Wat je wel en niet mag doen met AI

Hoe weet jij of het gebruiken van AI voor een taak door de beugel kan? Een goed startpunt zijn de richtlijnen van de KU Leuven. Daarbij gelden twee basisprincipes: als student heb je de volledige verantwoordelijkheid voor de opdracht die je indient, en je moet er ook altijd voor zorgen dat je taak het toelaat om te beoordelen welke competenties je hebt verwor­ven. Toch kan het zijn dat de richtlijnen per faculteit of opleidings­onderdeel van die basisprincipes afwijken.

Die twee basisprincipes voor studenten komen boven op vijf basisprincipes die gelden voor iedereen aan de universiteit – dus ook voor professoren en personeelsleden. De principes zijn: respect voor juridische kaders, verantwoordelijkheid voor input en output, een kritische kijk, transparantie en het kiezen van de juiste tool voor de juiste taak. Een heleboel principes dus.

Onrechtmatig gebruik

Maar wanneer is er dan precies sprake van onrechtmatig gebruik? 'Er zijn allerlei gradaties', legt Jozefien Vanherpe, professor intellectueel recht aan de KU Leuven, uit. 'Als je af en toe ChatGPT gebruikt om wat te brainstormen of om je te helpen bij je literatuurstudie, zit je nog goed.'

Wanneer je output echter grotendeels is gegenereerd door generatieve AI of wanneer je niet transparant bent geweest over je gebruik van AI, kan dat volgens artikel 84 van het Onderwijs- en Examenreglement leiden tot een 'onregelmatigheid'.

'De vraag die de universiteit zich stelt, is of op basis van de tekst kan beoordeeld worden of studenten de leerdoelen van het vak realiseren.' Als dat goed zit, is er geen probleem. 'Maar waar de grens ligt, is niet zo duidelijk', zegt Vanherpe.

Je mag dus gerust AI gebruiken tijdens je studies, maar wees er steeds transparant over. Ben je niet zeker of je AI mag gebruiken voor een opdracht? Vraag het dan gewoon eens na bij je professor. En als je AI gebruikt, maak dan steeds duidelijk waar en hoe je dat deed.

De KU Leuven heeft zelfs een overeenkomst met Microsoft, die ervoor zorgt dat je via je KU Leuven-account gebruik kan maken van Microsoft Copilot. Volgens die overeenkomst mag de data die je ingeeft niet gebruikt worden door Microsoft om nieuwe modellen te trainen. De universiteit raadt dus sterk aan dat je voor die tool kiest wanneer je werkt met vertrouwelijke data.

Wat met auteursrechten?

Maar je hebt niet enkel met de KU Leuven te maken. Schend je auteursrechten wanneer je aan ChatGPT vraagt om een wetenschappelijk artikel samen te vatten? 'Dat is op het randje', zegt Vanherpe.

'In de terms and conditions van die programma's staat er dat je zelf verantwoordelijk bent voor het juist toepassen van intellectuele eigendomsrechten', zegt Vanherpe. 'De techbedrijven nemen het niet op zich. Het is bovendien nog niet helemaal duidelijk of dit een toegestane vorm van zogenaamde "tekst en data mining" is en wat daar dan precies de gevolgen van zouden moeten zijn.' 

Het kan ook andersom: als je je opzoekwerk doet via AI, respecteer je dan de rechten van de auteurs van de wetenschappelijke artikels die je raadpleegt? 'Daar ligt het probleem eerder bij de platformen', zegt Vanherpe. 'Studenten lopen geen noemenswaardig risico op dat vlak.'

'Al zou je inhoudelijk wel kunnen beargumenteren dat dat een probleem is', zegt ze. 'Bij illegale downloadsites als Napster of Limewire, is de muziekindustrie in eerste instantie achter de gebruikers gegaan. Maar jullie moeten je geen zorgen maken: dat gaat in de praktijk nooit tot een procedure komen.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.