Fietsen is fietsen

'Maar hoe is 't fietsen?' Fietsbeleid in centrum Leuven

14 October 2019
Analyse
Auteur(s): Mathilde Dams
Koppen in de media genoeg over de tweewieler: het aantal dode fietsers in het verkeer stijgt, er zijn 44% meer fietsers in Leuven en eindelijk is de fietsspiraal er weer. Maar loopt het op wieltjes?

Als studentenstad rijden er hier al fietsers rond van toen de dieren nog spraken. Maar een fietsbeleidsplan liet op zich wachten tot 2017. Tijdens de vorige legislatuur is men in actie geschoten, en het huidige bestuur schreef dit jaar een bestuursnota. 

In een stad die blijft groeien, zowel qua permanente als tijdelijke inwoners, blijven er moeilijke punten ontstaan. 'Er is nog heel veel werk aan de winkel qua fietsbeleid in Leuven, dus we moeten prioriteiten vastleggen', zegt David Dessers, schepen van Mobiliteit. 

Nieuwe studenten 

In september arriveren ieder jaar nieuwe studenten, die hoogstwaarschijnlijk nieuwe verkeersovertredingen zullen begaan en misschien nieuwe boetes zullen betalen. Toch verwelkomt de stad hen. 'We vinden het heel goed natuurlijk dat studenten fietsen, we zien ze liever fietsen dan autorijden of zelfs met de bus komen', vertelt Dessers. 

'Fietsborden zijn niet altijd even leesbaar en spreken elkaar soms zelfs tegen'

Gert Theunissen, Fietsersbond Leuven

Maar studenten vinden in Leuven niet altijd de weg. 'Voor een deel hopen we dat ons openbaar domein leesbaar genoeg is voor mensen om te zien waar ze moeten en mogen fietsen.' Gert Theunissen van Fietsersbond Leuven gelooft dat er nog vooruitgang mogelijk is: 'Fietsborden zijn niet altijd even leesbaar en spreken elkaar soms zelfs tegen, bijvoorbeeld in de Diestsestraat. Zeker voor nieuwe internationale studenten is het soms onduidelijk.' 

Bij de politie is er een mentaliteitswijziging opgetreden. In plaats van eerst te sensibiliseren gaat de politie al vanaf de eerste weken ook repressief optreden. 'Het is het derde jaar dat we op deze manier werken', deelt woordvoerder van de politie Nicolas Del Piero mee. 'Het sensibiliserende aspect is er wel nog omdat we aankondigingen doen op sociale media en doorgeven aan de pers; zo hopen we veel mensen te bereiken.' 

Beleid rond boetes

Dessers is voorzichtig: 'We moeten fietsers een zo comfortabel mogelijke stad geven om zich door te bewegen. Als dat nog niet in orde is, moet je oppassen met repressie.' Hij zegt bereid te zijn nog een aantal punten tegen het licht te houden. Een van die plaatsen is waar het wandelgedeelte van de Brusselsestraat overgaat in een weg waar ook auto's mogen rijden. 'Daar mag je als fietser niet rechtdoor.' Afstappen of een honderdtal meter omrijden, is de boodschap. 

'Als het nodig is, zullen we boetes uitschrijven'

Nicolas Del Piero, woordvoerder politie

'Ik vind dat geen goede inrichting op maat van fietsers', aldus de schepen. 'Daar vandaag boetes gaan geven zou ik geen goed idee vinden.' De politie daarentegen vindt het een gevaarlijk punt waar je als fietser best afstapt, zeker in combinatie met de bussen die er rijden. Zij zullen blijven controleren. 'En als het nodig is, zullen we boetes uitschrijven', waarschuwt Del Piero.  

Enkele dagen na het interview ontvangen we het nieuws dat er een tekenaar bij de stad bezig is met opmaak van een nieuw ontwerp. 'We gaan het punt inderdaad herinrichten, zodat fietsers daar wél rechtdoor mogen rijden.'

De Fietsersbond ziet zeker een punt van verbetering bij de snelheidscontroles voor auto's. In de binnenstad geldt tenslotte een algemene snelheidsbeperking van 30 km/u. 'Er moeten meer onaangekondigde controles komen, de pakkans moet omhoog om naleving af te dwingen.' Volgens Del Piero worden die snelheidsbeperkingen dan weer vrij goed nageleefd. 

Verbeteringen 

De stad blijft maar extra fietsstallingen plaatsen, afgelopen vrijdag werd de fietsspiraal ingehuldigd en er zijn plannen voor fietssnelwegen. Toch spreekt Dessers van enorme uitdagingen: 'Er zijn nog heel veel plaatsen waar we goede fietsroutes moeten voorzien, ook vanuit de deelgemeenten.' Zo fietsen dagelijks veel studenten van buiten de ring naar hun campus. 

'We willen van Leuven een echte fietsstad maken, maar we zullen er nog veel werk aan hebben'

David Dessers, schepen Mobiliteit

Deze zomer werden heel wat fietssuggestiestroken aangebracht. De gele paadjes hebben juridisch weinig waarde, 'maar in de beleving maakt dat een heel groot verschil', haalt Dessers aan. De Fietsersbond is dan weer een koele minnaar: 'We verkiezen natuurlijk fietspaden als er voldoende ruimte is. Suggestiestroken kunnen hun meerwaarde hebben in drukke straten, maar ze zijn slechts één element in een fietsbeleid.' 

Leuven doet ook mee aan de Wedstrijd Fietsstad 2020. 'We willen van Leuven een echte fietsstad maken, maar we zullen er nog veel werk aan hebben', laat Dessers optekenen.

Als conclusie gelden de wijze woorden van Yvonne en Gerard uit Man Bijt Hond: 'Hier (thuis, red.) is het veiliger he, Gerard', maar op de baan vindt Gerard het plezieriger. Het stadsbestuur wil gevaarlijke punten herbekijken, dus hopelijk wordt het plezieriger en mag Gerard met volle vertrouwen van Yvonne van zijn hometrainer af.

Tiensestraat, nog geen tien op tien 

Duizenden wielen bollen dagelijks door de Tiensestraat. Wat loopt er spaak in deze straat?  

In het stuk tussen het Rector De Somerplein en het Stadspark slalommen fietsers aan de lopende band tussen voetgangers. 'Er zijn een aantal plaatsen in de stad waar voetgangers en fietsers mengen. Ons beleid is dat we mengen waar het kan en scheiden waar het moet', zegt Dessers. 'We zullen nooit weigeren zonder waardig alternatief.' Theunissen haalt wel aan dat de straat de laatste jaren nogal veranderd is qua bestemming. 'Vroeger was het een straat met veel detailhandel. Nu zijn er als deel van een natuurlijk proces veel terrassen bijgekomen.' Dat maakt fietsen er niet altijd een vlotte bedoening. 

Een pluim op de hoed voor het huidige stadsbestuur krijgen ze voor het aanpassen van een verbodsbord; sinds een paar maanden kan je van het Hooverplein naar het winkel-wandeldeel per fiets.

De fietsersbond begrijpt het beleid rond eenrichtingsstraten van het stadsbestuur niet, dat nu 'willekeur lijkt'

Aangekomen in het deel tussen het Stadspark en de Vesaliusstraat gebruiken fietsers de Tiensestraat onwetend of welbewust als tweerichtingsstraat, terwijl die toch maar in één richting befietst mag worden. De fietsersbond begrijpt het beleid rond eenrichtingsstraten van het stadsbestuur niet. 'Het lijkt nu willekeur, in de Vlamingenstraat is het ook erg smal, maar daar mag de fiets wel in twee richtingen. En het eenrichtinsstuk in de Tiensestraat is bovendien een klassieke plaats waar de politie zich opstelt om te beboeten.' Dessers meldt dat verschillende fietsers hem al hebben aangesproken over de enkele richting. 'Ikzelf ervaar het niet als een urgent probleem, maar ik wil er wel nog eens naar kijken.' 

Aan de Tiensepoort ten slotte, ontstaan er de laatste tijd fietsfiles bij het wachten. Daarover is goed nieuws. Dessers: 'Een onderzoek heeft aangetoond dat vierkant groen (alle fietsers en voetgangers op een kruispunt krijgen groen licht, red.) er mogelijk is. Allicht in de loop van volgend jaar zullen we de maatregel kunnen doorvoeren.' Aan de Naamsepoort, waar de situatie nog gevaarlijker is, behoort zo'n fietsvierkant helaas niet tot de opties.