Vrouwentekort aan top K.U.Leuven

"Dit blijft een heel complex probleem"

Lang leve de emancipatie. Er studeren meer meisjes dan jongens aan de K.U.Leuven. De vlag mag echter nog niet uit, want als we de hoogleraren tellen, dan zien we dat slechts 17,5% vrouw is. Hoe moeilijk hebben vrouwen het om verantwoordelijke posities te bekleden? "De discrepantie is zo groot dat ik er niet van overtuigd ben dat dit verschil zichzelf op termijn wel zal oplossen, zoals sommigen stellen. Er is wel degelijk een proactief beleid nodig."

Martijn Smiers

Dat zegt doctor-assistent Lien Verpoest, ABAP'er aan de faculteit Letteren. Op haar niveau is de man/vrouwverhouding bijna in evenwicht: 43,3% vrouwen bij de (post)doctoralen en zelfs 55,5% bij de assistenten. Kijken we iets hoger, naar de ZAP'ers, dan tellen we slechts 19,8% vrouwen aan de academische top. Dit is een royale ondervertegenwoordiging. Komt het nog goed met de vrouwen? Welnu, in het Eerste Gelijke Kansenrapport schreef de Rectoraal Adviseur Gelijke Kansen nog dat datzelfde ZAP vrouwenpercentage 11,5% bedroeg in 1998. Er zit dus wel degelijk schot in de zaak. Zal de K.U.Leuven op de ingeslagen weg voortgaan?

Afgeschaft

Neen. De nieuwe rector Marc Waer heeft een keuze gemaakt. Het gelijke kansenbeleid gaat steviger worden verankerd in een breder diversiteitsbeleid. Dit betekent dat de eerder vermelde Rectoraal Adviseur Gelijke Kansen door hem is afgeschaft. Twee Veto's geleden schreef professor Katlijn Malfliet, voorzitter van de Nederlandstalige vrouwenraad, een ingezonden brief. Volgens haar "dreigt de genderproblematiek ondergesneeuwd te geraken in een algemeen diversiteitsbeleid." Deze Rectoraal Adviseur kwam echter sinds september 2005 al niet meer exclusief voor vrouwen op.

Meteen zei Marc Waer de zorgen over de problemen te delen, maar komt die Rectoraal Adviseur nu terug of niet? "Er komt geen nieuwe Rectoraal Adviseur. Een Vicerector met bevoegdheid voor dit specifieke dossier lijkt mij de beste garantie voor een performante beleidsvorming en een Rectoraal Adviseur een gevaar voor parallelle besluitvorming," aldus de rector. Professor Malfliet was niet bereikbaar voor commentaar. Dat is dubbel jammer, omdat ze het in haar brief niet helemaal met hem eens was op dit punt.

Zwangerschapsverlof

Concreet had professor Malfliet het bijvoorbeeld over moeilijke situaties zoals Verpoest die meemaakte. "Mijn tweede dochter kreeg ik dit voorjaar, terwijl ik dat semester drie vakken doceerde. In principe kan je tijdens je moederschapsverlof vervangen worden, maar in een kleine richting met inhoudelijk zeer specifieke vakken is het niet evident om de docent te vervangen voor een relatief korte periode. Dat maakte mijn moederschapsverlof erg zwaar. Ik ontken niet dat ik gevloekt heb toen ik met een twee weken oude baby - die 's nachts meermaals wakker wordt - volop examens zat te verbeteren en ook nog papers, masterproeven en bachelorpapers moest lezen."

Wellicht is er door dit soort toestanden nog altijd een gapend gat tussen het aantal vrouwelijke studenten (55,5%) en het aantal vrouwen aan de absolute top; van de buiten(gewone) hoogleraren is slechts 9,6% vrouw. Dit probleem is sinds 1998 aangepakt door het Centrum voor Gelijke Kansen en de bijbehorende Rectoraal Adviseur. Het aantal vrouwen is sindsdien gestegen. Hoe? Verpoest vertelt over een concreet initiatief: "De faculteit Letteren heeft in het academiejaar 2007-2008 een mentorproject opgestart. Het biedt jonge vrouwelijke ZAP'ers de mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen met - en advies te vragen aan - een vrouwelijke mentor, in casu een senior vrouwelijk ZAP-lid. Dergelijke initiatieven zijn volgens mij bijzonder waardevol; concreet, bottom-up en op maat van de jonge vrouwelijke ZAP'er." En over de beslissing van Marc Waer: "Of dit een stap terug is, valt nog te zien de komende jaren. Maar je kan het bezwaarlijk een stap vooruit noemen voor de positie van de vrouw aan de universiteit."

Niet verwacht

Er is dus geen Rectoraal Adviseur Gelijke Kansen meer. Professor Sabine Van Huffel was tot voor kort de laatste. Had zij Waers besluit zien aankomen? "Eerlijk gezegd, ik had het niet verwacht. Ik deed deze job heel graag en was bereid me verder in te zetten. Maar ik respecteer de beslissing en kijk benieuwd uit naar de nieuwe plannen. Ik heb al mijn ideeën hieromtrent doorgegeven aan de rector en vicerector Tine Baelmans. Zij is een goede collega van mij en ik weet dat ze zich met hart en ziel zal inzetten voor een nieuw en dynamisch diversiteitsbeleid. Tegelijk houd ik mijn hart vast, omdat diversiteitsbeleid is uitgegroeid tot een belangrijk domein dat alle geledingen aangaat."

Professor Van Huffel blikt desondanks met optimisme vooruit: "Er is een stijging merkbaar van het aantal vrouwen in het AP en hier doen we het niet slechter of beter dan de andere Vlaamse universiteiten. Er werden de voorbije jaren veel inspanningen hiervoor gedaan, maar dit blijft een heel complex probleem en we moeten onze inspanningen nog versterken. Laten we de huidige ploeg hiermee alle geluk toewensen. Ik prijs alvast het voorbeeld dat Rector Waer geeft door in zijn ploeg meteen een derde vrouwen op te nemen. Dit is een goed begin!"