Diep ingaan op de gevaren van internetporno

"Liever porno dan een molotovcocktail"

De tijd dat pubers met rode oortjes door een krantenwinkel slopen om in vunzige blaadjes te neuzen is reeds lang voorbij. Afgelopen week meldden verschillende kranten dat nu al zestig procent van alle Vlaamse jongeren online naar porno kijkt. Het lijkt er echter op dat deze informatie uit de context gerukt is.

Dorien Styven & Mathias Vanden Borre

foto: Laurens Cerulus

In juni gaf de Europese Unie de resultaten van het 'EU Kids Online (I)'-onderzoek vrij. Onderzoekers gingen daarvoor in de Europese lidstaten, IJsland en Noorwegen na welke internetgevaren kinderen en jongeren tussen 6 en 19 jaar bedreigen. In Vlaanderen bezochten professor Leen D'Haenens en haar collega's van het Centrum voor Mediacultuur en Communicatietechnologie aan de K.U.Leuven verschillende Vlaamse scholen. In totaal namen ze bij 815 jongeren tussen 15 en 19 jaar een enquête af. Door het bundelen van de nationale studies in 'EU Kids Online' bleek dat reclame, geweld en porno de belangrijkste valkuilen vormen.

Stoten

"Inhoudelijk zijn we nog niet dieper ingegaan op de gevaren van internetgebruik," zegt D'Haenens. "Het tweede deel van het onderzoek staat voor de komende drie jaar op het programma. Tot nu toe blijkt wel dat risico's erg in zijn onder jongeren, maar naar porno wordt niet altijd vrijwillig gezocht. Veel kinderen stoten er toevallig op. Sommigen klikken dan meteen weg of kijken maar even, terwijl anderen bewust films of afbeeldingen opzoeken. Het gaat dan vooral om jongens met een avontuurlijk karakter, een sterk zelfbeeld en een zwakkere band met hun ouders. Vlaanderen bevindt zich nog in de medium risk-categorie. Het cijfer van zestig procent pornokijkende jongeren is sterk veralgemeend."

Porno lijkt meer en meer algemeen aanvaard. "So what," reageren sommige ouders, "ik heb liever dat mijn zoon porno kijkt, dan dat hij het recept van een molotovcocktail opzoekt." De zeden van de bomma behoren duidelijk tot het verleden, maar is die alomtegenwoordigheid van perfecte, naakte lichamen met een onuitputtelijk uithoudingsvermogen wel zo ongevaarlijk, vragen sommigen zich af.

Paardje

"De impact van toevallig contact met online porno hangt af van het soort beelden en de leeftijd van de kinderen," reageert Kim Loots, medewerkster van Action Innocence, "Als je als negenjarige 'paardje' op Google intikt, kom je bijvoorbeeld gemakkelijk op een dierenpornosite uit. (niet waar, red.) In de praktijk zijn kinderen vaak zwaar aangedaan als ze dergelijke beelden tegenkomen. Dat merken we heel erg wanneer we in klassen aan preventie doen."

Wat zijn dan de gevolgen op latere leeftijd, zoals voor deugdzame studenten? "Wij zijn de eerste generatie die al van erg jonge leeftijd toegang heeft tot internet, dus de effecten op lange termijn zijn nog onbekend. Voorlopig is er zeker geen reden tot paniek," relativeert seksuoloog Alexander Witpas. "Regelmatig naar porno kijken, heeft op het gros van de jongvolwassenen weinig of geen effect. Ongeveer vijftien procent geeft zelfs positieve effecten op hun leven aan. Slechts vijf procent ondervindt een negatieve impact. De éne soort porno is natuurlijk de andere niet. De risico's zijn groter als je regelmatig naar extreme vormen kijkt, met verkrachting, dieren en natuurlijk ook minderjarigen. Bovendien zijn sommige mensen kwetsbaarder, omdat ze slachtoffer zijn van seksueel geweld of meer algemene psychologische problemen hebben. Mensen die hun pornogedrag niet meer onder controle krijgen bestaan - en die mensen zoeken het best hulp - maar het is een kleine minderheid. De rest kan porno wel relativeren."