Navraag | Joost Zweegers

"Alleen met mijn gitaar"

De volbloed songsmid Joost Zweegers heeft Novastar even in de koelkast gestoken. Slechts vergezeld door een piano en vijf gitaren trekt hij doorheen de lage landen. Vorige dinsdag streek hij neer in Het Depot. Wij mochten achteraf op audiëntie.

Geert Janssen & Eline Strik

Joost Zweegers: «Ik was te vermoeid om het interview voor het optreden te doen.»

Veto: Nu bent u ook vermoeid.

Zweegers: «Oh man, fuck it, nu ook ja. Het is intens omdat het alleen is. Je kunt niet anderhalf uur ringelingeling doen. Het is zwaar voor de stem. Ik heb iets te weinig vrije dagen om te recupereren.»

Veto: Wat vond u zelf van het optreden?

Zweegers: «Ik weet dat eigenlijk nooit. Ik kruip in mijn muzikale cocon en ik beland in mijn eigen wereld. Ik word wakker op het einde van de show.»

Veto: Hoe spontaan zijn deze optredens?

Zweegers: «Het is altijd anders, er is een hoge dosis improvisatie. De setlist is een houvast voor twee derde van de set. Het laatste deel is heel erg afhankelijk van wat er gebeurt. Vandaag zat er een goede kameraad in de zaal en ik vind het dan altijd leuk om daar iets voor te spelen. Ik ben met een heel kleine bende op de baan: één geluidsman en één roadie op het podium. Ik daag die mensen graag uit. Ik begin vaak met een andere song dan afgesproken. Gewoon om de spanning voor iedereen gelijk te houden.»

Veto: U sprak op het podium twee maal over het schrijven op een plek zonder sociale controle.

Zweegers: «Ik ben een nachtmens maar ik werk veelal nuchter. Wat ik vaak doe, is schrijven als ik 's nachts thuiskom. Ik gebruik daar maar tien procent van. Ik neem alles op met een hele oude achtsporenrecorder. Iemand anders luistert ernaar en filtert het. Weken later komt zo'n opname soms boven. Soms nadat ik ze al had weggegooid.»

«Ik neem voor mezelf een hoge maatstaf aan. Dat is soms een nadeel. Het voordeel is echter dat ik van al mijn liedjes hou als ik een tour van twintig concerten doe. Ik speel niets tegen mijn zin omdat het toevallig op de radio is geweest. Als je van iets houdt, kun je het met overtuiging brengen. Dat is heel belangrijk, anders wordt het pragmatisch en dat kan ik niet.»

Veto: Zijn uw eigen favorieten ook de grootste successen?

Zweegers: «Helemaal niet. Ik heb meer een probleem met sommige versies. Ik schrijf al heel lang liedjes en sommige liedjes blijf ik heel graag spelen zoals ik ze geschreven heb: in mijn eentje op gitaar, zoals het optreden deze avond. Maar op plaat worden de liedjes natuurlijk geproduceerd en gearrangeerd. Als ik ze alleen speel en zing, is het tijdloos. Wrong bijvoorbeeld is al heel oud maar speel ik op gitaar nog altijd hetzelfde als vijftien jaar geleden. Maar op de radio spelen ze de opname uit 2000 en dat zit veel meer in een tijdsgeest, een beetje gedateerd. Daarom doe ik dit het liefste: terug naar de basis.»

Momentum

Veto: "Novastar is voor softies," poneerde Adriaan Van Den Hoof lang geleden in Het Peulengaleis. Afgelopen zomer op het Cactusfestival in Brugge waren wij verbaasd dat het toch heavy rockmuziek was.

Zweegers: «Ik heb jaren geleden Humo's Rock Rally gewonnen en dat was heel erg spits, Paul Weller-achtig. Dat is hoe ik mijn muziek altijd gespeeld heb met groep. Maar het is zo nog niet op plaat beland. In mijn hoofd is het altijd veel pittiger. Ik vind dit ook pittiger dan de plaat, terwijl dit toch maar solo is. Soms kan iets klein en integer pittiger zijn dan iets dat hels rockt. De laatste plaat, Almost Bangor, is zeker niet rocky maar ze is wel de meest pure.»

«Ik heb eigenlijk maar één probleem: dat is de moeilijkheid om overtuiging en passie te vangen op plaat. Ik neem al mijn shows op, maar een liveplaat heb ik nog nooit uitgebracht. Ik heb daar een soort idee-fixe op. Als ik zelf een liveplaat of -dvd koop, valt dat altijd wat tegen. Het momentum zat in de zaal en dat houd ik liever in mijn hoofd.»

«Je kunt overtuiging niet op een cd zetten. Er zijn mensen die vijfendertig keer komen kijken naar mijn tour. Die nemen alles stiekem op. Ze denken dat ik dat niet merk maar ik zie overal rode lampjes. Bizar. Er is er eentje die briefjes op het podium plakt met verzoeknummers, liedjes die hij nog niet heeft.»

Veto: Gaat u daar dan op in?

Zweegers: «Ik heb onlangs in Maasmechelen gespeeld, waar hij vandaan komt. Toen dacht ik: ik zal hem eens hebben. Hij had mij weken uitgedaagd. Ik heb het gedaan: iets dat ik tien jaar niet meer gespeeld had. Ik moet dankbaar zijn dat de mensen komen kijken. Je kan mijn muziek leuk of niet leuk vinden, maar je kan niet zeggen dat het niet eerlijk is. Elke show is uniek. Vandaag was heel anders dan eergisteren.»

Beetje afgesleten

Veto: U heeft vorig jaar een try-out gedaan hier in Het Depot. Heeft u een band met de zaal?

Zweegers: «Ik kom hier heel graag. De meneer die hier de zaken runt (Mike Naert, red.) kookt fantastisch. Er hangt een soort lokale sfeer die mij enorm bevalt. 't Is hier meer low profile dan Gent of Antwerpen. Dat is veel toffer. Ik houd ook van de historiek van de zaal. Zo'n beetje afgesleten, dat past wel bij integere muziek. Dat heb je soms gewoon. De puurheid ervan raakt een gevoelige snaar.»

«When The Lights Go Down On The Broken Hearted zing ik nog altijd voor het meisje waar ik het toen voor geschreven heb. Ze is een heel goede vriendin en als ik het speel roept het altijd haar beeld op. We moeten er niet te sentimenteel over doen maar het is wel eerlijke muziek. Ik speel al gitaar vanaf mijn vijftiende, maar het gevoel erbij is altijd hetzelfde gebleven. Dat is heel raar. Geen idee wat ik ga doen als dat gevoel er niet meer is.»

«Mars Needs Woman heb ik, toen we de plaat gingen opnemen, aan de producer voorgespeeld. Het is gewoon zo opgenomen in de living en die versie is op de plaat beland: de allereerste performance eigenlijk. Als ik het speel raakt het mij altijd en ik vind het einde heel tof om te doen. Op plaat heeft het een outro met een orkest maar alleen doe ik dat met mondharmonica en speel ik keyboard met mijn voet. De eerste keer ging het totaal de mist in natuurlijk. Er is meestal weinig licht op het podium. Op het einde flip ik meestal helemaal door en dan hoop ik dat de mixer er iets aan doet.»

Veto: Ziet u in uw drie platen eerder de rode draad of eerder de verschillen?

Zweegers: «Ik voel heel erg de tijdsgeest. De eerste plaat was heel erg eind jaren negentig. Alles was nieuw. Ik heb een grote doorbraak gehad met Wrong en Caramia en The Best Is Yet To Come. Heel erg bizar. Dan moet je daar in meegaan, jezelf een imago aanmeten. Maar ik kom uit een opvoeding waar eerlijkheid op de eerste plaats staat. Een imago is vaak een bescherming en ik had dat nooit gehad. Heel mijn leven veranderde. Mijn tweede plaat was met Piet Goddaer (Ozark Henry, red.) en toen heb ik een ongeluk gehad. Dat heeft alles stilgelegd en ik ben naar de essentie gegaan bij de derde plaat. Ik had hem liever veel eerder gehad, maar ik had geen keuze.»

Blabla

Veto: Almost Bangor is een groot succes in Nederland.

Zweegers: «Never Back Down van de tweede cd was een hit hier en in Nederland maar ook in Italië, waar ik veel heb gezeten. Helemaal te gek. Nu is de hele cd een succes in Nederland. Dat is vreemd, want daar moet alles snel gaan en boem boem. Zo is mijn laatste plaat helemaal niet. In Nederlands is het ofwel niks ofwel big time. Het maakt ineens de markt drie keer zo groot. Maar het blijft te overzien.»

«In Nederland speel je een show en ze zuipen en ze zijn constant aan het vertellen. Maar wat wel cool is in Nederland, is dat ze veel respect hebben voor integriteit. Bij Mars Needs Woman staan ze oprecht met tranen in de ogen. Dat zou je niet verwachten van Nederlanders, maar ik heb het meermaals meegemaakt. Waar ik trots op ben: de meeste dingen die scoren in Nederland zijn heel beredeneerd gedaan. Ik doe het echt op het gevoel. Dat ik daar dan zo groot mee scoor, vind ik wel cool. Ik doe daar hele grote shows en ze vinden dat te gek.»

Veto: Wat zal de toekomst brengen?

Zweegers: «De solotour duurt nog tot half maart. Ik denk dat ik erna helemaal dood zal zijn. Dan begin ik redelijk snel aan de volgende plaat. Drievierde heb ik klaar, waarschijnlijk gooi ik het allemaal weg. Ik speel in Japan als het doorgaat, in de zomer een paar kleine shows, twee hier en drie in Nederland. Ik hoop klaar te zijn met de plaat aan het einde van het jaar.»

Veto: Het viel ons op dat u naast T-shirts ook Novastarhanddoeken verkoopt.

Zweegers: «In welk land denk je dat die een groot succes zijn?»

Veto: Nederland?

Zweegers: «Ja! Ik hou me daar niet zo mee bezig. Ik kets veel dingen af. Die handdoeken stammen af van Pinkpop en dat is ook wel lachen. Wil je er één hebben?»

Veto: Tuurlijk.