'Pick-Up/Kanker': Stan in Leuven

Zwanger of kanker?

Toneelgezelschap Stan toert deze maanden door Vlaanderen met haar nieuwe voorstelling 'Pick-Up/Kanker'. Deze week doet het gezelschap Stuc in Leuven aan. Maria en Jozef hebben het in 'Kanker' onder meer over zwangerschap en een gebrek aan kontakt, niet bepaald een doordeweekse konversatie, gebracht door allesbehalve alledaagse personages. Auteur Gerardjan Rijnders liet zich weer 'ns goed gaan.

Stan staat bekend als een jonge en weinig pretentieuze groep die in zijn voorstellingen vaak erg tekst- maar vooral taalgericht werkt. De bijzonder sterke akteerprestatie van Sara De Roo, de levendige dialogen en de sarkastische, soms zelfs sinische humor in 'Pick-Up/Kanker' maken ook van deze voorstelling weer een spetterend woordfestijn à la Stan.

Vervolg

'Pick-Up', het eerste deel van de voorstelling, was tijdens het vorige teaterseizoen reeds te zien in een bewerking van Stan, met Sara De Roo en Guy Dermul. De tekst van Gerardjan Rijnders maakt deel uit van de bekroonde trilogie 'Silicone', 'Pick-Up' en 'Tulpen Vulpen' (1986). Rijnders is vooral bekend als artistiek leider en regisseur van Toneelgroep Amsterdam. Daarnaast is hij blijkbaar ook een begenadigd teaterauteur. Op verzoek van de akteurs van 'Pick-Up' zelf, schreef Rijnders een vervolg op zijn tekst getiteld 'Kanker'. Stan koppelde de voorstelling van 'Pick-Up' aan dit vervolg: 'Pick-Up/Kanker' dus.

Stroef

In het eerste deel van de voorstelling ontspint er zich tussen twee minnaars, Jozef en Maria, een gesprek, hoewel je hier maar moeilijk van een echte dialoog kan spreken. Op een geestige en verfijnde manier wisselen vaak herkenbare konflikten en verzoeningen, momenten van aantrekking en afstoting, elkaar voortdurend af. Zo ontstaat een wervelend taalspel vol dubbelzinnigheden, versprekingen en taalgrapjes. Misverstanden zijn dan ook niet van de lucht en al snel wordt duidelijk dat er in de liefdesrelatie van de twee personages heel wat stroef zit. Jozef zoekt naar orde en struktuur in hun relatie, in hun gesprek. Maria daarentegen klampt zich vast aan een geur, een droom, een herinnering. Beiden benaderen de dingen vanuit een andere hoek, zodat gemeenschappelijke gevoelens en herinneringen opeens heel verschillend lijken. Bovendien heeft Maria kanker, of is dat niet zo? In ieder geval bemoeilijkt die faktor de kommunikatie eens te meer.

Niets

Een elegante decorwisseling zorgt voor een vlotte overgang naar het tweede deel van de voorstelling en illustreert ook visueel het uitzichtloze in de situatie van Jozef en Maria. De knusse sofa van eerst vormt nu een barrière tussen de geliefden. Zo wordt de afstand tussen de spelers zowel letterlijk (in de ruimte) als figuurlijk (in de taal) uitgebeeld. De ziekte, misschien een metafoor voor het gebrekkige kontakt tussen man en vrouw, is nu voelbaar aanwezig en maakt elk gesprek onmogelijk. De kanker wordt verhullend 'het gezwel, 'het' of zelfs 'de zwangerschap' genoemd. De konversatie tussen de geliefden is onherstelbaar verbroken. Terwijl de voorstelling aanvankelijk in een sneltreinvaart voorbijflitst, stokt het tempo in het tweede deel. De voorstelling eindigt met het woord 'niets', en dat is inderdaad wat er van de ziekte kanker overblijft.

Eenvoud

Rijnders maakt voor zijn dialogen gebruik van een alledaagse spreektaal die voor Belgen af en toe wat 'Hollands' overkomt, en dat heeft soms een vervreemdend effekt. In plaats van verheven volzinnen horen we aarzelende flarden van gedachten, stuntelig geformuleerde emoties, een enkel veel- of nietszeggend woord of een pijnlijke stilte. Ook in het decor, de kostuums en de manier van akteren ontbreekt elke gekunsteldheid. De stijlvolle eenvoud maakt de voorstelling des te krachtiger.
Wanne Van Hemelrijck
'Pick-Up/Kanker' van Tg Stan is te zien op dinsdag 22 en woensdag 23 oktober om 20.30 u. in het Stuc. Kaarten kosten 200/300 frank. De voorstelling van dinsdag is uitverkocht, maar woensdag is er misschien nog plaats. Snel zijn is dus de boodschap.


Inhoud