Van wandelen tot masturberen: de succesformule van een goede blokpauze

Je hebt het misschien al voorbij zien komen op je For You page op TikTok: studenten die vier, zes, of zelfs acht uur aan één stuk studeren. Er wordt niet gesproken over een pauze tijdens het studeren, want dat zou niet productief zijn. Maar is dat wel zo?  

'Je kan je gewoon geen uur aan een stuk concentreren', vertelt Hans Op de Beeck, professor in de neuropsychologie en decaan van de faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen. 'Er zijn maar weinig mensen die zich vijf uur geconcentreerd achter hun boeken kunnen zetten.' Pauzes zijn dus, op een paar uitzonderingen na, een essentieel onderdeel van de toolkit van elke blokkende student.

De hamvraag voor veel studenten is wanneer ze best een blokpauze inlassen. De meesten houden het maximaal een uur vol om echt geconcentreerd te werken, al hangt dat sterk af van je studiemethode. Passief lezen doet gedachten sneller afdwalen dan een afwisselende aanpak waarbij je leest, samenvat en actief probeert te memoriseren.

'De ideale duur van een blokpauze verschilt van persoon tot persoon', zegt Op de Beeck. Daarmee relativeert hij vaste schema's zoals de pomodoro-techniek. 'Je moet leren wat voor jou werkt – en bij voorkeur al vroeger dan drie dagen voor je examen.' 

Online circuleert vaak de vuistregel van vijftig minuten studeren gevolgd door tien minuten pauze, vergelijkbaar met een lesuur in het middelbaar. 'Maar eigenlijk kan je met elke methode een zeer succesvolle student zijn.'

Actief pauzeren

Op Instagram tonen studenten tijdens story takeovers hoe verschillend hun blokpauzes eruitzien. 'Op zich is alles een prikkel voor onze hersenen', stelt Op de Beeck. 'De vraag is waarmee de hersenen voldoende zijn uitgerust om terug te kunnen beginnen. Een serie kijken is minder verfrissend dan een wandeling maken.' 

Je kan dus beter iets actiever gaan doen. Denk aan een korte wandeling, een praatje in de keuken of enkele stretchoefeningen. 'Dat maakt dat je misschien ook wat minder koffie nodig hebt om je volgende studie-uur door te komen.' 

Actieve pauzes helpen bovendien om fysieke klachten te vermijden. 'Als je een serie kijkt, is dat waarschijnlijk op dezelfde computer waaraan je studeert, dus je houding is ook hetzelfde.' Je kan beter tijdens een pauze totaal iets anders doen, ook lichamelijk.

Tegelijk is balans belangrijk. 'Een activiteit moet ook ingepast raken in je studieroutine', aldus Op de Beeck. 'Wie een half uur gaat lopen en daarna nog moet douchen, verliest al snel die routine.' Hij raadt aan om tijdens het semester verschillende soorten pauzes uit te testen. 'Zo weet je zeker wat werkt wanneer de examens beginnen.'

Sociale media is niet de grote boosdoener

Waar alcohol tijdens het semester vaak als zondebok fungeert, nemen sociale media die rol tijdens de blok gretig over. Studenten denken steeds vaker aan een digitale detox, een fenomeen waar Veto al eerder op inging. Op de Beeck nuanceert dat beeld: 'De risico's hebben niet zozeer met sociale media zelf te maken, maar met de mate waarin je de controle behoudt.'

'Studeren terwijl je gsm naast je ligt, is moeilijk, zeker als meldingen blijven binnenkomen.' Ook tijdens pauzes kan dat problematisch zijn. 'Je bent met je gedachten helemaal ergens anders op het moment dat je terug moet beginnen studeren.' Het is dus cruciaal dat je de controle bewaart over je tijdsindeling en je geplande pauzes. 'Bij sociale media is het risico wat groter, omdat je geen controle hebt over welke prikkels er op je afkomen.'

Voor veel studenten helpt ook het contact met anderen. De sociale controle in een bibliotheek is een van de belangrijkste redenen om daar te studeren. 'De meeste mensen hebben een vaste routine', zegt Op de Beeck. 'Als je anderen bij je studiemomenten betrekt, is het belangrijk dat zij die routine delen.'

Masturbatie

Op Instagrampagina's als KU Leuven Confessions duikt tijdens de blok regelmatig op dat studenten op zoek zijn naar een 'verzetje'. Sommigen vullen hun pauzes creatief in, van masturberen tot pogingen om met fluostiften iemand te overtuigen tot een vluggertje op het toilet.

Volgens Op de Beeck valt masturberen onder fysieke ontspanning. 'Vanuit cognitief of neuraal standpunt is daar zeker geen nadeel aan.' Over seksuele activiteiten met anderen is hij sceptischer. 'In de eerste plaats gaat het je concentratie tenietdoen als je elke keer kijkt als iemand opstaat of die een geheim teken geeft. In de tweede plaats kan niet iedereen daarna gewoon rustig verder studeren. Dat vraagt opnieuw een zekere mate van zelfkennis en zelfcontrole.'

'Masturberen vinkt wel alle hokjes af', lacht Op de Beeck. 'Het is een fysieke activiteit waarmee je je gedachten snel kan verzetten. En je hoeft er in ieder geval niet voor naar buiten in dit koude weer.'