De examens komen eraan: dit zijn jouw rechten en plichten

1. Wat neem je zeker (niet) mee? 

Tijdens het examenmoment is je studentenkaart essentieel. Wanneer je een examen afgeeft, registreer je jouw aanwezigheid door vooraan aan de hand van jouw studentenkaart. Dat is je bewijs van deelname. Als je je kaart vergeet, kan je jouw ID of een ander identificatiebewijs laten zien.

Je mag tijdens je examen alleen de toegestane hulpmiddelen gebruiken. Die vind je op de ECTS-fiche van het vak, op de website van de universiteit. Veeg die formules in potlood dus maar van dat skeere meetlatje, want onregelmatigheden straft de KU Leuven streng. Indien de toezichthouder je bijvoorbeeld betrapt op spieken, volgt een tuchtprocedure. 

Zo'n tuchtprocedure kan leiden tot een nul voor dat opleidingsonderdeel, een herexamen of het meenemen van een vak naar het volgende academiejaar, afhankelijk van het oordeel van de examencommissie. Daar is geen ontsnappen aan: bij je inschrijving ging je akkoord met het orde- en tuchtreglement van de universiteit. 

2. Je hebt twee examens op hetzelfde moment. Wat nu? 

Toen je jouw ISP indiende, kreeg je al een individueel examenrooster (IER) toegewezen. Dat vind je op Toledo. Je was zelf verantwoordelijk voor een conflictvrij rooster. Indien je toch twee examens op hetzelfde moment inplande, leg je het opleidingsonderdeel van de laagste opleidingsfase af. Een bachelorvak krijgt bijvoorbeeld voorrang op een mastervak. Het vak uit de hogere fase leg je af tijdens de herexamens. 

Aan sommige opleidingsonderdelen is een partiële of permanente evaluatie gekoppeld. Let er dus op dat je al je opdrachten tijdig indiende, bij deelexamens aanwezig was of netjes in de verplichte les zat. Als je niet aan de voorwaarden voldoet, krijg je tegen de tweede zit de kans om wel in orde te zijn.

3. Je wil niet meer deelnemen aan een examen. Wat doe je? 

Zeker bij een mondeling examen is het beleefd om je tijdig uit te schrijven: docenten hebben het even druk als jij. Ook bij een schriftelijk examen schrijf je je best uit voor het examen plaatsvindt. Zo weet de prof zeker dat jij niet deelneemt en moet niemand een zoektocht beginnen naar jouw (mogelijk vermist) examen. Uitschrijven kan via je IER van KU Loket.

4. Je hebt dorst of moet naar het toilet. Wat dan?

Elke student mag gebruikmaken van inclusieve maatregelen tijdens de examens. Zo krijg je zowel bij mondelinge als schriftelijke examens kladpapier. Bij mondelinge examens krijg je sowieso de hoofdvragen op papier. 

Verder is het toegestaan om een kleine versnapering mee te nemen en je emotional support water bottle (of een ander niet-alcoholisch drankje) op je bank te zetten. Als je je ergert aan het gesmak van je buur, kun je zeker je eigen oordopjes meenemen.

Bezorgt dat extra stress en moet je dringend naar het toilet? Geen zorgen, dat mag ook tijdens een examen. Steek je hand op en vraag de toezichthouder voor een plaspauze, daarvoor hoef je je examen niet vroeger in te dienen.

5. Je bent ziek. Wat nu?

Enkel in het geval van ernstige omstandig­heden is afwezigheid bij een examen geldig. Denk daarbij aan het overlijden van een familielid, ziekte of vertragingen van meer dan één uur bij het openbaar vervoer. Je hebt ook nog steeds een bewijs nodig, bijvoorbeeld een doktersattest, een overlijdensbericht, of een attest van de NMBS.

Elien Reyniers, examenombuds en aanspreekpunt voor examenfaciliteiten van de faculteit Sociale Wetenschappen, zegt dat het vooral belangrijk is dat je als student de ombudsdienst vóór de start van het examen op de hoogte brengt. Dat kan via e-mail en bij heel dringende informatie ook telefonisch.

'Enkel als we op tijd zijn ingelicht van de onvoorziene omstandigheden, kunnen we bekijken of er een inhaalmoment mogelijk is. Dat is geen garantie, aangezien het niet altijd haalbaar is om een inhaalexamen te voorzien. We moeten rekening houden met verschillende zaken, zoals de beschikbaarheid van de docenten en de administratieve druk.' 

Toch is voor inhaalexamens een moment vrijgehouden: 'Wij hebben twee vaste inhaaldagen die aan het einde van de examenperiode vallen. Op die manier verliest de student vanwege overmacht geen examenkans.'

Indien je het statuut van topsporter, werkstudent of functiebeperking hebt, kan je beroep doen op extra faciliteiten. Topsporters of werkstudenten hebben recht op examenspreiding, zowel binnen als buiten de examenperiode. Met het statuut functiebeperking kun je naast examenspreiding ook nog extra tijd aanvragen. Daarvoor is de deadline intussen verstreken. 

6. Je bent niet zo stipt. Een probleem?

Het allerbelangrijkste tijdens een examen is op tijd komen! Ook al verslaap je je of stond het verkeer muurvast: je mag niet later dan een halfuur na de start van het examen de aula binnenkomen. Zet dus meerdere wekkers als je examen om 8u30 begint. 

7. Je hebt een examen in een andere taal. Heb je recht op een Nederlandstalige variant?

Als je een anderstalige opleiding volgt, zoals een Engelstalige master, leg je je examens in de taal van die opleiding af en krijg je als Nederlandstalige student geen uitzondering. Dat is wat anders voor Nederlandstalige opleidingen, waarin bijvoorbeeld enkele Engelse vakken gedoceerd worden. 

Als jouw opleiding Nederlandstalig is, mag je een examen van een anderstalig opleidings­onderdeel ook in het Nederlands afleggen, tenzij je koos om een anderstalig vak te volgen waarvoor ook een Nederlandstalig alternatief bestaat. 

Als je ervoor kiest om een Engelstalig vak op te nemen, terwijl er ook een Nederlands­talige variant bestaat, moet je het examen bijvoorbeeld wél in het Engels afleggen. Ook opleidings­onderdelen die een vreemde taal als onderwerp behandelen, zoals bij Taal- en Letterkunde, Taal- en Regiostudies en een inleiding in het Frans of Engels, moet je in de bestudeerde taal afleggen. 

8. Je bent studentenvertegenwoordiger, en hebt een examen tijdens een vergadering. Wat dan? 

Voor studentenvertegenwoordigers die zetelen in een officiële vergadering van de universiteit, bestaat een afwijkende regeling: als een vergadering de dag van of de dag voor een examen valt, heb je het recht om je examen te verzetten. ‘In zo'n situatie moet je voldoende op voorhand je ombuds contacteren', zegt Lotte Van Marcke, voorzitter van de studentenraad (Stura). 

'Die zorgt ervoor dat je het examen op een ander moment kan afleggen, liefst tijdens de examenperiode. Maar soms valt dat moment buiten de examenperiode of op de facultaire inhaaldag. Je wilt natuurlijk voldoende kunnen studeren voor je examen en niet te veel tijd verliezen. Daarom geldt de regel ook voor vergaderingen op de dag voor je examen.' Meer weten? Lees er dan artikel 100 van het onderwijs- en examen­reglement op na.

9. Je bent niet tevreden met je resultaat. Wie spreek je aan? 

Stemmen jouw resultaten niet overeen met je verwachtingen? Na elk examen wordt al zeker een algemeen feedbackmoment georganiseerd. Daarbij kan je je examen inkijken en vragen stellen over de score. 

Als je daarna toch het vermoeden hebt dat de prof je een onredelijke beoordeling gaf, kun je alweer jouw ombuds contacteren en een klacht neerleggen bij de examen­commissie. Die moet je goed motiveren en is gebonden aan strikte deadlines.

10. Iemand sterft tijdens een examen. Is iedereen dan geslaagd?

Veel studenten spreken erover. Als een van je medestudenten sterft tijdens een examen, dan ben je automatisch geslaagd. Maar dat klopt niet: wij ontkrachtten die mythe al in 2021. Het is mogelijk dat bij zo'n overlijden een nieuw examenmoment wordt vastgelegd. Maar dat iedereen zonder een toetsing van de leerstof slaagt, kan niet. 

Houd dus nog even vol en kom de examenperiode levend en wel door. Je kan het, echt! Wij wensen je alvast succes.