Kritiek op app UHasselt

'Dit versterkt het watervaleffect'

17 maart 2021
Artikel
Auteur(s): Ella Meyvisch
De nieuwe app van de UHasselt komt niet zonder tegenkanting. De 'simplistische tool' doet discussies heropleven over de verschillende vormen van studiekeuzeadvies.

Vorige week heeft de UHasselt plannen aangekondigd voor een app die de slaagkansen van een startende student minstens even goed kan voorspellen als een ijkingstoets. Meer dan een vooropleiding en een puntengemiddelde heeft de app niet nodig. Grootschalig onderzoek wijst namelijk uit dat de slaagkansen van studenten zo vrij accuraat te voorspellen zijn.

Niet iedereen is daar even gelukkig mee. Sommige onderwijskenners geloven dat zo'n app een veel te nauwe kijk geeft op wat een studiekeuze zou moeten zijn. Dat komt volgens hen omdat er ook andere cruciale factoren meespelen die te complex zijn om naar zoiets als een app te herleiden.

Watervalsysteem

Al jaren roept het onderwijs om hervorming door de problematiek van het zogeheten watervalsysteem. Tinne De Laet, verantwoordelijke voor ijkingstoetsen binnen de KU Leuven, bestempelt deze tool daarom als ongeschikt. 

De nieuwe app heeft een hogere correlatie dan de bestaande ijkingstoetsen

'Idealiter zou elke richting een goede voorbereiding moeten zijn op een studie die daar logisch uit voortvloeit', vindt De Laet. 'Maar als je de meest intelligente leerlingen steeds aanraadt om sterke wiskundige richtingen te kiezen, is het natuurlijk geen verrassing dat studenten met zulke vooropleidingen in zowat alle richtingen hoger scoren.' Om die reden zullen de resultaten uit de UHasselt-app volgens haar een misleidend beeld geven.

Mede-ontwikkelaar van de app en oud-rector van de UHasselt Luc De Schepper is van mening dat die kwestie hier niet aan de orde is. Dat het onderwijs aan hervorming toe is, ontkent hij niet. 'Het enige dat deze app moet doen is aangeven in welke mate het middelbaar een student heeft voorbereid op een bepaalde studie. En dat doet het best goed', luidt het bij De Schepper.

Wat met ijkingstoetsen? 

Over ijkingstoetsen werd al bericht met veelbelovende en ambitieuze plannen, hoewel ook hier zeker niet iedereen voorstander van is. Ontwikkelaars van ijkingstoetsen – zoals De Laet zelf – voelen zich door de nieuwe tool in het nauw gedreven en zijn er logischerwijs stellig tegen dat de app ooit een vervanging zou vormen.

'Het is niet omdat iets voorspellend is, dat studenten er daarom iets aan hebben'

Tinne De Laet, verantwoordelijke ijkingstoetsen KU Leuven

'Het is niet omdat iets voorspellend is, dat studenten er daarom iets aan hebben', stelt De Laet vast. 'Aan je vooropleiding kan je niets meer veranderen. IJkingstoetsen hebben daartegenover een activerende werking. Ze meten de startcompetenties van studenten en geven de mogelijkheid om te remediëren.'

De Schepper bekijkt het nut van ijkingstoetsen door een iets minder roze bril. Hij meent dat de resultaten van de ijkingstoetsen en de app in essentie op hetzelfde neerkomen: 'Degenen die slagen op de ijkingstoetsen voor ingenieursrichtingen zijn uiteindelijk ook meestal de leerlingen die veel wiskunde hebben gehad.'

Bovendien verzekert hij dat de ijkingstoetsen met de hoogste correlatie al bestaan. 'We zien dat ijkingstoetsen het meest effectief zijn wanneer wiskunde belangrijk is, want dat is makkelijk te meten. Bij andere richtingen wordt dit steeds lastiger en zo wordt de kans op fout advies gewoonweg veel te groot.'

Doel van de app 

Wat er met de app zal gebeuren zodra die officieel gelanceerd is, weten ze bij de UHasselt nog niet. Eerst en vooral wil men het onderzoek nog uitbreiden naar heel Vlaanderen, omdat het tot nu toe alleen in Limburgse scholen gevoerd werd. Men verwacht hier geen radicaal ander resultaat.

De Schepper denkt om de app vooral ter beschikking te stellen van klassenraden

Dirk Van Damme, topman bij de OESO en een zwaarwichtige stem in het onderwijsdebat, stelde zich op Twitter nog vragen bij het onderzoek van de app. 'Ik heb hem de studie doorgestuurd', zegt De Schepper.

De Schepper geeft zelf ook toe dat het belangrijk is voorzichtig om te springen met zo'n app, want een advies is natuurlijk nooit perfect. Op dit moment denkt hij dan ook om de app in de toekomst vooral ter beschikking te stellen van de klassenraden, zodat zij hun advies nog beter kunnen funderen.