Lezersbrief: Slaagkansen verhogen doe je niet door studenten te straffen

'Sels' mijlpaalregel treft onvermijdelijk armere mensen'

02 maart 2020
Opinie
Auteur(s): Sander Claessens
Vanaf 2021 is het gedaan met langer dan twee jaar doen over eerstejaarsvakken aan de KU Leuven. Het resultaat zal zijn: minder studenten, meer selectie en elitarisering. Dat betoogt Sander van Comac.

Rector Luc Sels maakt zich zorgen. Steeds minder studenten slagen op al hun vakken in het eerste jaar en almaar meer studenten doen langer dan drie jaar over hun bachelor. Studiemotivatie is een reëel probleem en we moeten een verhoging van de slaagkansen bewerkstelligen. Maar dat moeten we niet doen door strengere criteria op te leggen die ervoor zorgen dat meer studenten zullen afhaken.

Studieslaagkansen hangen samen met sociale ongelijkheid. Die ongelijkheid begint al bij de kleuterklas en loopt door tot in het middelbaar. In Vlaanderen begint slechts 6 op de 100 kinderen van arbeiders aan een universitaire opleiding tegenover 38 op de 100 kinderen van kaderleden [1]. Studenten uit de lagere klassen hebben het nu eenmaal moeilijker om te slagen. Vaak combineren ze school met werken om hun studies te betalen en hebben ze van thuis uit nooit de omkadering gehad die rijkere kinderen wel hebben gekregen. Deze beslissing treft dus onvermijdelijk armere mensen en versterkt de sociale ongelijkheid.

In Denemarken geeft de intensieve begeleiding kansarme studenten de extra kansen die ze nodig hebben

Daarnaast toont sociaal-psychologisch onderzoek aan hoe extrinsieke motivatie de intrinsieke motivatie van mensen onderdrukt [2]. Wie vooral gemotiveerd is door externe factoren in plaats van uit zichzelf iets te willen doen, zal minder succesvol zijn. Door studenten die moeite hebben met hun draai te vinden in hun richting harder te straffen, los je het brede probleem van gedemotiveerde studenten niet op.

Helemaal anders doen ze dat bijvoorbeeld in Denemarken. Net zoals het land meer investeert in hoger onderwijs dan België [3], is het slaagpercentage er ook hoger. Bijna 60% van de mensen die aan hoger onderwijs begint studeert er af, dit ten opzichte van 42,8% hier [4]. Deense studenten krijgen lessen in klasgroepen en er worden discussies en groepswerken georganiseerd. Nadat je wordt beoordeeld of je erdoor bent of niet, komen er feedbacksessies om je tips te geven om volgende keer wel te slagen. Door de intensieve begeleiding en betrokkenheid verhoogt het de motivatie van mensen om zich in te zetten en geeft het kansarme studenten de extra kansen die ze nodig hebben om te slagen.

Hoger onderwijs dient om mensen zich te laten ontplooien en kritische burgers op te leiden

Sels' voorstellen komen niet uit het niets. VOKA, de belangenverdediger van de Vlaamse bedrijven, publiceerde eerder al een memorandum over het hoger onderwijs. Daarin zei het dat er 'nog efficiëntiewinsten geboekt worden door bijvoorbeeld beter samen te werken, studenten sneller te oriënteren en meer te rationaliseren' [5]. Dat kost nu eenmaal minder geld en zorgt voor productieve arbeidskrachten om de omzet van de bedrijven te vergroten. Onderwijs op maat van een arbeidsmarkt waar alleen de meest winstgevende werkers mogen doorstromen.

Een andere visie op hoger onderwijs vraagt natuurlijk investeringen. In zijn interview op Radio 1 zei rector Sels dat falende studenten 'de maatschappij veel geld kosten'. Wat nog meer geld kost, is pakweg het feit dat Belgische bedrijven vorig jaar 172 miljard euro naar belastingparadijzen sluisden, zoals gisteren bekend werd gemaakt. Bovendien kan je je de vraag stellen of hoger onderwijs niet om meer gaat dan economische kosten en baten. Hoger onderwijs moet dienen om mensen zich te laten ontplooien en kritische burgers op te leiden. Want uiteindelijk draait het daarom: een maatschappij waarin de mensen centraal staan en het hoger onderwijs democratisch en toegankelijk is voor iedereen. 

Sander Claessens is voorzitter van Comac Leuven, de studentenbeweging van de PVDA. De opinie bevat de mening van de auteur. Wenst u op deze mening te reageren, stuur uw lezersbrief dan naar veto@veto.be.

Gerelateerde Artikels

Geen gerelateerde artikels gevonden.