het maakt niet uit wie de beslissingen neemt, zolang het maar de juiste beslissingen zijn. Eigenlijk zou de impact van staten op de wereldhandel nog moeten verminderd worden als we een economisch herstel willen. Geen enkel orgaan zou beslissingen mogen nemen die ingaan tegen de vrije handel."

Daarenboven zijn velen het er over eens dat de G20-top in Pittsburgh aan daadkracht miste. Zo ook professor Hans Bruynickx, hoofd van het instituut voor Internationaal en Europees beleid aan de K.U.Leuven: "Men wou op deze top in navolging van de top in Londen een adequaat antwoord formuleren op de crisis. Hierover zijn inderdaad enkele afspraken gemaakt, bijvoorbeeld over de structuur van reglementering op het vlak van internationale financiële tranacties en organisaties en ook over meer symbolische dossiers, zoals de afschaffing van de gouden handdruk. Hiernaast waren er ook nevenagenda's zoals de zaak Iran, het klimaatbeleid en de armoede. Presidenten Sarkozy en Obama hebben opgeroepen om meer werk te maken van deze thema's, maar desalniettemin waren de slotverklaringen hierover bijzonder vaag. Als je het op politiek vlak bekijkt zou je echter kunnen zeggen dat dit het verste was dat ze konden gaan: Amerika is nog steeds niet klaar om met sterke voorstellen naar de klimaattop in Kopenhagen te trekken en daarom haken ook andere landen af."

Ook Nino kaart het gebrek aan discussie en profilering rond deze thema's aan: "Waarom worden er op zo'n G20 geen zaken besproken zoals piekolie, -gas, -uranium, -water, -voedsel, en zo verder. Piekgroei, kortom! Onze fossiele brandstoffen zijn bijna op en niemand lijkt te beseffen dat dit wil zeggen dat de massale energieconsumptie in het Westen onhoudbaar wordt. Wat de kernwapenpolitiek betreft, vind ik dat de landen eerst zelf moeten ontwapenen vooraleer andere landen te verplichten om het ook te doen. Zo lang de wapen- en oorlogindustrie echter zo lucratief is als vandaag, lijkt het me dat er nog niet meteen een gezonde situatie zal komen."

Zelfs op economisch vlak zijn de twee studenten niet zeker of de G20 zich al heeft bewezen. Het feit dat de wereldhandelsorganisatie meer zeggenschap gekregen heeft, is een absolute vergissing volgens Nino: "Het gevolg daarvan is dat ze zich alleen maar gaan bemoeien in de derdewereldlanden waar ze het vrijmarktmechanisme opdringen en gaan spelen met leningen en allerlei regeltjes. Lokale producten raken zo niet meer verkocht door de goedkopere importproducten. Landbouwsystemen die decennialang opgebouwd zijn worden op die manier de kop in gedrukt."

"Dat is inderdaad zo," vertelt ook Nick ons, "het ingrijpen in deze landen heeft net de kloof gecreëerd tussen rijk en arm, maar ik denk niet dat dit komt door het vrijemarktprincipe. Ze maken net met die tolmuren en exportsubsidies aan westerse boeren grote slachtoffers. Bovendien is het ook het economische, restrictief beleid van de westerse wereld en dan vooral de VS dat de crisis veroorzaakt heeft. Hieruit moeten we lessen trekken om in het vervolg een crisis te vermijden."

Traditioneel mag de G20 zich ook aan een hele resem protesten verwachten die vaak met enig geweld gepaard gaan. Geen van beiden studenten was gelukkig zo gek om naar het verre Pittsburgh af te reizen om te gaan protesteren. Al acht Nino de protesten en bijhorende rellen noodzakelijk: "Ze tonen dat een groot deel van de bevolking het niet eens is over de manier waarop er met de planeet en zijn inwoners wordt omgegaan. Op langere termijn, een tien tot twintigtal jaar, zijn deze sociale bewegingen ook net diegene die het beleid gaan beïnvloeden."

Nick daarentegen begrijpt het sentiment van de rellen volledig, maar is van mening dat ze zich op de verkeerde aspecten van wat er daar beslist wordt richten: "Veel van die actievoerders zijn tegen de vrije markt en een globale economie. Ze zijn tegen de inmenging van mensen die eigenlijk niets van economie af weten en meer vrijheid willen voor elk land. Ik denk dat ze meer hun pijlen moeten richten op de persoonlijke vrijheid en minder op het falen van het kapitalisme."