Chaos in het Verenigd Koninkrijk na computergestuurde examenresultaten

De toekomst van scholieren werd dit jaar bepaald door een algoritme

21 augustus 2020
Artikel
Auteur(s): Vincent Cuypers
Verschillende Britse overheden laten belangrijke eindexamens in het honderd lopen en struikelen over elkaars voeten in de nasleep. De chaos is totaal, de ontzetting bij studenten groot.

Dat de coronacrisis zich in elke sector laat voelen en overheden op onbekende paden dwingt, werd in het Verenigd Koninkrijk andermaal pijnlijk duidelijk. Door de genomen quarantainemaatregelen konden de GCSE's en A-levels, nationale examens op het einde van het secundair, niet plaatsvinden. Behaalde resultaten op A-levels zijn vaak een cruciaal element om toegelaten te worden aan een universiteit, zeker aan prestigieuze instituten als Oxford of Cambridge. 

Geen cijfers zonder examens, maar daar meende de examencommissie Ofqual een mouw aan te kunnen passen. Eerst zouden leerkrachten een inschatting moeten maken van hoe een leerling zou scoren op de examens. Vervolgens zouden die resultaten door een algoritme gestandaardiseerd worden om ze vergelijkbaar te maken, en vooral om te vermijden dat scholieren te hoge punten zouden krijgen.

Probleem: het algoritme werd gebaseerd op hoe goed de school in het verleden had gepresteerd. Dat wil zeggen dat scholieren uit minder goede scholen hun punten zagen kelderen. Leerlingen uit de rijkere privéscholen zagen dan weer vaker hun punten naar boven gecorrigeerd worden. En dat terwijl het Britse hoger onderwijs daarvoor al uiterst ongelijk was.

Scholieren die na een slopend applicatieproces een plek in Oxford hadden bemachtigd, werden alsnog geweigerd als een computer van hun A* - de hoogste score - een A had gemaakt.

De Schotse regering, die een gelijkaardig systeem had toegepast, was de eerste om het onrecht toe te geven. Eerste minister Nicola Sturgeon verontschuldigde zich in een toespraak en moest zich verdedigen in het Schotse parlement Holyrood. Uiteindelijk zullen er de oorspronkelijke inschattingen van leerkrachten gelden als officiële resultaten, zonder correctie. 

Ook Noord-Ierland en Wales volgden snel. In Engeland werd de druk op onderwijsminister Gavin Williams door betogende studenten, de oppositie en een reeks partijgenoten opgevoerd. Zoals het bij de Brexit-onderhandelingen ook wel eens loopt, werd het stellig uitsluiten van een bocht -  'No U-turn, no change' - na een paar dagen gevolgd door een bocht: ook in Engeland werd het corrigerende algoritme afgevoerd en tellen nu de oorspronkelijke inschattingen.

Het algoritme zorgde voor veel ontsteltenis bij de Britse jeugd. Onderzoek wijst uit dat zo’n 15.000 studenten door het algoritme benadeeld werden en de toegang tot de universiteit van hun keuze misliepen. Aan de prestigieuze universiteiten rolden de meeste tranen. Scholieren die na een slopend applicatieproces een plek in Oxford hadden bemachtigd, werden alsnog geweigerd als een computer van hun A* - de hoogste score - een A had gemaakt. 

Eén instituut, de universiteit van Durham, heeft al een financiële compensatie beloofd aan studenten die de nodige resultaten hebben maar waarvoor dit jaar geen plaats is.

Ondertussen heeft de universiteit van Oxford beslist dat iedereen met de nodige resultaten wordt toegelaten, al zullen sommigen een jaar moeten wachten wegens plaatsgebrek. Ook andere universiteiten hebben beloofd zo veel mogelijk studenten toe te laten. Dat blijkt echter niet evident: voor sommige opleidingen is het maximum aantal studenten door de wet bepaald. Eén instituut, de universiteit van Durham, heeft al een financiële compensatie beloofd aan studenten die de nodige resultaten hebben maar waarvoor dit jaar geen plaats is.