Hou het tof


Rationalisering - 'het zo efficiënt mogelijk inzetten van de middelen' - schijnt in werkelijkheid een psychologisch afweermechanisme te zijn. "Het verschijnsel treedt op als iemand onverwerkte gevoelens heeft en door verstandelijk en bewust redeneren tot een rechtvaardiging van zijn acties probeert te komen," zegt Wikipedia, en Wikipedia heeft altijd gelijk.

Ik glimlach wat met de constatering, want ik ben niet de enige impulsieveling die eerst schiet en dan pas denkt. Op een goede dag overkomt het zelfs onze universiteit wel eens.

In tegenstelling tot de modale sterveling heeft de zetel van de wijsheid echter wel altijd haar toverwoord klaar, haar vijftienletterig, allesomvattend rationeel argument. 'Flexibilisering', en al het autoritaire goeds dat eraan vast hangt: brede bachelors, keuzevrijheid, en liefst in heel Europa. Spreek dat maar eens tegen.

Centje

Sta me even toe, vraag ik dan. Neem nu bijvoorbeeld de Subfaculteit Letteren in Kortrijk die wegens haar minimale studentenaantallen wel een extra centje kan gebruiken. Stel dat aan diezelfde campus in Kortrijk geen communicatiewetenschappen wordt gedoceerd, omdat er strikt genomen geen Faculteit Sociale Wetenschappen mag bestaan in Kortrijk. Gent is in de regio immers al de grootste speler en een nieuwe, veel kleinere faculteit oprichten met overheidsgeld lijkt geldverspilling. Onderwijs heeft immers een vaste kost, ongeacht de grootte van de faculteit. Enkel schaalvergroting zorgt dan voor de meest efficiënte middelenverdeling over de studenten.

Niet volledig overdacht, maar toch ook een beetje geniaal, zou een universiteit om die kritiek te omzeilen dan heel subtiel een opleiding communicatiewetenschappen in die kleine Letterenfaculteit kunnen inplanten.

De gevolgen van dat plan bieden voordelen voor beide faculteiten. De kleine Subfaculteit Letteren dikt aan en haalt zo wat broodnodige centjes binnen. De Faculteit Sociale wetenschappen op haar beurt krijgt dan de diplomabonus van de communicatiewetenschappers, die na twee jaar katholiek onderwijs, moe gekeken op het West-Vlaamse platteland, min of meer noodgedwongen hun studies vervolgen in Leuven en voor die laatstgenoemde faculteit kiezen om af te studeren.

mengelmoes

Nu is er niets mis met mutualisme, begrijp me niet verkeerd, alleen zijn er bij opleidingen niet alleen faculteiten betrokken, maar draait het in de eerste plaats om de studenten. Als faculteiten een mengelmoes van letterenstudies en communicatiewetenschappen aanbieden onder de noemer 'brede opleiding', dan moet ik even slikken. Natuurlijk zijn er studenten met een gepast profiel voor die opleiding, maar er zijn er vast ook te vinden die een combinatie van fysica en opvoedkunde wel zien zitten. Het gros van de studenten zal echter ongetwijfeld gelokt worden door de doorstroommogelijkheid naar communicatiewetenschappen. Of het gedeelte letterenstudies hen wel boeit of zelfs wel haalbaar is, is dan maar de vraag. Echt letterkundig geïnteresseerden zullen dan weer veeleer hun richting pur sang volgen. Terecht trouwens, want om vanuit de 'brede opleiding' naar de derde bachelor taal- en letterkunde te kunnen doorstromen mag de student zomaar eventjes 28 studiepunten inhalen. Om dan te beseffen dat je bij Letteren als master ook bedrijfscommunicatie kan volgen zonder ook maar voor één studiepunt extra te moeten zwoegen. Flexibiliseren, cool, maar hou het wel rationeel, alsjeblief.

Ruben Bruynooghe

De auteur schiet voor hij denkt. Zijn geschreven opiniestukken zijn bijgevolg 'quantité négligable'.

Dit artikel verscheen op maandag 7 december 2009 in nummer 11 van jaargang 36. - Disclaimer