Sprookje

"All the bitches in the house say ho!" Tegenwoordig verenigen jongeren van allerlei klassen zich op Leuvense studentenfuiven. Heden ten dage zijn er studenten van lage klassen, hoge klassen, middenklassen, zelfs studenten zonder klasse vertegenwoordigd in het hoger onderwijs. Dat is mooi. Dat is zeer prettig. Allemaal aangename gevoelens dankzij de democratisering van het onderwijs.

Want dat het onderwijs democratischer is dan ooit tevoren, lijkt wel zeker. Tot u, lieve lezer, spreekt namelijk een product van die democratiseringsgedachte. Stammend uit een éénoudergezin heb ik toch maar mooi een diploma kunnen halen. Enerzijds heeft dat veel te maken met het werkethos van ons moeder - dank u mama - anderzijds heb ik ook kunnen genieten van een studiebeurs, een goedkoop kot en verlaagd inschrijvingsgeld. Enfin, om een lang verhaal kort te maken: de democratisering van het onderwijs loopt goed.

Maar!

Dat aan dit wondermooie sprookje ook een keerzijde vasthangt, krijgt vaak minder aandacht. Dat steeds meer jongeren gaan studeren juich ik toe, maar de vraag is op welke manier die evolutie invloed heeft op profilering in de richting van de arbeidsmarkt.

Veto's redacteur student zou hen een vorm van burgerlijkheid verwijten, maar heel wat studenten zijn bezorgd over wat hun diploma kan betekenen op de arbeidsmarkt. Ergens is het logisch dat wanneer meer van dezelfde diploma's uitgedeeld worden, ook minder sprake is van onderscheiding. En dan treedt een nieuw mechanisme in werking.

Want wanneer het gewone bachelor- en masterdiploma niet langer volstaan om een potentiële werkgever te tonen wat je kan, grijpen studenten die van cv-building houden naar andere onderscheidingsmethodes. Zo is het de absolute trend om na het behalen van het gewone masterdiploma niet te gaan werken, maar om een extra diploma te halen. Vaak gaat het om masters van het manama-type, die vaak ook zeer duur zijn. De - oh zo geprezen - Vlerick Leuven Gent Management School vraagt zo'n 8500 euro voor haar masterprogramma's. Soms kan men ook daar een beurs halen, maar u begrijpt dat het stilaan een dure zaak wordt om dergelijke masters te volgen.

Niet alleen dure masters kunnen ondemocratisch zijn, ook andere onderscheidingsmechanismen hebben aanleg om op basis van financiële verschillen een profilering teweeg te brengen. De zogenaamde Grand Tour die men in de 18e eeuw nog ondernam, is ook nu niet van de lucht. Zijn werkgevers meer geïnteresseerd in studenten die op internationale ervaringen kunnen bogen? Wegen cv's waarop buitenlandse activiteiten vermeld staan zwaarder door in een sollicitatiegesprek? Wellicht wel.

Naar mijn gevoel moet een nieuwe democratiseringsgolf zich ook toespitsen op deze vormen van profilering. Niet alleen zou men verder moeten inzetten op kansengroepen, daarnaast zou men ook oog moeten hebben voor een tweedevorm van democratisering, die rekening houdt met vormen van onderscheiding die niet strikt tot het onderwijs behoren. Het zou bijzonder jammer zijn dat getalenteerde jongelingen - ondanks de geleverde inspanningen - de plaats niet krijgen die ze verdienen.

Jeroen Deblaere

De auteur van dit opiniestuk heeft zoiets van: ik doe mijn eigen ding.