VLD-senator Paul De Grauwe te gast bij het LVSV

Een economie tussen discipline en flexibiliteit

Het semester is al enkele weken afgetrapt, en ook de blauwe maandagen doen weer hun intrede. Vorige week had het LVSV senator Paul De Grauwe te gast.

VLD-senator, professor 'Internationale Economie' aan de KUL, bijna ondervoorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), kandidaat-lid voor het directiecomité van de ECB. Van zo iemand valt te verwachten dat hij iets te vertellen heeft. En dat bleek het geval. Met de door Jaak Gabriëls (VLD) tot 'professor Zonnebloem' gedoopte De Grauwe leverde het LVSV inhoud, en een echte liberaal. De Grauwes uiteenzettingen en ook de vragen van de toehoorders waren vrij economisch en specifiek maar daardoor van een hoog niveau.
    Hij gaf een zicht op de problemen van de Amerikaanse en Europese slabakkende economie en de rol van de Greenspan (Amerikaanse centrale Bank) en Duisenberg Europese Centrale Bank. De Grauwe merkte ook op dat de Amerikaanse situatie erger is dan de Europese omdat de Amerikanen veel meer geloofden en investeerden in de zeepbel die de 'nieuwe economie' van de ICT bleek te zijn. Daardoor verkeren veel bedrijven en particulieren in een schuldensituatie. Europa lijkt - gelukkig - 'slechts' met een tijdelijke periode van lage conjunctuur te maken te hebben. Algemeen merkte hij op dat economisch pessimisme self fulfilling is: als er geen vertrouwen is bij consumenten om uit te geven of bij bedrijven om te investeren zal de economie louter daarom al slabakken. Dat is nu aan de hand, mede door de kwestie-Irak.

Gedupeerde

    Ook de Belgische politiek bleef niet onbesproken. Opvallend was dat De Grauwe toegaf dat "het Zilverfonds een vorm van window-dressing is, het stelt niks voor in vergelijking met een versnelde schuldafbouw. Maar goed, politiek moet je ook verkopen en het fonds is voor niemand nadelig of verlieslatend." Buitenlandse bedrijven geld toestoppen om hen in België te houden vond hij zinloos: "Ford Genk gaat verdwijnen, let's face it". Beter is het daarom een offensieve houding aan te nemen en hoogtechnologische bedrijven die hier wel een toekomst hebben, bijvoorbeeld spin-offs van de K.U.Leuven, te steunen. Dat is echter geen populaire beslissing, en politici brengen niet graag slecht nieuws, "dat merk je wel aan onze eerste minister" lachte hij. De winnaars van nieuwe sectoren komen niet op straat, terwijl verliezers van gedupeerde bedrijven dat wel doen. Die verliezers, zoals bij Renault-Vilvoorde vinden meestal echter vrij snel een nieuwe job, zo beklemtoonde de Grauwe. Over het beleid van paarsgroen en het project van de actieve welvaartsstaat sprak hij genuanceerd positief.
    De Grauwe gaf ook heel wat kritiek op het Europese stabiliteitspact, dat inflatie moet tegengaan. Deze maatregel, gericht op landen als Griekenland, Italië, België - landen met een hoge schuldratio - houdt immers andere landen onder de knoet en bevordert de economie dan ook niet. "Europa laat zich leiden door de zondaars" meende De Grauwe. Het stabiliteitspact is dan ook niet gebaseerd op een klare economische analyse. Zowel op Europees als op Belgisch niveau pleitte hij voor flexibiliteit: beleidsmakers mogen zich niet teveel laten leiden door een verleden van schuldopbouw: deflatie is immers erger dan inflatie. Dit wil uiteraard niet zeggen dat enige discipline niet nuttig kan zijn; daar kan onder meer de Europese Commissie een rol (blijven) spelen.

Embargo

    Het programma werd echter vooral gevuld door de oorlog in Irak. De Grauwe veroordeelde het embargo tegenover Irak. Op die manier worden immers niet de machthebbers maar de bevolking getroffen. De elite kan bovendien profiteren van de handel in verboden goederen en de verantwoordelijkheid van de miserie van de bevolking afwentelen op de internationale gemeenschap. Anderzijds zou het opheffen van dergelijke sancties een verkeerd signaal geven.
    Hoewel de oorlog vaak wordt gezien als een oorlog om olie, gaf De Grauwe duidelijke argumenten om dit te weerleggen. De Texaanse achtergrond van Bush, waar zo vaak naar wordt verwezen, heeft geen enkel voordeel bij toegang tot nieuwe olievelden en een dalende olieprijs. Bovendien maakt olie slechts 5 % van de Amerikaanse economie uit. Daarvoor problemen in andere sectoren riskeren door middel van een onvoorspelbare oorlog wijst niet op een rationele benadering gebaseerd op Amerikaans eigenbelang. Deze denkpiste typeerde De Grauwe laconiek als 'primitief marxisme'. Daarentegen wilde hij de expansiedrang van de VS verklaren vanuit het trauma van nine-eleven en het evangeliserende fundamentalisme dat Bush en een deel van zijn conservatieve entourage kenmerkt: de strijd van Goed tegen Kwaad in de wereld. De Pax Americana. De Grauwe meende dat België hier een rol kan spelen door die irrationele gevoelens te nuanceren. Hoe dan ook zou een snelle oorlog, als die er moet komen, voordeliger zijn dan een lange situatie van onzekerheid zoals we die nu kennen.
Lieven De Rouck


--- Sluit dit venster ---