Overzichtstentoonstelling Matt Mullican

Totale crap en hopeloze aanstellerij

Matt Mullican is een Amerikaans beeldend kunstenaar en zelfverklaard performer. Wij kunnen ook een aardig stukje performen. Matt Mullican werkt rond de gelaagdheid van identiteit. Net zoals wij. Matt Mullican maakt geregeld totale crap en stelt zich hopeloos aan. Wij ook. Matt Mullican krijgt tot drie januari een tentoonstelling in STUK. Wij worden uitgestoten, beschimpt en bespot door onze tijdgenoten.

Jelle Dehaen

Toen wij de expositieruimte binnenwandelden, vergastte een medewerker van STUK ons op een verrijkende uitleg. Schoonheid, de dood en het onderbewustzijn zouden centrale thema's in het werk van Mullican zijn. Wij knikten geboeid. Toen bekeken we zijn eerste werken en staarden wat verdwaasd voor ons uit.

Zo stonden er enkele grote panelen opgesteld met notities van Mullican die toonden hoe zijn werk tot stand is gekomen. Wij zagen er niet meer in dat wat onbegrijpelijk gekrabbel op een papiertje. Wij grinnikten toen een andere bezoeker - een man die duidelijk De Morgen leest, wiens pull gespeeld nonchalant over de schouders hing! - op een knie boog om de lager hangende notities te lezen. Onderaan stonden dezelfde onbegrijpelijke notities als bovenaan. Hadden wij maar zoveel intellectuele serieux.

Enkele van Mullicans werken bekoorden ons. Kinderlijke tekeningen. Donkere figuren die messen leken vast te houden. Een neerstortend vliegtuig. Bijzonder simpel maar o zo bedreigend en beklemmend. Enkele kleurrijke foto's van alledaagse details of sinistere foto's van een ontbindend lijk waren mooi en soms mild fascinerend.

Verder was het echter banaliteit en aanstellerigheid troef. Hoewel ze niet onaardig waren, zijn detailfoto's van de binnenkant van een bijna lege koffiekop door zowat elke puberale amateur-fotograaf al gedaan. Sommige tekeningen waren ook net iets te kinderlijk en niet meer dan wat willekeurige door elkaar gekribbelde lijnen. Uit de context van de tentoonstellingsruimte zou niemand hen een tweede blik waardig keuren.

Gillend

Aan de muren hingen allerlei gekleurde vlakken omdat Mullican wil aantonen dat kleuren een weerkaatsing van licht zijn. Over sommige vlakken hing een groen doorzichtig doek waardoor de achterliggende kleuren wat groener werden. Nou moe, breek nu mijn klomp, zulk een diep inzicht hadden wij niet meer gehad sinds wij op ons vijftiende De Wereld Van Sofie lazen.

Maar Mullican is ook een performer. Een performance betekent in dit geval dat hij zichzelf gefilmd had terwijl hij kreunend en waggelend als een eend een schilderij maakte. Mullican heeft veel van zijn werken onder hypnose gemaakt om zijn onderbewustzijn te ontdekken. Ook dit werd opgenomen en vertoond in STUK. We zagen een man die gillend en krijsend op de grond lag, wild met armen en benen zwaaiend. Ongeveer 32 seconden lang waren wij geboeid.

Ooit, toen wij nog in de middelbare school zaten, besloten wij schilder te worden. Wij tekenden wat ventjes met zwarte lijnen ertussen om te tonen dat communicatie tussen mensen misschien wel onmogelijk is. Twee dagen later schaamden wij ons - heel terecht - dood en borgen de verfborstel voor eeuwig op. Matt Mullican heeft er een carrière van gemaakt. Matt Mullican is een pimp.