Dit betekent de KU Leuven-kleurencode voor jou

Auditoria met beperkte bezetting: wie niet in de aula zit, volgt online

16 september 2020
Analyse
Dit academiejaar gaan we beurt om beurt naar de aula, zolang de kleurencode niet naar rood omslaat. Practica gaan wel altijd door en mondmaskers zijn overal verplicht.

Er zijn dit jaar vier kleurencodes: groen (bij een vaccin), geel (bij een beperkt risico), oranje (ingrijpende maatregelen zijn nodig) en rood (een lockdown). De code heeft vooral een effect op de bezettingsgraad in aula's. 

Bij geel wordt overal een op twee zitjes vrijgelaten, aangegeven door gele stickertjes. Bij oranje gaan grote auditoria naar een op vijf en middelgrote auditoria (tussen de 60 en 150 plaatsen) bieden nog maar plaats aan 30 studenten. De kleinste aula's kunnen een op twee blijven. 

Code geel blijft ook mild voor groepen tot dertig man, een substantieel deel van de lessen. Practica kunnen altijd doorgaan, ook in code rood. Onder practicum wordt wel enkel een activiteit verstaan waar vaste infrastructuur voor nodig is. Stages gaan ook nog door tot in code rood, tenzij de stageplaats anders beslist.

Tolinto

Wie niet in de les zit, volgt online. De groepsverdeling kan op verschillende manieren gebeuren, zoals beschreven door het KU Leuven Learning Lab. Ofwel verdeelt de docent of de faculteit de aula in groepen die om de beurt mogen komen, ofwel schrijft de student zelf in voor elk lesmoment. Mengvormen zijn ook mogelijk.

'Zo'n 90% van de auditoria is nu voorzien van camera's'

Leen Van Rentergem, ICTS

Zo kunnen studenten vooraf voor zes van de twaalf lesmomenten inschrijven. Als er na een bepaalde datum nog plaatsen open zijn, kunnen studenten zich daar toch nog voor inschrijven. Om een soepele overgang van geel naar oranje mogelijk te maken, kan de docent ook met een tweede lijst werken voor een een-op-vijf-bezetting.

Het in Toledo ingebouwde Tolinto lijkt een vanzelfsprekende inschrijvingstool, maar de universiteit biedt ook de tool 'One Button' aan. Aan de faculteit Geneeskunde is men al Academy Attendance gewend voor de verplichte aanwezigheid bij practica. 'We zullen die software nu ook voor de hoorcolleges gebruiken', aldus decaan Paul Herijgers.

Streaming en weblectures

Deze zomer hebben ICTS en Technische Diensten zich ingespannen om zoveel mogelijk aula's van infrastructuur te voorzien. 'Zo'n 90% van de auditoria is nu voorzien van camera's', vertelt Leen Van Rentergem van ICTS. Die aula's kunnen dus weblectures opnemen, maar ook livestreamen via het nieuwe livestream.kuleuven.be.

Wat als je vlak na een fysieke les online moet zijn, maar geen kot hebt?

Het nadeel van die livestream is dat er nog steeds geen interactie mogelijk is. Dat gaat enkel via 'Skype for Business' of 'Collaborate', waarvoor een veel beperkter aandeel auditoria uitgerust is. Meer uitleg staat in de lokalenmatrix

Rechtsgeleerdheid

Een probleem is dat als elke docent een ander rotatiesysteem kiest, studenten soms in lastige of verwarrende situaties komen. Wat als je vlak na een fysieke les online moet zijn, maar geen kot hebt? En wat doe je met de 'vakkenshoppers', die de eerste weken van het academiejaar verschillende keuzevakken willen uitproberen?

Aan de faculteit Rechtsgeleerdheid hebben ze daar een systeem voor, legt kersvers decaan Wouter Devroe uit. De studenten worden er in tien groepen verdeeld op achternaam. In code geel mogen per dag vijf van die groepen op de campus zijn, in code oranje twee. De rest volgt thuis, naar keuze via livestream of lesopnames: voor alle vakken biedt de faculteit beide opties aan. De weblectures moeten bovendien online blijven tot het einde van het academiejaar, een kleine revolutie in de weblecture-schuwe faculteit.

Doordat de dagen geschrankt zijn, volg je elke week op andere dagen fysiek les zodat je er zoveel mogelijk kan volgen. 'Op deze manier creëren we duidelijkheid voor pendelstudenten, en kan het "vakshoppen" geen kwaad', beaamt Devroe. Na de eerste drie weken – de ISP-deadline –  komt er een evaluatie van dat systeem, met mogelijk registratie om lege plekken in de aula op te vullen. 

Riooltesten

Het staat nog niet vast in welke kleurencode we maandag starten. (Update woensdag 15u27: de KU Leuven start grotendeels in code geel.) De code wordt bepaald per gemeente en is van toepassing op alle onderwijsniveaus: als wij in geel zitten, dan geldt dat voor de kleuterscholen, lagere scholen en middelbare scholen ook. De gevolgen per onderwijsniveau zijn wel anders; bij code rood blijven kleuterscholen bijvoorbeeld wel open.

De kleurencode wordt bepaald door de wetenschappelijke instelling Sciensano, in samenspraak met de gemeente. Ze baseren zich daarvoor op de officiële besmettingscijfers, vertelt Jef Arnout, oud-groepsbeheerder Biomedische Wetenschappen.

Aan de universiteit van Luik komt er een wekelijkse vrijwillige speekseltest

Die officiële cijfers worden aangevuld met riooltesten, een proefproject dat in Leuven loopt sinds 1 augustus. De universiteit neemt twee keer per week stalen op vijf verschillende plaatsen, waaronder Sint-Maartensdal en Gasthuisberg. 'Het is niet zeker of dit een early warning-systeem is of niet, maar de resultaten helpen wel bij de interpretatie van de officiële cijfers', zegt Arnout.

Zestal dagen op voorhand

Aan de universiteit van Luik komt er een wekelijkse vrijwillige speekseltest bij studenten en docenten. 'Daar hebben we ook over nagedacht, maar dat gaat de KU Leuven niet doen', stelt Arnout. 

Bij een studentenpopulatie van 50.000 is dat onwerkbaar, zegt hij, tenzij je werkt met pools van speekseltesten (verschillende stalen samenvoegen om een uitspraak te maken over de groep, red.). Maar die methode is onvoldoende gevalideerd. Bovendien kunnen studenten een vals gevoel van veiligheid krijgen én zouden de KU Leuven-testen de beschikbare capaciteit voor de rest van de samenleving verminderen.

'Het is niet op de skipiste dat mensen het virus hebben opgelopen, maar op de après-ski'

Jef Arnout, oud-groepsbeheerder Biomedische Wetenschappen

Met de bestaande middelen kunnen we volgens Arnout trouwens al een zestal dagen op voorhand weten in welke richting – geel, oranje of rood – we uitgaan.

1 op 5 te streng?

In geval van code oranje is maar een op de vijf zitjes in de grote auditoria beschikbaar, terwijl het mondmasker net als altijd aan blijft. Is dat niet wat extreem? 'Dat is een terechte opmerking', antwoordt Arnout. 'Maar je moet ook de crowding aan de ingang meerekenen. Je wilt niet dat studenten ophopen in de foyer en de toiletten.'

Volgens decaan Herijgers van Geneeskunde gaat het hier ook om kansrekening: 'Als het virus dermate circuleert dat we in oranje zitten, moet je de kans op besmetting feller inperken.'

Besmettingen op de après-ski

De universiteit heeft het meeste schrik voor besmettingen buiten de gecontroleerde lesomgeving. Of zoals Jef Arnout het stelt: 'Het is niet op de skipiste dat mensen het virus hebben opgelopen, maar op de après-ski.' In het buitenland liep het al heel vaak mis.

'Ik kan u op een blaadje geven dat wij – sneller dan een minister van Onderwijs – naar code oranje schakelen'

Luc Sels, rector KU Leuven

Daarvoor heeft KU Leuven samen met studentenkoepel LOKO en de Stad Leuven een kader opgesteld. Er staan richtlijnen in voor evenementen in de openbare ruimte of op universiteitsgrond, maar de achilleshiel blijft wat er gebeurt op privé-kotfeestjes. De politie staat in voor de handhaving van de federale regels, maar vooral de verantwoordelijkheidszin van studenten is nodig.

Wij hebben de plicht om onze ouders en grootouders te beschermen, stelt Arnout. 'De kans op overlijden ligt bij hen rond de 30%. Als je het virus hebt is de kans groot dat je het doorgeeft.' 

Stekjes

Bovendien kunnen pendelende kotstudenten uit Leuven heel Vlaanderen in gevaar brengen. Arnout: 'Zij zijn potentieel de stekjes waarmee het vat wordt aangestoken.' Dat is ook waarom Luc Sels in De Tijd zegt dat hij zich geruster voelt bij het kotleven dan bij het pendelen: 'We roepen op daar toch een weekend te laten overgaan en het aantal pendelbewegingen te verminderen.'

Bovendien kondigde Luc Sels aan dat de KU Leuven net als in maart voorzichtiger dan anderen zal zijn: 'Ik kan u op een blaadje geven dat wij – sneller dan een minister van Onderwijs – naar code oranje schakelen als dat nodig blijkt.'