Het Rode Kruis wil bloed zien!

Veiligheid voorop bij bloeddonatie

Bloedserieus is een tweejaarlijkse bloedinzamelactie georganiseerd door en voor studenten in samenwerking met het Rode Kruis. Ziehier een spoedcursus, in koelen bloede gegeven en hopelijk zonder het bloed vanonder uw nagels te halen.

Mathias Vanden Borre

Het startschot van Bloedserieus werd vrijdag dertien november gegeven in het sportcentrum van de K.H.Leuven in de Hertogstraat. Brecht De Tavernier, hoofdverantwoordelijke van Bloedserieus: "Dit jaar is de eerste keer dat we samenwerken met de K.H.Leuven. Wij zijn allemaal zeer tevreden met deze verwezenlijking. De K.H.Leuven regelde de praktische kant en in ruil hiervoor hebben we dezelfde voordelen voor de deelnemende studenten voorzien."

Bloedserieus is een initiatief van de Landbouwkring en Medica dat dit jaar twintig kaarsjes uitblaast. Doorheen de jaren zijn ook in Antwerpen, Gent en kleinere studentensteden gelijkaardige acties opgericht. De Tavernier: "De toekomst zien wij op het Vlaamse niveau. Wij willen Bloedserieus verder uitbouwen en hierin zien we drie grote uitdagingen. Ten eerste moeten de grotere studentensteden een voortrekkersrol op zich nemen. Ten tweede willen we naar de media toe éénsgezind reclame en publiciteit maken. Ten derde is het de bedoeling om op termijn ook met structurele en financiële sponsors een nauwe band aan te halen. Uiteraard blijft bij dit alles de focus op de student centraal."

Rode Kruis

"Bloed geven schrikt de meeste mensen nog op twee manieren af," vertelt Karin Genoe, woordvoerdster van het Rode Kruis. "Er is soms nog onvoldoende informatie en vele mensen hebben 'schrik voor de prik'. Maar eens deze drempels overschreden komen 70% van de donoren gemiddeld 2,3 keer per jaar bloed geven. Op een maximum van vier keer mogen we hierover zeer tevreden zijn," aldus Genoe.

Bloed geven houdt voor de donor zo goed als geen risico's in. Er wordt gewerkt met steriel materiaal in een professionele omgeving. "Elke patiënt wordt ook individueel gescreend door een dokter en moet vooraf een vragenlijst invullen. De criteria die bestaan, worden ook steeds strenger. Zo zien we meer en meer mensen afhaken om redenen zoals medicatie en reizen in risicolanden," aldus Genoe. "Maar deze voorwaarden bestaan vooral om de veiligheid van het bloed en deze van de ontvanger te garanderen."

Er bestaat al enige tijd heel wat heisa rond de criteria betreffende risicogroepen. De meest hevige discussie draait rond het verbod op bloed geven voor homo's, zelfs wanneer deze een monogame relatie hebben. Specialisten en dokters stellen deze criteria op basis van onderzoek en statistisch materiaal. Wij doen al het mogelijke om de veiligheid te garanderen," aldus Genoe. "Alle criteria worden continu geëvalueerd en verstrengd. Deze voor homo's is zeker niet de enige."

Eens het bloed ook daadwerkelijk is ingezameld, staat het Rode Kruis garant voor de verdere controle en verspreiding ervan. In verschillende laboratoria wordt het bloed gescreend en gesplitst in de diverse bestanddelen: rode bloedcellen, bloedplaatjes, bloedplasma en bijkomende stoffen zoals eiwitten. Deze bestanddelen hebben elk hun specifiek nut en het Rode Kruis tracht mensen meer te sensibiliseren om ook meer bloedplasma en bloedplaatjes te doneren.

Een gigantische toename van het aantal donoren tijdens één actie is minder interessant dan een betere spreiding doorheen de tijd over verschillende collectes. De Tavernier: "Bloedserieus in Leuven wordt niet veel groter meer. Wanneer het doel zou zijn om over vijf jaar 10.000 studenten te overtuigen om bloed te geven, is dit niet interessant meer omdat we dan met een overflow zitten. Het is dan ook een uitdaging op het Vlaamse niveau om de verschillende acties op elkaar te laten aansluiten."

Genoe: "Bloed is slechts 42 dagen houdbaar, dus een continue bevoorrading is noodzakelijk. Wij rekenen zeker op acties als Bloedserieus en verminderen tegelijkertijd andere collectes om onze voorraad op peil te houden." Eens bloed is ingezameld, komt het terecht in één digitale bloedbank op Vlaams niveau met verschillende filialen. Genoe: "Zo hebben we een elektronisch toezicht op de veiligheid en spreiding van het bloed. Wij verbinden ons ertoe elk ziekenhuis te kunnen bevoorraden binnen het uur."

Hemovigilantie

Over de uiteindelijke toediening van bloed aan patiënten wist professor Timothy Devos, hemovigilante arts in het Universitair Ziekenhuis Leuven, ons meer te vertellen: "Sinds 2005 bestaat er een Belgische wet die voorschrijft dat elk ziekenhuis over een hemovigilantiesysteem (toezicht op bloedveiligheid, red.) moet beschikken. Een Britse studie in Blood (medisch tijdschrift, red.) toonde aan dat de kans dat de meest gevreesde transfusiereactie (acute hemolytische transfusiereactie, red.) optreedt, 1 op 90.000 bedraagt. De kans op mortaliteit na deze transfusiereactie bedraagt 1 op 1,8 miljoen en deze cijfers komen overeen met de gegevens van het Belgische Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG. Wanneer je weet dat er in het UZ Leuven ongeveer 50.000 transfusies per jaar gebeuren en we er alles aan doen om het toezicht continu te verstrengen om de kans menselijke fouten te verkleinen, kan men over een sluitend systeem spreken."

Waar?

Gedurende heel deze week nog loopt Bloedserieus op verschillende locaties: maandag 16 en dinsdag 17 november kunnen bloedgevers terecht in de Universiteitshallen in de Naamsestraat. Woensdag 18 en donderdag 19 november moeten donoren zich dan weer aanmelden in het Gymnasium van sportwetenschappen, gebouw De Naeyer.

Meer informatie vindt u op www.bloedserieus.be.

Dit artikel verscheen op maandag 9 november 2009 in nummer 07 van jaargang 36.