KU Leuven verwijdert kritische mail van ontslagen werknemer

Rik Torfs: 'Dit is een onaanvaardbare schending van de privacy'

11 april 2020
Artikel
Een ontslagen prof heeft vorige week een kritische mail over de universiteit naar alle werknemers gestuurd. De KU Leuven verwijderde die: mogelijk een inbreuk op de communicatievrijheid.

Willem Debeuckelaere, voormalig voorzitter van de Gegevensbeschermingsautoriteit, ziet de verwijdering als mogelijk problematisch: 'Zonder gegronde reden is dit een aanfluiting van de communicatievrijheid.' Hij treedt daarmee Rik Torfs bij, die op 3 april sterk uithaalde op Twitter: 'Dit is een onaanvaardbare schending van de privacy en een gevaarlijk precedent.'

Arbeidsrechtbank

De betrokken professor werd in oktober 2018 ontslagen door de raad van bestuur na twee onvoldoende evaluaties. Ze betwistte dat ontslag en stapte naar de arbeidsrechtbank. Volgens de mail gaf de rechtbank haar gelijk dat er onregelmatigheden in de procedure zijn gebeurd. De professor wilde de universitaire gemeenschap op de hoogte brengen van wat er misgelopen is.

'Als het om een juiste weergave van het vonnis gaat, lijkt verwijdering mij censuur te zijn'

Willem Debeuckelaere, voormalig voorzitter Gegevensbescherminsautoriteit

De professor zelf was niet bereikbaar voor commentaar; de rechter heeft haar op 6 april verboden om nog te communiceren over haar geschil met de KU Leuven.

Spam

De KU Leuven zegt in een statement dat het bericht geblokkeerd of verwijderd werd omdat het spam betrof, als massacommunicatie. Nochtans zegt het interne spam-beleid van de KU Leuven dat het zelf geen mails tegenhoudt op basis van spam-score, maar enkel een tag toevoegt. In dit geval konden op een uitzondering na werknemers de mail achteraf niet meer terugvinden in de ongewenste e-mail-sectie.

Aan de inhoud van de mail wordt in het statement niet gerefereerd. Voor Debeuckelaere doet die er wel degelijk toe in de beslissing van een verwijdering: 'Als het om een haatboodschap gaat of een fake vonnis, kan het verwijderen gegrond worden. Maar als het om een juiste weergave van het vonnis gaat, lijkt verwijdering mij censuur te zijn. Een uitspraak van de rechter als blaam beschouwen zou zeer problematisch zijn.'

Een affiche aftrekken

Arbeidsrechtsadvocaat Filip Tilleman betwist of privacy hier noodzakelijk aangehaald kan worden: 'Er is een verschil tussen snuisteren in de mailbox van een werknemer en een mail die naar iedereen wordt uitgestuurd. Die verwijderen is bijna hetzelfde als een affiche die ophangt eraf trekken.'

'Aan mevrouw H. werd duidelijk meegedeeld dat de zaak wat KU Leuven betreft definitief is afgesloten en dat er niet meer gereageerd zal worden op haar berichten'

Statement KU Leuven

Volgens Torfs is een affiche aftrekken iets heel anders: 'Dit is een mail die wordt onderschept. Als dat juridisch mag, dan worden misschien alle mails gecontroleerd en gelezen en dat vind ik akelig en onaanvaardbaar. Als de universiteit dat doet, moet men dat vooraf melden. Dan kunnen werknemers ook e-mailadressen aanmaken die niet gecontroleerd worden.'

Omdat Torfs beroepsgeheim heeft door zijn betrokkenheid in de zaak (het dossier liep mede tijdens zijn dienstperiode als rector), kan hij niets kwijt over het dossier of de inhoud van de mail.

GDPR

De zaak sleept al lang aan. De ontslagen professor verweet de KU Leuven 'pesterijen' vanuit rector Sels, intimidatie en het niet ingaan op pogingen tot dialoog. 

Het verwijderen van een e-mail is onderhevig aan de regels van GDPR

In haar statement zegt de KU Leuven: 'Aan mevrouw H. werd duidelijk meegedeeld dat de zaak wat KU Leuven betreft definitief is afgesloten en dat er niet meer gereageerd zal worden op haar berichten. Zij werd verzocht om over haar dossier voortaan enkel nog te communiceren via de raadsman van de universiteit.'

Volgens de Gegevensbeschermingsautoriteit is het verwijderen van een e-mail een vorm van verwerking van persoonsgegevens en dus onderhevig aan de regels van GDPR. De vraag rijst of hier voldaan is aan alle voorwaarden, zoals evenredigheid en transparantie.

  • In een recht op wederwoord verduidelijkt mevrouw H. het communicatieverbod dat haar is opgelegd door de rechtbank. Dat doet volgens haar uitschijnen dat de rechtbank heeft geoordeeld dat wat ze zei fout was, terwijl die daar volgens mevrouw H. geen uitspraak over heeft gedaan:

'De Rechtbank van Eerste Aanleg te Leuven heeft mij op 6 april 2020 via een beschikking (een soort van verkorte juridische procedure, op eenzijdig verzoekschrift uitgaande van de KU Leuven) tijdelijk verboden om nog te communiceren over mijn dossier; dit verbod komt van rechtswege te vervallen indien de KU Leuven niet uiterlijk op 30 april 2020 een afzonderlijke rechtsprocedure heeft ingeleid teneinde dat spreekverbod op langere termijn te kunnen blijven afdwingen. Het standpunt van de KU Leuven is immers dat ik enkel nog voor/via de rechtbank mag communiceren over mijn dossier.'

'Ik ben het daar niet mee eens en zal dit communicatieverbod dan ook juridisch aanvechten. Vooreerst bestaat er rechtspraak die concludeert dat het recht op vrije meningsuiting niet op enige wijze beperkt kan worden tot het debat voor de rechter (zie bijvoorbeeld Hof van Beroep Brussel, 8 september 2008). Ten tweede heb ik via mijn communicatie t.a.v. het academisch personeel vooral beoogd om nu in eerste instantie een debat op gang te brengen binnen de universiteit over een aantal onregelmatigheden die zich de afgelopen jaren aan de KU Leuven hebben voorgedaan, zodat nu gewerkt zou kunnen worden aan oplossingen in het algemeen belang (én in het belang van de KU Leuven). Ik beriep mij in deze dan ook op artikel 10 EVRM (cfr. de Heinisch case).'