Filmaffiches | ”Eigenlijk stellen wij werken van Magritte tentoon”

Filmaffiches | ”Eigenlijk stellen wij werken van Magritte tentoon” Leuvense filmnostalgici vinden tot eind maart in OPEK een nieuw mekka van de cinema. Kulturama, het jaarlijkse kunstenfestival, vertelt in de tentoonstelling "Cinema Leuven" aan de hand van filmaffiches de Leuvense geschiedenis van het witte doek. “Filmfans én kunstliefhebbers hebben meer dan reden genoeg om te komen kijken,” aldus filmhistorica Leen Engelen, bezielster van het project. “Zo heeft niemand minder dan René Magritte verschillende van de affiches geschilderd.” Jurgen Lahey “In Cinema Leuven stellen we verschillende tientallen filmaffiches tentoon die tussen 1932 en 1968 het straatbeeld tooiden,” begint Engelen. “Nagenoeg allemaal promootten ze films die in een van de Leuvense bioscopen speelden. Aan de hand van de affiches vertellen we het bioscoopverleden van de stad. We hebben er een tentoonstelling van gemaakt met een zeer verhalende opbouw,” aldus Engelen. Dat verleden gaat terug tot 1909, het jaar dat filmzaal Alhambra, de eerste in Leuven, het levenslicht zag. Al vlug volgden er meerdere, zoals Casino, Cinéma Royal, Luxor, Eden en Forum. Vandaag de dag verbaast het enigszins, maar van de vroege twintigste eeuw tot de jaren tachtig had het Leuvense publiek keuze uit een veel groter aanbod aan bioscoopzalen. “Op het hoogtepunt waren er een tiental filmzalen gevestigd in de binnenstad,” merkt Engelen op. “De meeste daarvan zijn echter allang verdwenen. Alleen de oudere Leuvenaren herinneren zich nog namen als Rex, Forum of Eden. Vooral bij hen zal de tentoonstelling nostalgische gevoelens aan de oude buurtbioscopen opwekken,” gaat Engelen verder. “Heel weinig herinnert ons nog aan die oude filmzalen. Het gebouw in de Bondgenotenlaan waar tot 1986 Cinema Rex gevestigd was, is nu bijvoorbeeld een vestiging van winkelketen Wibra. Door de verbouwing van concertzaal Het Depot verdwijnen nu ook de laatste sporen van Eden, de bioscoop die er vroeger gevestigd was.” Uitgebreide collectie Op de vraag hoe ze op het idee kwam een tentoonstelling rond filmaffiches op te zetten, antwoordt Engelen dat het haar ingegeven werd door toeval. “Ik was op een dag onderzoekswerk aan het verrichten in het stadsarchief toen ik op een filmaffiche stuitte,” legt Engelen uit. “Ik ontdekte dat het archief over een zeer grote collectie beschikt. Zo is de bal aan het rollen gegaan.” Die collectie - een van de beste van het land - telt bijna 3.000 filmaffiches uit de periode 1932 tot 1986. De affiches die Kulturama tentoonstelt, zijn daar slechts een beperkt – maar sprekend – staaltje uit. “Dat het stadsarchief over zo’n omvangrijke collectie beschikt,” verklaart Engelen, “is het gevolg van een politiereglement uit 1892 dat bepaalde dat een kopie moest bezorgd worden op het gemeentesecretariaat van elke affiche die in het openbaar werd opgehangen.” Kunst Gevraagd naar wat een persoonlijke favoriet is in de tentoonstelling geeft Engelen de affiche van De Witte als voorbeeld. “De eerste gesproken Vlaamse film. Een zeer belangrijke mijlpaal in onze filmgeschiedenis.” Een ander element dat volgens Engelen Cinema Leuven zo sterk maakt, is het grote aantal affiches uit de jaren dertig. Het naziregime liet tijdens de Tweede Wereldoorlog systematisch kunst- en bibliotheekcollecties vernietigen. “Maar filmaffiches zijn – net door het reglement uit 1892 – een uitzondering: dankzij dat reglement zijn er ook van voor de oorlogsjaren zo veel affiches bewaard gebleven.” Dat de tentoonstelling artistieke waarde heeft, staat als een paal boven water. “We hebben in het archief een tiental affiches gevonden die van de hand van niemand minder dan René Magritte zijn,” aldus Engelen. “Hij schilderde ze uit noodzaak als bijverdienste. Magritte, die uit de hoge kunstwereld kwam, was zelf niet trots op die werken en maakte ze onder het pseudoniem Emair. Zijn werken geven deze tentoonstelling een extra artistieke dimensie. Eigenlijk stellen wij werken van Magritte tentoon.” “Alleen oudere Leuvenaren herinneren zich filmzalen als Rex of Eden nog.” "Cinema Leuven", OPEK (Openbaar Entrepot voor de Kunsten, Vaartkom 4, Leuven), dinsdag tot zondag, 10.00 – 18.00, tot 31 maart 2012.