Filmfirmament | The invention of lying

Stel je voor: je leeft in een wereld precies zoals deze, met slechts één verschil: het concept 'leugen' bestaat niet. Het is niet zo dat de mensen in dit parallelle universum altijd de waarheid spreken omdat ze eerlijk zijn, maar veeleer omdat ze gewoonweg niet begrijpen hoe je iets kan beweren dat niet is. Zult u de waarheid spreken en niets dan de waarheid? Is er een andere optie misschien?

Wannes Van Herck

Dat is het uitgangspunt van de film The invention of lying (2009), die in Cinema ZED werd vertoond onder het thema 'Onuitgegeven komedies: funny losers'. Deze basis zorgt voor de nodige hilarische momenten: reclamespots, dates en conversaties in het algemeen doen ons op zijn minst bevreemdend aan.

Maar dan - u raadt het al - vindt het hoofdpersonage Marc (vertolkt door Ricky Gervais, die ook, samen met Matthew Robinson, regisseur van deze film is) iets ongelooflijks uit: leugens. Wat nu? The sky is immers the limit, want iedereen gelooft altijd alles wat er beweerd wordt. Neuken? Dat vindt hij net iets te immoreel - de homo. Veel geld verdienen en een succesvolle carrière uitbouwen? Ja, dat wel. Op een week tijd heeft hij de meest bezochte film ooit gemaakt - nee, hij heet niet toevallig Avatar - en verslijt hij talloze spades door het eindeloze binnenscheppen van geld. Nice.

Waarheid?

En dan krijgt de film een maatschappijkritische ondertoon. Wanneer Marcs moeder haar voorlaatste adem uitblaast, troost hij haar door te zeggen dat er een soort van hemel is. Enkele mensen horen wat hij zegt, en de alomgekende wet van het domino-effect zorgt er in een mum van tijd voor dat de hele wereld meer wil weten van deze mysterieuze Messias. Is er dan iets anders dan "infinite nothingness" na de dood? Wie is "the man in the sky"? Dat leidt tot enkele hilarische scènes, waar het christendom impliciet zowel lof als blaam toegewezen krijgt.

Maar er rijzen ook enkele meer filosofische vragen. Als The invention of lying méér dan louter humoristisch wil zijn, dan is de hoofdproblematiek waarschijnlijk deze: zijn sommige leugens waar(devol)? Dat er bijvoorbeeld een God bestaat is niet empirisch verifieerbaar, dat Darwin gelijk had wel. Maar leidt dit tot de conclusie dat we een genetische goudmijn boven een dikke, lelijke maar fantastische mens als partner moeten kiezen? Het einde van de film suggereert ons - spoiler alert - het laatste.

Algemene conclusie is dus: het lachsaldo was redelijk, het verhaal was oké maar vrij voorspelbaar, en ook de wijsgeer komt aan zijn trekken. Wilt u meer onuitgegeven komedies uit de Funny losers-reeks? Zombieland, vanaf volgende week in Cinema ZED.

Dit artikel verscheen op maandag 15 februari 2010 in nummer 14 van jaargang 36. - Disclaimer