'Met 10 miljoen euro komen we er niet': Vlaamse univers­iteiten dienen subsidie­­aanvraag in voor project rond AI-regels in het onder­wijs

In juni 2026 gaf minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) de opdracht aan de vijf Vlaamse universiteiten om een kader te ontwikkelen rond AI in het lager en secundair onderwijs. Zo wil de minister vermijden dat scholen en instellingen elk apart op zoek gaan naar manieren om artificiële intelligentie in te zetten.

Vorige week vrijdag dienden de universiteiten een subsidieaanvraag in voor het project, genaamd 'AI-wijs onderwijs', met de KU Leuven als penvoerder. 'De aanvraag wordt nu bekeken door het departement Onderwijs, de inspectie financiën en een expertenpanel', zegt Tinne De Laet, professor artificiële intelligentie die samen met Piet Desmet de aanvrager is van het project vanuit KU Leuven.

Demir (N-VA) hoopt alvast dat de plannen op 1 december van start kunnen gaan in Vlaamse scholen. Maar een richtdatum wanneer alle scholen en leerkrachten écht AI-wijs zullen zijn, is er nog niet. 'We hopen daar een beter zicht op te krijgen tijdens het project. "AI-wijs onderwijs" biedt ook kaders en kapstokken, maar kan onmogelijk het ganse veld in één beweging helemaal AI-wijs maken.'

De tijdsdruk is echter een van de grote uitdagingen van het project. 'We weten nog niet honderd procent zeker dat het goedgekeurd wordt, maar de timing is strak. De universiteiten staan nu ook niet stil, want als het project goedgekeurd wordt zullen we heel snel moeten schakelen', zegt De Laet. Die snelheid is trouwens ook belangrijk om een grote achterstand op de technologische veranderingen te vermijden. 'Als we nu niet mee zijn, dan gaan we ook echt niet mee zijn. Alles evolueert gewoon zo snel.'

Op dit moment hebben leerkrachten geen houvast bij het AI-gebruik van hun leerlingen. 'AI-wijs onderwijs' wil daar verandering in brengen en snel tot bruikbare inzichten komen voor leerkrachten en leerlingen. 'Daarin zullen we een evenwicht moeten zoeken tussen snelheid en de wetenschappelijke aanpak. Want wetenschappelijke inzichten vragen vaak meer tijd, maar bieden anderzijds een helder kader en steviger houvast.'

Samenwerkingen met koepels en hogescholen

Die richtlijnen moeten snel tot bij de leerkrachten zelf komen. Met het afschaffen van pedagogische studiedagen is dat geen mogelijkheid meer. 'Ik snap dat de minister onderwijstijd wil maximaliseren, maar dat mag niet ten koste gaan van de professionalisering van de leerkrachten. Scholen zullen nu een andere manier moeten zoeken om hun leerkrachten bij te scholen. Met het portaal van ons project willen we daar in elk geval toe bijdragen.' De universiteiten hopen daarom nauw samen te werken met de scholenkoepels.

In de volgende fase zullen ook de hogescholen betrokken worden bij het project. 'Hogescholen voeren veel toegepast onderwijskundig onderzoek, en hebben goede contacten met scholen. Dat is zeer waardevol. Maar met de korte tijdslimiet die we hadden, was het betrekken van de hogescholen bij de aanvraagfase nog niet mogelijk. We betrekken hen nu bij de verdere uitwerking.'

'Het was een hectische periode', gaat De Laet verder. 'Maar we hebben snel de experten gevonden die dit project mee vorm en inhoud kunnen geven. Zij waren zelf al bezig met onderzoek rond AI en onderwijs. Ons doel is niet om publicaties te schrijven, maar om echt iets te maken waar scholen en leerlingen op kunnen bouwen.'

Zo zal het onderzoek een soort 'incubator' zijn, waarop de verschillende instellingen verder kunnen bouwen. 'Het is niet de bedoeling dat het een groot project wordt dat na twee jaar opnieuw verdwijnt. We moeten structureel enkele zaken verankeren', zegt De Laet. 'We willen echt een impact maken. Niet alleen op infrastructuur, maar ook op leerkrachten, leerlingen en beleidsmakers.'

Daarom zal het project heel praktijkgericht onderzoeken wat al dan niet werkt in het onderwijs. Een van de stappen daarin zijn research lesson studies. Daarnaast zijn er plannen om gerichte case-studies uit te voeren en materiaal te ontwikkelen om leerkrachten en leerlingen te ondersteunen. 'Alle plannen zijn er, ze moeten enkel nog gerealiseerd worden.'

10 miljoen euro

Voor de uitvoering van dit project heeft de Vlaamse overheid alvast 10 miljoen euro vrijgehouden. 'Met dat geld zullen we er niet komen', stelt De Laet vast. 'We gaan zelf moeten inzetten op flankerende (aanvullende, red.) initiatieven en vervolgfinanciering. We hebben nu al keuzes moeten maken in de aspecten die we willen behandelen, maar we hopen daar natuurlijk breder in te gaan.'

Momenteel wordt AI grotendeels gesubsidieerd door AI-bedrijven zelf. Wanneer die subsidies wegvallen, dreigt AI enkel toegankelijk te worden voor mensen met genoeg vermogen. 'Dat zou niet in de visie van de Vlaamse overheid passen, noch in onze visie', zegt De Laet. 'We gaan natuurlijk geen Vlaamse infrastructuur kunnen bouwen met die 10 miljoen euro, maar we kunnen wel goed kijken welke veilige infrastructuur de scholen nodig hebben.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.