Vraagtekens over gevolgen mijlpaalregel

Studentenvertegenwoordigers koesteren hoop

02 maart 2020
Analyse
Auteur(s): Tijs Keukeleire
De Academische Raad wil dat studenten binnen de twee jaar al hun eerstejaarsvakken halen. Wat de gevolgen en uitzonderingen zullen zijn, staat nog niet vast. De maatregelen zijn voor 2021-2022.

De Academische Raad zou het idee genegen zijn geweest om een commissie in te stellen wanneer studenten na twee jaar voor één eerstejaarsvak nog niet geslaagd zijn. Het voorstel wordt verder besproken in een werkgroep.

De regel om binnen de twee jaar je mijlpaal (het moment waarop je al je eerstejaarsvakken hebt afgerond, red.) te halen is een specificering van de huidige bindende voorwaarde om binnen de twee jaar 50% CSE te halen. Als dat niet lukt kan je nu een jaar niet inschrijven aan de KU Leuven – origineel ook het bedoelde gevolg voor de mijlpaalregel.

Men wil vermijden dat studenten na drie of vier jaar nog steeds niet geslaagd zijn voor een lastig eerstejaarsvak

Dat heeft de studentenraad eruit gekregen. Enerzijds wordt verder onderzocht welke uitzonderingen - zoals voor één vak - toelaatbaar zijn, anderzijds in welke opleidingen een student mag herstarten als die tegen de mijlpaalregel is gebotst.

Schrijnende gevallen

De KU Leuven wil studenten aanmoedigen om de mijlpaal in één jaar te halen door focus op dat jaar te leggen, onder andere via begeleiding. De universiteit wil ook vermijden dat studenten tegen de lamp lopen als ze na drie of vier jaar nog steeds niet geslaagd zijn voor een lastig eerstejaarsvak als wiskunde of statistiek. Zij eindigen dan zonder diploma, en met een heel aantal verloren jaren.

'Dat zijn niet veel gevallen, maar dat is dramatisch voor die studenten', zegt vicerector Onderwijsbeleid Tine Baelmans. 'Het komt voor in ongeveer elke faculteit en dat is een zorg voor heel wat onderwijsverantwoordelijken, decanen en vice-decanen.'

'Het is allemaal wat anekdotisch, dit is cijfermateriaal dat opgevraagd wordt'

Lotte Delemarre, voorzitter studentenraad

Precieze cijfers over de grootte van de groep zijn er niet. 'Het is allemaal wat anekdotisch, dit is cijfermateriaal dat opgevraagd wordt', zegt Lotte Delemarre, voorzitter van de studentenraad. 'Het is vooral belangrijk dat we zicht krijgen op de grootte van deze groep en hoe we hen in vroegere stadia van hun studieloopbaan kunnen identificeren.'

Studieduurverlenging?

Er bestaat kritiek dat de mijlpaalregel studieduurverlenging juist in de hand werkt: een student die na twee jaar moet stoppen met een opleiding, komt minstens twee jaar later op de arbeidsmarkt als hij daarna van richting verandert.

Er is cijfermateriaal van de groep die drie keer een vak opneemt en toch een diploma behaalt. Die groep ligt jaarlijks in de tientallen, maar is even groot als de groep die er niet in slaagt.

Tot een student de mijlpaal haalt mag die maximum 60 studiepunten opnemen

Er is ook beslist dat een student tot hij de mijlpaal haalt maximum 60 studiepunten kan opnemen. Dat kan studenten verhinderen om sneller hun achterstand in het eerste jaar in te halen. Decanen denken dat het hun slaagkansen juist verhoogt.

Struikelvakken

Tegelijk lanceert de vicerector een project om de struikelvakken van individuele opleidingen te herbekijken. Er zal gekeken worden naar de plaats van de vakken in de opleiding en hoe studenten beter kunnen worden voorbereid.

Tot nu werden struikelvakken louter gedefinieerd aan de hand van de slaagpercentages. 'Nu kijken we naar de studenten die hun traject binnen de drie jaar afwerken', zegt vicerector Baelmans. 'Waar haperen zij op, waar lopen zij tegenaan?'

Er blijkt een omvangrijke groep eerstejaars te zijn die hun tolerantiekrediet uit voorzichtigheid niet inzet

Dit moet gebeuren op opleidingsniveau, waardoor het centrale niveau er minder een hand in heeft. Nog een aantal andere zaken moeten daar worden bekeken in kader van de mijlpaal, zoals de niet-tolereerbare vakken.

Deliberatiepakket

Delibereren maakt zijn comeback in het tweede grote luik van de nieuwe beslissingen. In 2009-2010 voerde de KU Leuven het tolerantiekrediet in: een student mag zelf achten en negens tolereren voor een maximum van 10% van de studiepunten die hij of zij nog heeft af te leggen. Voor eerstejaarsstudenten is dat beperkt tot 12 studiepunten. 

Er blijkt een omvangrijke groep eerstejaars te zijn die hun tolerantiekrediet uit voorzichtigheid niet inzet. Zo missen ze de kans om met een schone lei in het tweede jaar te beginnen.

Er zijn winnaars en verliezers van de maatregel

Enter deliberatiepakket: in het eerste jaar worden voor maximum 12 studiepunten achten en negens gedelibereerd, maar enkel als dat de student in een keer zijn mijlpaal doet behalen. Bovendien moet de student al zijn examens hebben afgelegd en een gemiddelde van minstens 50% hebben.

De nieuwe deliberatiemaatregelen komen naast de bestaande 30% CSE-maatregel, die wordt herdoopt tot 18 studiepunten-maatregel.

Winnaars en verliezers

Er zijn winnaars en verliezers van de maatregel. Een student die een zeven en een acht voor twee zesstudiepuntenvakken haalt, kan nu de acht tolereren en enkel het andere vak meenemen. Starters in 2021-2022 zullen beide moeten meenemen. 

'Er zijn meer studenten geholpen met de maatregel dan dat er studenten slechter mee zullen zijn'

Tine Baelmans, vicerector Onderwijsbeleid

De vraag is of dit verlies wel wordt gecompenseerd door de winst. 'Op dit ogenblik zijn er zo weinig studenten die een vak tolereren in het eerste jaar, dat er nu meer zullen gedelibereerd worden', zegt vicerector Baelmans. 'In die zin dus zijn er meer studenten geholpen met de maatregel dan dat er studenten slechter mee af zullen zijn.' 

Bovendien, zo zegt Baelmans, haalt het vooral onzekerheid uit het systeem: een student weet na een jaar in het huidige systeem helemaal niet waar hij aan toe is en moet dus een moeilijke inschatting maken zonder te weten wat er hem in de toekomst nog te wachten staat.

24 studiepunten

Anderzijds houd je nog 12 studiepunten over voor het tweede en derde jaar om zelf te tolereren. Dat was onder andere een vraag van de studentenraad: 'We zien in bepaalde opleidingen nog struikelvakken in de derde fase. Het zou jammer zijn dat deze studenten studieduurvertraging oplopen door onvoldoende tolerantiekrediet', zegt voorzitter Delemarre.

'Maar weinig studenten zullen nog durven het risico van de opt-out te nemen door de mijlpaal'

Lotte Delemarre, voorzitter studentenraad

Uit cijfers blijkt dat maar een miniem aantal studenten aanspraak op de volle 24 studiepunten zou kunnen maken. Daarvoor moet de puzzel helemaal kloppen. In een opleiding als Rechten, dat met grote vakken zit in het eerste jaar, is de kans klein.

Opt-out

Een andere eis van de studenten: een opt-out. Je kan een gedelibereerd vak toch opnieuw opnemen als je wil. Dat komt goed uit voor studenten die een buitenlandse master willen doen. Die vereisen soms dat je voor al je vakken geslaagd bent.

Maar weinig studenten zullen nog durven het risico van de opt-out te nemen door de mijlpaal, voorspelt Delemarre. 'Je kan je acht of negen niet overdragen naar je volgende jaar. Dus als het vak alsnog in je tweede jaar niet lukt, stoot je misschien tegen de mijlpaal aan.'

Enkele belangrijke vergaderingen hebben plaatsgevonden in de examenperiode

Er is nog niet afgeklopt over de timing van de deliberatie (voor of na de herexamens) en over eventuele verplichte infosessies voor studenten in de gevarenzone. 'We zijn blij dat iedereen zich kan vinden in het principe, maar betreuren het feit dat sommigen aangeven dat hier niet de nodige middelen voor zijn', zegt Delemarre.

Studentenvertegenwoordiging

Het dossier is vorig semester door een technische werkgroep uitgewerkt en twee keer op de relevante raden gebracht. Baelmans maakt zich sterk dat de studenten overal heel goed het gesprek mee hebben gevoerd: 'Het proces is co-creatief verlopen.'

Nochtans hebben enkele belangrijke vergaderingen plaatsgevonden in de examenperiode. Zo zijn de gevolgen aan het niet behalen van de mijlpaal pas heel laat in nota's verschenen. 'Desondanks hebben we vanuit de studenten aan goede vertegenwoordiging gedaan', zegt Delemarre.