Studietijdmetingen gaan werkdruk na

"Pijnpunten aanpakken"

Het gewicht van een vak binnen een bepaalde opleiding wordt aangegeven door het aantal studiepunten van dat vak. Een studiepunt staat theoretisch gezien voor 25 à 30 uren studie-activiteit. Toch is het in de praktijk niet altijd evident om de studiedruk overal onder controle te houden. Studietijdmetingen moeten nagaan of vakken niet te licht of te zwaar zijn.

Maud Oeyen

Het is DUO, de Dienst Universitair Onderwijs, die de studietijdmetingen aan de K.U.Leuven organiseert. Ze doen dit op aanvraag, maar de metingen zitten ook standaard in de procedure ter voorbereiding op een visitatie. "Bijvoorbeeld wanneer men bij het schrijven van het ZER (het zelfevaluatierapport dat wordt opgesteld voor de visitatiecommissies, red.) het curriculum wil evalueren, dan is het zeer interessant om een zicht te hebben op de studietijd," zegt Jessika Soors van DUO. "Stel dat er uit een studietijdmeting echt iets problematisch naar voren komt, dan kan er een hearing georganiseerd worden met een beperkt aantal studenten om te horen wat echt het probleem is. Bij een algemene vragenlijst kunnen studenten wel 'ja' of 'nee' aanduiden maar daar is het veel moeilijker om open vragen te stellen."

Er bestaan verschillende methodes voor een dergelijke studietijdmeting. Soors: "Je kan met tijdschijven werken. Dan vraag je eigenlijk aan studenten om een heel gedetailleerd dagboek bij te houden waarin ze optekenen wanneer ze bijvoorbeeld een kwartiertje aan een paper werken of een uur naar de les gaan. Meestal werken we met gegevens aan de hand van schattingen achteraf. Studenten geven dan bij benadering weer hoeveel uren ze naar de les geweest zijn, hoeveel uren ze gestudeerd hebben voor het examen, enzovoort." Daarna gaat men na of de door de studenten aangegeven studietijd overeenkomst met de begrote studietijd.

Een dergelijke studietijdmeting heeft uiteraard pas zin als de respons hoog genoeg is. Bij een meting tellen enkel de gegevens van de geslaagde studenten mee. Een niet-geslaagde student die aangeeft dat hij bijvoorbeeld slechts tien uur gestudeerd heeft, is immers niet relevant. "Het is mogelijk om studenten te verplichten om deel te nemen aan een bevraging of meting, maar het is niet duidelijk hoe betrouwbaar de resultaten zouden zijn als studenten zo'n vragenlijsten veel te snel en tegen hun zin invullen," aldus nog Soors.

Vorig jaar vroeg Medica, de kring van geneeskunde en biomedische wetenschappen, een dergelijke studietijdmeting aan voor de opleiding geneeskunde. "De studiedruk bij geneeskunde ligt heel hoog," zegt Maarten Brusseleers, onderwijsverantwoordelijke bij Medica. "Dat ligt natuurlijk ook aan het feit dat studenten bij ons zich heel erg inspannen om een graad te behalen. We willen gewoon graag eens zien wat het resultaat is van een dergelijke meting en pijnpunten aanpakken. In het rapport van de visitatiecommissie die vier jaar geleden onze opleiding evalueerde, gaf men ook aan dat een studietijdmeting wel nuttig zou kunnen zijn. Het is ook in het kader daarvan dat we dit hebben aangevraagd. Geneeskunde zal in termen van studietijd altijd wel aan de zware kant blijven."