Dossier online naakt (deel 1): de gevolgen van wraakporno

"Iedereen heeft me naakt gezien"

21 maart 2016
Artikel
Naaktfoto's van jezelf zijn iets erg intiems, maar dankzij sociale media kunnen ze in verkeerde handen vallen. Het overkwam Nele en Sofie. “Ik ben bang dat die foto’s weer opduiken.”

De verhalen van Nele (20) en Sofie (24)* zijn erg verschillend. Van hen allebei werden naaktfoto's gemaakt die hen blijven achtervolgen. De zogenaamde wraakporno heeft verstrekkende gevolgen voor hun levens.

Nele was 16 toen ze een relatie begon met een man van 21. Al snel begon haar vriend K. foto’s en filmpjes te maken terwijl ze seks hadden. “Met vorige partners had ik dat ook al gedaan, omdat ik hen vertrouwde. Bij K. had ik het gevoel dat ik eigenlijk geen keuze had.”

Na een tijd wou Nele weg uit de relatie met K. Ze vroeg hem ook een paar keer om te stoppen met foto’s van haar te maken. “Telkens ik van hem weg wilde, praatte hij echter op me in. Hij manipuleerde me en chanteerde me emotioneel.”

Toen de maat vol was voor Nele, maakte ze definitief een einde aan de relatie. Daarop begon K. haar te chanteren met de naaktbeelden.

"Hij eiste dat ik elke dag een naaktfoto van mezelf maakte"

Nele - student

“Hij zei dat hij ze naar mijn moeder zou sturen en op het internet zetten. Met mijn contactgegevens erbij.” Nele was doodsbang. Vanaf toen moest Nele K. gehoorzamen in al zijn grillen. “Hij eiste dat ik elke dag een naaktfoto van mezelf maakte, met de datum op mezelf geschreven. Hij beval me om bepaalde filmpjes van mezelf te maken.” Als ze dat niet deed, zou hij de foto’s verspreiden.

Nele zag geen andere mogelijkheid dan te doen wat hij vroeg. “Ik dacht: liever misbruikt worden door één persoon dan door verschillende mensen. K. zei ook dat hij me zou vermoorden als ik naar de politie ging.” Toen ze voor zichzelf geen uitweg meer zag, raapte ze toch de moed bij elkaar om haar moeder over de situatie in te lichten. Die ging met haar naar de politie.

Psychiater

Sofie (24) was student in Gent. Eén zatte avond drie jaar geleden blijft haar achtervolgen.“Ik ging uit met een vriendin en er was veel gratis drank. Toen ik de volgende dag wakker werd, wist ik niet meer wat er gebeurd was.”

Er wachtte haar een vreselijke ontdekking. “Twee medestudenten hebben mij toen ingelicht. Ik was met iemand in een wc-hokje beland en daar zijn foto’s van genomen. Ik wist niet wat ik hoorde, ik was er kapot van.”

"Ik haatte mezelf en iedereen rondom mij"

Sofie - student

In een mum van tijd werden de bewuste foto’s verspreid. “Na een week had iedereen ze gezien,” vertelt Sofie. De gevolgen waren desastreus. Overal waar ze kwam, staarden mensen haar aan en maakten ze opmerkingen achter haar rug: “Hé, dat is die die seks heeft gehad op de wc”. “Ik haatte mezelf en iedereen rondom mij,” zegt ze.

Sofie raakte zo al snel verstrikt in eenzaamheid en verdriet. Na meer dan een jaar zocht ze professionele hulp bij een studentenpsycholoog. “Pas in de zevende sessie durfde ik over het voorval te praten. Maar dat heeft niet echt geholpen. Na een tijd stuurden mijn ouders me naar een psychiater, omdat ze merkten dat het echt niet meer ging. Maar ook die heeft me niet kunnen helpen.”

Politie

Sofie heeft nooit aangifte gedaan bij de politie, Nele deed dat wel. De politie was eerst niet erg behulpzaam, vindt ze. “De agent leek me niet helemaal te geloven. Hij suggereerde ook dat het mijn schuld was.”

Nele nam geen vrede met die behandeling en ging later terug. “Gelukkig nam die tweede agent de situatie wel serieus.” Er is uiteindelijk een rechtszaak tegen K. gekomen, waarin hij veroordeeld werd tot een werkstraf, een boete en een schadevergoeding.

Sofie heeft overwogen om naar de politie te gaan, maar besliste uiteindelijk om toch geen aangifte te doen. “De vrees dat mijn ouders het daardoor te weten zouden komen, was te groot. Ze weten nog altijd van niets.”

"Blijf er niet mee zitten, ga meteen naar een psycholoog"

Sofie - student

De persoon die de foto’s van Sofie had genomen, heeft dus nooit verantwoording moeten afleggen voor zijn daden. Met dat gevoel van onrechtvaardigheid heeft ze het heel moeilijk. “Ik kan het nog steeds niet vatten dat hij daar zomaar ongestraft is mee weggekomen. Volgens mij heeft hij nooit beseft dat hij iets verkeerds heeft gedaan.”

Voor Nele heeft de veroordeling geholpen bij de verwerking. “Na het proces kon ik alles beter een plaats geven. Bovendien heeft K. nu een strafblad, waardoor hij hopelijk niet meer zo gauw een tweede slachtoffer kan maken.”

Maar ondanks die veroordeling is Nele vier jaar na de feiten nog altijd niet volledig gerust. “K. heeft die foto’s ook aan andere mensen doorgegeven, dus die beelden kunnen nog bestaan. Ik ben vaak bang dat die foto’s plots toch ergens zullen opduiken. Ik kan nooit zeker zijn.”

Hetzelfde geldt voor Sofie, die er nog steeds mee geconfronteerd wordt. “Jaren later vragen nieuwe vrienden in een andere stad me of het waar is wat ze hebben gehoord.” Iedereen beleeft wel eens een zatte avond waar hij achteraf spijt van heeft, maar die van Sofie blijft haar achtervolgen. “Het feit dat er foto’s van bestaan, maakt het gewoon zoveel erger.”

Voor mensen die iets gelijkaardigs meemaken, heeft ze een duidelijke raad: “Blijf er niet mee zitten en ga meteen naar een psycholoog of een psychiater. Ik heb dat zelf te laat gedaan.”

Ook haar boodschap aan wie zulke foto’s krijgt toegestuurd is helder: “Stuur zulke dingen niet door! En praat er zelfs niet over. Het feit dat heel het verhaal de ronde deed en dat zelfs mijn zogenaamde vrienden erover roddelden, maakte het nog veel moeilijker.”

*Sofie en Nele zijn gefingeerde namen.

Na de paasvakantie lees je in Veto getuigenissen over sexting en tips om het veilig te doen.

Een fragment uit het dagboek van Sofie

Ik ben boos, écht boos. Woedend zelfs. Ik zou met deuren willen smijten, vazen stukgooien, mensen slaan. Echt hard slaan, recht op hun gezicht. Pijn doen.
Ik word bang van mijn eigen woede.
Bang dat ik voor altijd kwaad zal zijn.
Ik wil niet kwaad zijn.
Ik wil het wel, maar ik wil er geen reden voor hebben. En die heb ik wel en dat is jammer.
Maar doordat die reden er is, moet ik ook wel kwaad zijn, want mensen moeten het weten.
Weten wat niet aanvaardbaar is en dat het niet aanvaardbaar is. En waarom.
Ze zullen dat niet weten als ik niet kwaad ben.
Ik zie mijn woede als een soort les.
Mijn woede heeft opvoedkundige waarde.
Mijn woede is pedagogisch verantwoord.
Althans dat denk ik toch, hoop ik toch, maak ik mezelf wijs.

Chatgesprek tussen Nele en K.

K: omdat je besloten hebt om zo’n bitch te zijn vond ik dat we een spelletje moeten spelen. als je dit negeert zie ik dat als jij die verliest en dan zal ik iets doen dat jij niet leuk vindt. laat me weten wat je denkt.

Nele: wat dan?

K: simpel: als je niet exact doet wat ik vraag, dan ga ik tegen je moeder zeggen wat voor een slet je bent en dan ga ik je naaktfoto’s / video’s verspreiden samen met je contactinformatie en adres

Nele: wtf... wat wil je dan dat ik doe?

K: wat ik maar wil en waar ik zin in heb.

Het tweede deel in dit dossier, over de juridische kant van wraakporno, lees je hier.