Looksmaxxing: de mannelijke obsessie met schoonheid

Je algoritme schotelt je de ene na de andere self-improvement-video voor: van gezonde voeding en sportschema's tot skincareroutines en make-uptrucs. Vaker wel dan niet predikt een slanke vrouw in ultrastrakke legging met een matcha in de hand over welke supplementen je moet innemen. En welk dieet je moet volgen om de beste versie van jezelf te worden. 

Dat zijn beelden die voor veel vrouwen heel herkenbaar zullen aanvoelen. Maar mannen bleven lang buiten schot van die schoonheidsindustrie – tot looksmaxxing het gat vulde. Sommige influencers promoten bone-smashing, waarbij je met een hamer op je gezicht klopt in de hoop een brede kaaklijn te verkrijgen. Anderen ondergaan beenverlengingsoperaties om langer te worden. 

Dat alles met de droom om hogerop de sociale ladder te klimmen. 'Mensen zien een bepaald lichaamsbeeld en associëren dat met gelukkig zijn. Het is moeilijk om die gedachte te doorbreken', legt Nicolas Dhooghe, plastisch chirurg aan het UZGent, uit. 

Soft en hard 

Al moeten we eerst enkele zaken verduidelijken. Looksmaxxing is een parapluterm van allerlei vormen van zelfoptimalisatie. Bij softmaxxing wordt er gefocust op dingen waarvan we al lang weten dat goed ze voor je zijn. De softmaxxers promoten goede voeding, voldoende slaap en een sportief leven. Het is een wellness-esthetiek die aan vrouwen al veel langer wordt opgedrongen. Voor vrouwen is zo'n content schering en inslag. 

'Looksmaxxing richt zich niet exclusief op mannen. Het spreekt immers ook vrouwen aan. Het idee dat vrouwen moeten voldoen aan schoonheidsidealen bestaat al zo lang. Het is nu omdat het over mannen gaat, dat er alarmbellen afgaan', zegt Laure Dedecker, doctoraatsonderzoeker. Zij onderzoekt onder meer sociale media en hun invloed op het zelfbeeld van jongeren. 

Aan de andere kant van het spectrum zitten de hardmaxxers. Een kernfiguur daarin is Clavicular. De twintigjarige Amerikaan, die eigenlijk Braden Peters heet, is bekend geworden door zijn fanatieke obsessie met het looksmaxxing. Hij verdient er ondertussen zelfs geld mee. 

Toch betaalt hij er zelf de prijs voor. Onlangs viel hij flauw tijdens een livestream en moest hij bewusteloos naar buiten worden gedragen door zijn vrienden. Hij bekende onder meer het gebruik van drugs om minder drang te hebben naar eten om zo slanker te worden. Hij zou zelfs, door zijn middelengebruik, onvruchtbaar zijn geworden.

Hardmaxxing duwt op die manier de ideologie die het lichaam ziet als een project tot het uiterste. 'Ik hoop vooral dat hardmaxxing niet genormaliseerd wordt. Jammer genoeg zien we dat media helpen aan de normalisatie van die extreme schoonheidspraktijken', zegt Dedecker. 

Vrouwenhaat 

Maar waar komen die rare gedachten vandaan? Het antwoord is zoals zo vaak: uit de donkere hoeken van het internet. 'Het narratief is dat je romantisch succes zal hebben als je voldoet aan die schoonheidsdealen', zegt Dedecker. De trend stamt uit het incel-gedachtegoed dat op het internet leeft. Het is een onlinebeweging van mannen die geen romantisch succes hebben en de schuld daarvan doorschuiven naar vrouwen. 

Ook looksmaxxers geloven dat zij genoodzaakt zijn om deze extreme handelingen te stellen om de kansen op een liefdesrelatie te verhogen. Deze mannen doen er alles aan om niet als een incel bestempeld te worden, die toch als zielige nietsnutten gezien worden. 

Voldoe je niet aan de torenhoge schoonheidsverwachtingen? Dan krijg je snel het label chud, wat in de online-wereld betekent dat je lelijk bent. Of sub-5: op een schoonheidsschaal op tien wordt je dan beoordeeld als minder dan een vijf. 

Gevaarlijk 

Het ideale schoonheidsbeeld bij mannen draait vaak rond hoe strak hun kaaklijn is. Ze doen dan ook vaak doe-het-zelf-oefeningen om dat te bekomen. De mannen mewen (tong herhaaldelijk tegen het gehemelte duwen) en bone-smashen. Die oefeningen zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en het is dus moeilijk te bepalen of ze het beoogde doel kunnen bereiken. 'Enkel als je die oefeningen tot het extreme uitvoert, zijn ze schadelijk', zucht dokter Dhooghe.

Mannen stappen nu sneller naar de plastische chirurg. 'Ik denk dat de drempel voor mannen lager is geworden. Maar in het algemeen blijft het aandeel vrouwen dat een behandeling ondergaat veel groter', zegt dokter Dhooghe. 

Toch moet je ook opletten. Op sociale media wordt het inspuiten van off-label peptides en soms zelfs plastische chirurgie door influencers vaak aangemoedigd. Looksmaxxers presenteren haarlijn- en kaakoperaties en zo ook beenverlengingen als logische stappen richting een beter uiterlijk.

'Als arts is ons basisprincipe dat we geen kwaad mogen berokkenen', stelt dokter Dhooghe. In de praktijk is er in België veel aandacht voor wie geschikt is om plastische of esthetische chirurgie te ondergaan. 'Er zijn evenveel of misschien meer patiënten die geen goede kandidaten zijn. Hen bewijs je geen dienst,' zegt hij. 

Waarom looksmaxxing juist nu populair wordt? Daar is het gissen naar. Volgens Dedecker past het in een breder narratief van maakbaarheid. 'Het idee is dat als we hard genoeg voor iets werken, dat we er dan ook wel komen. Voorheen legden mensen zich vaak neer bij hun uiterlijk, terwijl het nu wordt gezien als een werkstuk. Je bent dus zelf verantwoordelijk voor je eigen succes en uiterlijk.'

Heb je vragen of opmerkingen bij dit artikel? Stuur ze ons.