Onderzoeksfinanciering aan de K.U.Leuven

Afgelopen weken engageerde de Vlaamse overheid zich voor een stijging van het aantal onderzoekers gefinancierd door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (FWO), één van de verschillende kanalen om onderzoek te financieren. Een belangrijke inspanning van de Vlaamse overheid dus, maar de vraag stelt zich onvermijdelijk of dat dit volstaat. Is de financiering van het onderzoek aan de K.U.Leuven definitief uit de problemen?

Pieter Haeck

Nee, klinkt het categoriek bij vicerector Onderzoeksbeleid Marynen. Hij erkent dat de Vlaamse overheid met de verhoging van het aantal onderzoekers van 2500 naar 3000 bij het FWO een belangrijke inspanning heeft gedaan, maar er zijn zeker een aantal problemen die volgens hem blijven bestaan.

"Door deze bijkomende financieringen komt immers de basisfinanciering onder druk te staan. Vooral het aantal professoren (ZAP'ers; Zelfstandig Academisch Personeel) moet meegroeien met de bijkomende financiering die wordt gegeven."

Vlaams minister van onderwijs Pascal Smet lijkt dat probleem te onderkennen en gaf aan op een persconferentie donderdag te willen streven voor 1000 extra ZAP'ers deze legislatuur. Marynen repliceert: "Aangezien er in Vlaanderen nu 4000 ZAP'ers aan de slag zijn, zou dat een stijging betekenen van ongeveer 25%. Het is mooi dat in het kader van de integratie van de academische hogeschoolopleidingen de basisfinanciering, en dus het aantal ZAP'ers, meegroeit. Er zal moeten blijken of een toename met 25% realistisch is in de huidige economische context."

Een andere opmerking die vaak weerklinkt is de grote administratieve last die het gebruik van overheidsmiddelen met zich meebrengt. Overheidsmiddelen moeten immers zeer gericht gebruikt worden en vereisen een uitgebreide verantwoording. "Wij zijn zeker bereid om aan te tonen wat er met de gelden wordt gedaan. Toch zou het kader af en toe wat breder mogen zijn," aldus Marynen.

Kritisch of niet, vicerector Marynen geeft toe dat Vlaanderen door de recent aangekondigde bijkomende financiering sterk afsteekt tegen de ons omringende landen. "De Vlaamse regering heeft een positieve visie op onderzoek, en dat in tegenstelling tot de ons omringende landen, waar volop wordt bespaard op onderzoek. Er wordt bovendien geïnvesteerd in verschillende kanalen, zoals de begeleiding van jonge onderzoekers doorheen hun carrière."

Schenkingen

Niet alleen de overheidsmiddelen laten zich onbetuigd, ook het aandeel private personen dat een schenking of een legaat overmaakt aan wetenschappelijk onderzoek, is de laatste jaren gegroeid. Het Leuvens Universiteitsfonds (LUF), dat voor de K.U.Leuven instaat voor het beheer van de schenkingen en legaten, mocht vorig jaar ongeveer 10 miljoen euro aan inkomsten noteren.

Volgens het Leuvense universiteitsfonds heeft het domein van de private schenkingen zich sterk ontwikkeld sinds de viering van het 575-jarige jubileum van de K.U.Leuven in 2000. Toen werd er, naar aanleiding van het jubileum, anderhalf miljoen euro opgehaald.

Toch is op een totaal onderzoeksbudget van 350 miljoen euro 10 miljoen nog een relatief klein bedrag. Bovendien zijn er een aantal voorwaarden geformuleerd aan het gebruik van die individuele schenkingen. "Het geld dat ons bereikt via private schenkingen, mag ons niet sturen in onderzoek. Wij moeten nog altijd de lead nemen over het opzet en het doel van het onderzoek," aldus Marynen.