'Het is dringend tijd om het beroep van verpleegkundige weer te laten blinken'

Studenten Odiseehogeschool kaarten problematiek rond stages aan

01 april 2020
Opinie
Silke De Baerdemaeker is tweedejaarsstudent verpleegkunde aan de Odisee Hogeschool. Ze schreef deze open brief in samenwerking met enkele medestudenten.

Geachte minister van Volksgezondheid

Ik adresseer u deze open brief omdat na een zware stageperiode er iets van ons hart moet. In tijden van quarantaine vonden wij het ook een geschikt moment deze brief naar u te richten.

Het is duidelijk dat in deze tijden van crisis door het COVID-19 virus, de gezondheidssector meer dan ooit onmisbaar is. Toch zijn er zware tekorten, niet alleen in personeel maar ook in de middelen waarmee de sector het moet doen.

Met het aantal verpleegkundestudenten dat dit jaar en komende jaren zullen afstuderen zal het tekort zeker en vast niet opgevuld kunnen worden. Vorig jaar zijn er ook geen nieuwe bachelor verpleegkundigen afgestudeerd doordat de opleiding veranderd is naar 4 jaar in plaats van 3 jaar. Hierdoor zijn de tekorten nog groter geworden. Wij beseffen maar al te goed dat u er niet aan kan doen dat Europa ons oplegt om meer uren stage te doen, maar u kan er wel iets aan doen dit laatste jaar aantrekkelijker te maken. 

Sinds de invoering van deze 4-jarige bachelor ziet men ook elk jaar een duidelijke daling in het aantal inschrijvingen. In 2018 waren er slechts 6690 inschrijvingen over heel Vlaanderen. Het cijfer van de inschrijvingen is niet meer zo laag geweest sinds 2009. Terwijl in 2015 deze curve op het hoogste punt op 9042 inschrijvingen stond.

'Van het aantal inschrijvingen die plaatsvinden in het eerste jaar blijft er slechts een klein percentage over dat uiteindelijk afstudeert'

Studenten verpleegkunde worden geacht 2300 uur stage te lopen gedurende hun opleiding. Hoe deze uren verdeeld worden over de opleiding hangt af van school tot school, wij spreken nu uit ervaring met de Odisee hogeschool. Ik wil ook even verduidelijken dat dit geen klacht is naar onze school. Onze docenten doen hun uiterste best om deze opleiding zo aantrekkelijk mogelijk te houden ondanks de regels die hen opgelegd worden.

Wat onze opleiding nu zo zwaar maakt, is dat wij stage moeten doen maar toch nog verwacht worden onze theoretische kennis constant bij te schaven en onze taken en opdrachten na de stage-uren goed bij te houden. In ons derde jaar doen wij ongeveer 630 uren stage en moeten wij hiernaast nog een literatuurstudie doen, beter gekend als de bachelorproef. Tijdens ons vierde jaar worden we verwacht ongeveer 820 uren stage te lopen. Hiernaast wordt van de student nog verwacht een praktijkonderzoek te doen in kader van de literatuurstudie van het derde jaar en meerdere opdrachten te maken buiten de stage.

Het droombeeld van een stage is dat er voor elke student een mentor (expert-verpleegkundige) aanwezig is. In de praktijk is dit vaak niet het geval. Door de tekorten worden de studenten vaak bij verschillende verpleegkundigen geplaatst en krijgen zij niet steeds de begeleiding die nodig is zodat de student echt kan bijleren. Op verschillende stageplaatsen gebeurt het ook dat het tekort zo schrijnend is dat de studenten gezien worden als volwaardig personeelslid en dus meteen verwacht wordt van de student om mee te lopen aan het tempo van de stageplaats. Dit zorgt alleen maar voor extra stress en werkdruk. Vele studenten worden hierdoor vaak al ontmoedigd en stoppen vroegtijdig met hun opleiding. Van het aantal inschrijvingen die plaatsvinden in het eerste jaar blijft er slechts een klein percentage over dat uiteindelijk afstudeert.

Het is een feit dat je voor het beroep van verpleegkundige een hart moet hebben. Voor het geld moet je het zeker niet doen, maar toch zou ik graag eens de financiële cijfers op een rij zetten. Toen men voor het eerst over een vierde jaar sprak, werd er gezegd dat men een financiële tegemoetkoming zou geven aan de studenten in hun vierde jaar. Dit omdat zij tenslotte twee periodes van ongeveer 400 uur moeten meelopen op een dienst als volwaardig verpleegkundige. 

'Wij worden verwacht om op onze stage te geraken, wat daarvan de kost is vraagt niemand'

Als men 820 uur maal €13 netto per uur rekent komt men al gauw op €10 660. Dit is een gemiddelde en hierbij zijn nog geen premies voor weekendwerk, avondwerk of nachtwerk bijgeteld. Uiteindelijk heeft men besloten dat dit niet mogelijk is. Dus dit bedrag lopen de studenten al zeker mis. 

Wat hier nog eens bijkomt is dat studeren helemaal niet gratis is. Het inschrijvingsgeld bedraagt €938,80 per jaar. Wij worden ook steeds verwacht om op onze stage te geraken maar wat de kost is voor het transport daar vraagt niemand achter. De ene periode moeten wij met de trein naar onze stageplaats, de andere met de bus en soms zelfs met beide.

In de eerste drie opleidingsfases klinkt dit nog acceptabel omdat men dan nog effectief lessen krijgt, ondanks dit in het derde jaar ook al heel zwaar vermindert. Zij hebben namelijk ook al een dikke 600 uren stage. Toch moet u mij eens de logica uitleggen achter het feit dat een student in zijn vierde jaar een kleine €950 euro plus eventuele kosten van boeken moet betalen om meer dan 800 uren stage te lopen. Een stage die eigenlijk al meer lijkt op meewerken in een team als volwaardig lid dan meelopen als student.

In deze periode is het meer en meer duidelijk dat wij als studenten verpleegkunde echt nodig zijn. Om de tekorten op te vullen vragen ziekenhuizen meer en meer naar vierdejaars studenten verpleegkunde om te komen helpen tijdens de vakanties. Er is geen duidelijkheid of dit als stage-uren kan meetellen en/of er een compensatie voorzien wordt.

Verpleegkundige zijn is een van de mooiste beroepen die iemand kan beoefenen. Dit hebben wij al meerdere malen ondervonden tijdens onze stages. Toch wordt het zo onaantrekkelijk uitgebeeld dankzij de slechte keuzes van onze regering en de besparingen die gedaan worden. Het is dringend tijd om uw beleid aan te passen en om het beroep als verpleegkundige weer te laten blinken zoals het ooit deed. Dit start met de opleiding ten eerste eens grondig te herzien.

Met vriendelijke groet

Verschillende verontwaardigde studenten van meerdere opleidingsfases in de Odisee Hogeschool.

Gerelateerde Artikels