De docent kan meelezen in de Collaborate-chat

Privacysores in tijden van online les

10 mei 2021
Artikel
Blackboard Collaborate, een tool van de KU Leuven voor online lessen, staat docenten toe chatgesprekken tussen studenten mee te lezen. Dat doet nadenken over privacy.

Moderatoren in Blackboard Collaborate kunnen inschakelen dat ze privéchats tussen studenten meelezen. 'We raden aan dat de docent dat aankondigt, maar je kan het ook zien aan de melding "This chat is supervised" die in het chatvenster verschijnt', vertelt Valérie Verbist, de Data Protection Officer van de KU Leuven.

Standaard staat de 'chatmonitoring' wel uit, gaat Verbist verder. 'Het kan handig zijn om te voorkomen dat er zich ongewenste situaties voordoen. Dat hebben we in het verleden al gezien.'

Briefgeheim

Is dat privacygewijs wel zo oké? De chats en ook lesopnames via Collaborate of Teams zijn gekaderd binnen de communicatievrijheid en zijn een verlengde van het briefgeheim, aldus professor Willem Debeuckelaere, privacyexpert aan de UGent. 'Het systeem mag niet openstaan voor mensen die er niets te zoeken hebben en niet gemachtigd zijn.'

'Studenten mogen zich niet onder druk gezet voelen om hun camera aan te zetten'

Valérie Verbist, Data Protection Officer KU Leuven

Met die geslotenheid waren er aan het begin van de pandemie wel eens problemen, geeft Wim Machiels, bij ICTS verantwoordelijk voor Toledo, toe. 'Denk aan het fenomeen van Zoomtrolling. Nu staat de gastlink voor anderen standaard uit in Collaborate.'

Hoe dan ook: de basis van privacy is transparantie en gezond verstand, vindt Willem Debeuckelaere. De lesopnames mogen volgens hem bijvoorbeeld perfect gebruikt worden voor andere jaren. 'Belangrijk is om rekening te houden met gevoelige informatie. Als er onverwachte liefdesverklaringen aan bod komen, dan is het niet gepast om die in de lesopname te houden.'

Valérie Verbist geeft aan dat er richtlijnen zijn voor docenten rond lesopnames. 'Studenten mogen zich niet onder druk gezet voelen om hun camera op te zetten bij online lessen', haalt ze bijvoorbeeld aan. Ze gaat ervan uit dat de richtlijnen gevolgd worden, maar iedereen mag haar bij twijfels of vragen contacteren.

Videowall

Blackboard, dat Collaborate Ultra aanbiedt, werkt constant aan updates. In de laatste update werd voor moderators de videowall geïntroduceerd, die hen een overzichtsweergave geeft van alle studenten. De functie is nog niet beschikbaar voor studenten. 

'We promoten Blackboard Collaborate omdat het educatieve voordelen heeft'

Wim Machiels, verantwoordelijke Toledo bij ICTS

'Blackboard voert de updates geleidelijk uit, in groepen. Zo kunnen ze makkelijker inspringen bij problemen', zegt Wim Machiels. Voor studenten zou dezelfde functie in de loop van dit academiejaar ook uitgerold worden. Een exacte datum is er nog niet en hangt af van de problemen die nu opduiken.

Concurrentie met Teams

De introductie van de videowall is duidelijk een reactie op Zoom en Microsoft Teams. Veel KU Leuven-docenten preferen die tools nu al – waarom biedt de KU Leuven dan niet gewoon enkel Microsoft Teams aan? 'Collaborate hebben we nog maar sinds de eerste lockdown', zegt Wim Machiels. 'Voordien hadden we al Skype, dat vervolgens werd uitgebreid met Teams.' Zoom gebruiken kon ook, maar dat wordt niet centraal ondersteund.

Collaborate biedt voordelen, stelt Machiels. Zo sluit het makkelijker aan bij de andere producten van Blackboard, zoals de Toledo-lesonderdelen. De afscheiding per vak is positief voor de privacy. 'Hoewel veel online vergadertools beschikbaar zijn, promoten we Collaborate omdat het educatieve voordelen heeft. Zo kan je bijvoorbeeld je vinger virtueel opsteken', volgens Machiels. 

In hybride lessituaties zijn functies van Collaborate minder geschikt. Daarnaast heeft KU Leuven de livestreaming in aula's uitgewerkt. Via dezelfde hardware kunnen lessen opgenomen worden in Kaltura. 'De technische diensten hebben intussen al heel wat lokalen uitgerust om te kunnen livestreamen. Bij hybride lessen verwacht ik dat meer zal overgeschakeld worden naar dit systeem, ten koste van Collaborate', zegt Machiels.