Marc Justaert, voorzitter Christelijke Mutualiteit

"In België heb je binnen de week een nieuwe heup"

Marc Justaert zou een machtig man zijn. Hij zou politici kunnen maken en kraken. Hij zou reusachtige budgetten beheren. Zelf doet hij dat af als klinkklare onzin. "Wij bieden gewoon de verplichte ziekteverzekering aan." Heel veel tijd heeft de man niet, want hij moet nog accordeon gaan spelen met vrienden.

Ide Smets & Eric Laureys

De CM steunt dit jaar de actie bloedserieus. Naar eigen zeggen om een doelpubliek te bereiken dat hen voorlopig nog niet nodig heeft: jonge, gezonde mensen. Daarmee willen ze zich niet alleen als ziekenfonds, maar ook als gezondheidsfonds profileren.

Veto: Maken mensen nog de overstap van de CM naar de politiek?

Justaert: «Wat ik belangrijk vind, is dat er mensen vanuit sociaal perspectief aan politiek doen. Je hebt in de huidige maatschappij altijd veel mensen die hun neus ophalen voor de politiek. En als iedereen zegt "dat is niets voor mij", wie heb je daar dan uiteindelijk nog? Alleen maar criticasters. We zouden meer mensen moeten vormen die in de politiek de belangen van de gezondheidszorg en sociale zekerheid ter harte nemen. Je hoort meer praten over de verlaging van de btw voor de horeca dan de verlaging van de btw voor medische hulpmiddelen. Die zou ook naar zes procent moeten gaan!»

Veto: In de VS werd de 'Health Care Reform' van president Obama net door het parlement goedgekeurd. Hoe komt het dat dat zo lang geduurd heeft?

Justaert: «Het eigene van de gezondheidszorg is dat de kostprijs moeilijk becijferbaar is en de kosten zeer slecht gespreid zijn. Een product dat gespreid is en waarvan het risico gelijkmatig verdeeld is over heel de bevolking, is gemakkelijk te verzekeren. Daar wil iedereen aan bijdragen. Je weet immers dat de kans groot is dat je er zelf aanspraak op moet maken. Een product waar 80 procent van de bevolking bijna niet mee in aanraking komt en waarbij de rest 80 procent van het budget opsouperen, hoe kan je daar het risico spreiden als je geen solidariteit tentoon stelt? Dat zal men in Amerika moeten leren.»

Veto: Slokt de gezondheidszorg de begroting op?

Justaert: «In onze gezondheidszorg kan er bespaard worden, maar dat heeft meer te maken met het feit dat er een heleboel ziekenhuizen zijn waar concurreren belangrijker is dan de zorg voor de patiënt. Ik zie dat er van de twaalf robotcentra voor urinaire resecties, zes in Oost-Vlaanderen zijn. Dat is van het goede te veel. We zitten met een teveel aan ziekenhuizen met hoog gespecialiseerde diensten. Op elke hoek van de straat staat er een ziekenhuis waar alles kan. Is dat nodig? Nee. In sommige regio's kan je perfect een aantal ziekenhuizen sluiten. Maar elke politieker heeft wel een ziekenhuis in zijn achtertuin, dus dat zal niet voor morgen zijn. Veel buitenlanders brengen ook geld in ons laatje. Het feit dat er zoveel Nederlanders naar België komen, is omdat er bij hen wachtlijsten zijn. Binnen een week hebben ze bij ons een nieuwe heup. Dat is goed, maar ze betalen niet genoeg. Ze betalen niet voor de infrastructuurkosten die in de bouw van dat ziekenhuis zijn ingelegd.»

Veto: Is het de fout van onze ouders dat wij langer zullen moeten werken? Zij hebben immers niet genoeg kinderen gemaakt.

Justaert: «Dat is juist. Het aantal kinderen per vruchtbare vrouw is in ons land 1,6. Om een normale vervangingsratio te hebben zou elke vrouw in België 2,1 kinderen moeten krijgen. Dat gebeurt misschien enkel nog in Ierland. Je zit eigenlijk met een dubbel probleem. Na de Tweede Wereldoorlog was er ten eerste een babyboom: 164.000 kinderen zijn er in 1961 geboren. Die kinderen hebben zich twintig jaar later op de arbeidsmarkt aangeboden en daarom was er van 1974 tot 1984 zo'n groot werkloosheidsprobleem. Dat was voor de helft economisch, en voor de helft demografisch. Deze generatie verschijnt in 2010 aan de poorten van het pensioen. Als je ten tweede op de levenslijn kijkt dan studeren wij nogal lang. We gaan ook vroeg met pensioen en we leven langer. De periode waarin men bijdrage betaalt aan de sociale zekerheid wordt almaar korter. Dat is een fundamenteel probleem.»

Veto: Is de oplossing dan vroeger sterven?

Justaert: «Neenee. (verontwaardigd) Dat is niet de oplossing. De nataliteit is wel een probleem. Je gaat natuurlijk niet met een hogere kinderbijslag meer kinderen aanporren. Ik zeg soms tijdens mijn les: "Waarom zitten jullie hier nog allemaal? Jullie zouden beter andere dingen gaan doen." Het gemiddelde aantal kinderen per gezin is een probleem als je kijkt naar de financiering van de sociale zekerheid. Het tweede probleem is de pensioenleeftijd. Op dit moment is er nog 30 procent van de mensen tussen 55 en 65 die werken. Dat is veel te weinig. Er zal ook een verbreding van de financiering van de sociale zekerheid moeten gezocht worden. Als het alleen maar het loon is dat de financiering blijft torsen, dan is het evident dat iemand aanwerven contraproductief wordt. Dat is de reden dat men zegt dat in ons land de sociale lasten veel te zwaar zijn.»

Veto: Komt de CM tussen in de kosten van euthanasie?

Justaert: «Neen. Medicatie zoals morfine vergoeden wij natuurlijk wel. De dosissen die men toedient in wat men sedatie noemt. Euthanasie is de stekker uittrekken. Dat kost niet veel geld. Wij steunen dat in ieder geval niet expliciet. Mijn mening is dat euthanasie eventueel kan in situaties waar er onomkeerbaar lijden is, en er geen andere mogelijkheid is. Het moet natuurlijk ook in samenspraak gebeuren met de familie. Een mens is alleen maar mens in relatie tot anderen. Zo'n beslissing kan je niet nemen zonder rekening te houden met je familie.»