Vandekeybus overtuigt met dierlijke dansvoorstelling

'nieuwZWART' slaat in

Voor 'nieuwZWART', de jongste voorstelling van Ultima Vez, ging choreograaf Wim Vandekeybus aan de slag met een nieuw ensemble van zeven jonge dansers. Zij laten het dierlijke in zichzelf los en dansen anderhalf uur de ziel uit hun lijf. Peter Verhelst, die al voor de vierde keer met Vandekeybus samenwerkte, schreef de tekst en Mauro Pawlowski de muziek.

Filip Tielens

In een gedimd licht zien we achter een gazen wand naakte lichamen dolen. Het lijkt of de wand ons probeert weg te houden van een plek waar we graag willen zijn: een soort Eden, waar de eerste mensen in adamskostuum rondlopen. Bij elke voetstap knispert de klatergouden folie op de vloer, die mooi samengaat met het donkere van de voorstelling. Wanneer het doek valt lijken de oerwezens hysterisch te worden alsof ze net geboren zijn uit het oorspronkelijke zwart: een soort oerchaos. Ze pijnigen hun eigen lichamen en hoppen als manische gibbons van de ene naar de andere kant. Gedreven door hun oerinstinct halen ze halsbrekende toeren uit, tot ze uiteindelijk moegetergd neervallen. Met een zaklamp in de hand controleren de muzikanten hen als een soort politie, om daarna op hun lichamen te drummen alsof ze nog niet genoeg pijn geleden hebben.

Golden

Na deze openingsscène worden de muzikanten verbannen naar een zwevend podium dat de gehele voorstelling als een dreigend rotsblok boven de dansers hangt. Ze spelen rock op een rock. Ons deed de sfeer wat denken aan de galactische muziek van Muse. Dat onaardse gevoel wordt ook opgeroepen door de vloer: een maanlandschap vol kraters. Ludiek zijn de hoopjes gouden folie die vanuit de nok van de schouwburg als kometen naar de dansers worden gegooid. Ze kruipen onder de folie en creëren zo een bergachtig landschap waar het dor en droog is. Een actrice smeekt om water.

De hele voorstelling dartelt de Australische actrice Kylie Walters al debiterend tussen de dansende lichamen. Ze lijkt een nimf in het woud dat ze met haar woorden oproept. De tekst, geschreven door Peter Verhelst, is echter zo associatief dat je na een tijdje het bos door de bomen niet meer ziet en je meer focust op de dansers. Er gebeurt zoveel op scène dat de tekst, die de sfeer probeert te versterken, soms van het goede te veel is. We hadden het beeld dat Verhelst met de tekst wilde oproepen ook enkel door de dans kunnen begrijpen. Bovendien wordt de tekst in het Engels gebracht, en leek de Nederlandse versie op papier veel poëtischer. Wij kregen de vrouwelijke versie van nieuwZWART te zien: de tekst wordt immers om beurten gebracht door een man en een vrouw.

Golven

De wezens worden stilaan menselijker en kunnen op de eigen benen staan. Ook typisch menselijke eigenschappen zijn hen niet vreemd. Een mannelijke danser zoogt aan de borst van een danseres. Soms wordt het ook wat abstracter: de dansers lopen in een choreografie tegen elkaar. En ze springen tegen een gong die aan de zijkant hangt. Iemand probeert zichzelf om zeep te helpen door de actrice hem in een wurggreep te laten houden. Het is pas op het eind van de voorstelling dat de dansers en de actrice zich ook bewust worden van elkaar. In een mooi slot krijgt ze er van langs, terwijl enkel een zaklamp die ze in haar hand houdt bij het vallen deze gruwelijke scène verlicht. De muzikanten zijn terug naar de aarde gekeerd en spelen akoestisch, terwijl de dansers door de ruisende zee van goud opgeslokt worden. Terug naar waar het begon.