Lezersbrief: 'Studenten moeten kunnen kiezen wanneer ze het herexamen maken'

Een pleidooi voor formatieve evaluaties

20 mei 2020
Opinie
Auteur(s): Arthur Desimpelaere
Door de lockdown en de blok zouden studenten tot zes maanden in isolatie kunnen zitten. 'Geef de zomer aan de studenten', vindt lezer Arthur Desimpelaere.

Universiteiten en hogescholen krijgen het zwaar te verduren. Bijna even zwaar is de discussie over de examens. Opiniestukken hebben afgelopen twee weken de sociale media overspoeld. Studenten, ouders, professoren en politici schreeuwen om ter luidst, iedereen wilt zeggen hoe zij erover denken. De examens beginnen. Hoe lang gaan we nog blijven roepen? Is het geen tijd om ons te vereinbaren?

Eerlijkheid

De discussie gaat over eerlijkheid. Voorstanders van formatieve evaluaties willen dat elke student gelijke kansen krijgt, dat niemand als gevolg van de coronacrisis leerstof misloopt, een jaar moet herdoen of stopt met studeren. De digitalisering van de leerstof treft studenten die het al moeilijk hadden het zwaarst. Het vergroot de sociale verdeeldheid in het onderwijs en dat is oneerlijk.

Tegenstanders van formatieve evaluaties willen ook dat elke student gelijke kansen krijgt. Ze willen dat niemand profiteert van een 'gratis 10/20'. Als die er zou komen, zouden sommige studenten namelijk de boeken dichtslaan. Formatief evalueren laat toe dat profiteurs een diploma krijgen en tegenover studenten die wél studeren is dat oneerlijk.

Slechts zes weken hebben studenten hun vrijheid effectief kunnen genieten, in februari en maart

Voor- en tegenstanders van formatieve evaluaties willen dus hetzelfde: eerlijkheid in het hoger onderwijs. Hier kunnen we mee werken. Een overeenkomst tussen deze twee kampen vinden over hoe de (her)examens tijdens de coronacrisis eerlijk kunnen verlopen, kan een grote eerste stap zijn om het onderwijs in het algemeen te tillen tot het hoogste niveau.

Zorgen

Studenten sluiten zichzelf twee keer per jaar op: in de periode mei-juni, en in de periode december-januari. Dit doen ze natuurlijk om zich voor te bereiden op de examens. Dit schooljaar zijn die twee periodes er bijna één geworden. Slechts zes weken hebben studenten hun vrijheid effectief kunnen genieten, in februari en maart. Nog tot na de examens, dus eind juni, zullen ze in quarantaine moeten blijven. Dat zijn bijna zes maanden, van de afgelopen zeven. Dat baart me zorgen om twee redenen.

Ten eerste hebben in die periode veel studenten niet kunnen werken. De helft van de jongeren heeft vandaag geldproblemen. 41% van de studenten verloor hun job. Veel van hen kunnen zich niet tot hun ouders keren voor financiële steun, want die kampen zelf vaak ook met financiële problemen.

Studeren is duur, de gemiddelde kost van een jaar studeren is €13.000. Als financieel kwetsbare jongeren zich in september opnieuw willen kunnen inschrijven, moeten ze deze zomer nog veel geld verdienen. Hopelijk zullen studentenjobs dan al terug beschikbaar zijn. Maar als die studenten herexamens hebben, valt veel tijd om te werken weg. Ze moeten dan kiezen: studeren voor de herexamens en niet werken, om hopelijk net genoeg geld te hebben om nog een jaar te studeren, of werken en geen herexamens maken, studiepunten verliezen en vakken meenemen naar volgend jaar.

De problemen die studenten door eenzaamheid oplopen, zullen zich in de aanloop naar het volgende academiejaar alleen maar opstapelen

Ten tweede lijden we allemaal mentaal onder de quarantaine. Niet iedereen geeft dat toe, maar ook niet iedereen is even sterk. Bijna dertig procent van de jongeren voelt zich depressief, drie vierde van de studenten ervaart een zwaardere tot veel zwaardere werkdruk. Massablokken werden afgelast en het fysieke contact met de campus en de medestudenten is verdwenen. Studenten verliezen zo -onder een zwaardere werkdruk- de grootste stimulatiebronnen om te studeren en voelen zich eenzaam. Al deze problemen hebben een negatief effect op de slaagkansen. Dat is niemands fout, maar dat betekent niet dat we er niets aan kunnen doen.

Net zoals studenten met financiële zullen ook studenten met mentale problemen herexamens moeten maken. Dat wil zeggen: de studeerkamer in, net wanneer de maatregelen versoepelen. Dus opnieuw in afzondering zijn. De problemen die de studenten in de eerste plaats door eenzaamheid opliepen, zullen zich op deze manier in de aanloop naar het volgende academiejaar alleen maar opstapelen.

Genezen

Er is een alternatief: geef de zomer aan de studenten. Laat wie het nodig heeft recupereren. Studenten die buizen, moeten kunnen kiezen wanneer ze het herexamen maken: in augustus, januari of juni. Studenten die een herexamen moeten afleggen, en in de zomer zowel financieel als mentaal nog steeds een buffer hebben kunnen dat dus gewoon in augustus doen. 

Studenten en proffen kunnen de zomer gebruiken om te recupereren en om te genieten van de versoepelingen van de coronamaatregelen

Studenten die geen overschot meer hebben kunnen ervoor kiezen hun herexamen uit te stellen, net zoals een vak dat wordt meegenomen. Zij kunnen de zomer dan gebruiken om terug gezond te worden, om te werken, om eindelijk buiten te komen, zonder zich over hun studiekrediet zorgen te hoeven maken.

Professoren krijgen zo geen extra, maar net minder werk tijdens de zonnigste maanden. De kwaliteit van de leerstof blijft dezelfde. Studenten en proffen kunnen de zomer gebruiken om te recupereren en om te genieten van de versoepelingen van de coronamaatregelen. Sociale verdeeldheid in het hoger onderwijs wordt zo veel mogelijk tegengegaan en van profiteurs is geen sprake. 

Ik hoop dat iedereen zich hierin kan vinden, dat politieke grenzen overschreden worden en dat er eindelijk iets gedaan wordt voor het welzijn van de studenten. Meer nog hoop ik dat dit een eerste stap op de lange weg kan zijn richting een onderwijs dat werkelijk van het hoogste niveau is.

Zin om te reageren of zelf een opiniestuk in te dienen? Stuur een tekst naar redactie@veto.be!